{"id":1428,"date":"2023-05-22T00:00:00","date_gmt":"2023-05-22T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/herdemlaw.com\/?p=1428"},"modified":"2025-04-10T01:34:48","modified_gmt":"2025-04-10T01:34:48","slug":"anayasal-tartismalar-isiginda-irak-ve-krg-arasindaki%cc%87-petrol-satisi-gergi%cc%87nli%cc%87gi%cc%87-ve-iccni%cc%87n-turki%cc%87ye-aleyhi%cc%87ndeki%cc%87-son-kararinin-arka-plani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/kesfetmek\/anayasal-tartismalar-isiginda-irak-ve-krg-arasindaki%cc%87-petrol-satisi-gergi%cc%87nli%cc%87gi%cc%87-ve-iccni%cc%87n-turki%cc%87ye-aleyhi%cc%87ndeki%cc%87-son-kararinin-arka-plani\/","title":{"rendered":"Anayasal Tart\u0131\u015fmalar ve UCM'nin T\u00fcrkiye Aleyhine Verdi\u011fi Son Karar\u0131n Arka Plan\u0131 I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Irak ve IKBY Aras\u0131ndaki Petrol Sat\u0131\u015f\u0131 Gerginli\u011fi"},"content":{"rendered":"

Anayasal Tart\u0131\u015fmalar ve UCM'nin T\u00fcrkiye Aleyhine Verdi\u011fi Son Karar\u0131n Arka Plan\u0131 I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Irak ve IKBY Aras\u0131ndaki Petrol Sat\u0131\u015f\u0131 Gerginli\u011fi <\/strong><\/p>\n

Uluslararas\u0131 Ticaret Odas\u0131'n\u0131n Uluslararas\u0131 Tahkim Mahkemesi neden T\u00fcrkiye'nin Irak Merkezi H\u00fck\u00fcmetine tazminat \u00f6demesine karar verdi?<\/p>\n

Milletleraras\u0131 Ticaret Odas\u0131 (ICC) Milletleraras\u0131 Tahkim Divan\u0131, kurumlar aras\u0131ndaki uluslararas\u0131 ticari anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zen bir kurumdur. Petrol ve gaz sekt\u00f6r\u00fc, taraflar aras\u0131nda anla\u015fmazl\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7o\u011funlukla s\u00f6zle\u015fmelerindeki fiyat anla\u015fmas\u0131 maddelerinde tahkim mekanizmalar\u0131na ba\u015fvurmaktad\u0131r. Ancak petrol ve gaz sekt\u00f6r\u00fc meselesi olman\u0131n \u00f6tesinde, ilgili ICC karar\u0131n\u0131n asl\u0131nda Irak Merkezi H\u00fck\u00fcmeti (ICG) ve K\u00fcrdistan B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi (KBY) olmak \u00fczere iki h\u00fck\u00fcmet aras\u0131ndaki ticari bir anla\u015fmazl\u0131kla ilgili oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye, ICG ile IKBY aras\u0131ndaki anayasal anla\u015fmazl\u0131k nedeniyle davaya dolayl\u0131 olarak m\u00fcdahil olmu\u015ftur. Bu do\u011frultuda, UCM karar\u0131 \u015fu hususlar\u0131 teyit etmektedir \"Irak ulusal petrol \u015firketi SOMO, T\u00fcrkiye'nin Ceyhan liman\u0131 \u00fczerinden petrol ihracat operasyonlar\u0131n\u0131 y\u00f6netme yetkisine sahip tek kurulu\u015ftur.\"<\/em> 1973 tarihli T\u00fcrkiye-Irak boru hatt\u0131 transit anla\u015fmas\u0131na at\u0131fta bulunmaktad\u0131r. Mevcut ICC karar\u0131n\u0131n 2014-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki petrol ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin oldu\u011funu ve 2018 ve sonras\u0131n\u0131 kapsamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerekir.  <\/p>\n

UCM karar\u0131n\u0131n tarihsel arka plan\u0131 nedir?<\/strong><\/p>\n

Mart 2023'te UCM, T\u00fcrkiye'yi 2014-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda IKBY ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde Ceyhan Liman\u0131 \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi petrol ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle yakla\u015f\u0131k 1,5 milyar ABD dolar\u0131 tazminat \u00f6demeye mahk\u00fbm etmi\u015ftir. UCM, T\u00fcrkiye hakk\u0131ndaki tazminat karar\u0131n\u0131, ICG'nin May\u0131s 2014'te UCM'ye yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvuruya ili\u015fkin bir karar olarak a\u00e7\u0131klad\u0131. \u00c7e\u015fitli kaynaklara g\u00f6re, T\u00fcrkiye'nin UCM taraf\u0131ndan hesaplanan tutar i\u00e7in geriye d\u00f6n\u00fck olarak faiz de \u00f6deyece\u011fi iddia edilmektedir. Ancak faiz oran\u0131n\u0131n hesaplanma s\u00fcreci a\u00e7\u0131k kaynaklarda payla\u015f\u0131lm\u0131yor.<\/p>\n

Tazminat, ICG'nin T\u00fcrkiye'nin, ICG'nin r\u0131zas\u0131 olmadan IKBY'den ham petrol ihracat\u0131na izin vererek 1973 tarihli T\u00fcrkiye-Irak boru hatt\u0131 transit (TIPT) anla\u015fmas\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fi iddias\u0131na dayan\u0131yor. ICG'nin r\u0131zas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131na dair hukuki arg\u00fcman TIPT anla\u015fmas\u0131 \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir. Bu anla\u015fma, her iki taraf\u0131n ulusal petrol \u015firketlerini anla\u015fmada tan\u0131mlanan g\u00f6revlerine uygun olarak operasyonel konularda yetkilendirmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, T\u00fcrkiye'nin ulusal petrol \u015firketi Boru Hatlar\u0131 ile Petrol Ta\u015f\u0131ma Anonim \u015eirketi (BOTA\u015e) ve Irak'\u0131n ulusal petrol \u015firketi Petrol Pazarlama Devlet Te\u015fkilat\u0131 (SOMO) Kerk\u00fck Ceyhan Petrol Boru Hatt\u0131'n\u0131 (KCOP) y\u00f6netme yetkisine sahiptir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, anla\u015fman\u0131n takdir yetkisi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, tahkim karar\u0131n\u0131n temel dayana\u011f\u0131, IKBY petrol\u00fcn\u00fcn SOMO'nun onay\u0131 olmadan T\u00fcrkiye \u00fczerinden Ceyhan Liman\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla uluslararas\u0131 pazarlara ta\u015f\u0131nmas\u0131ndan kaynaklanan T\u00fcrkiye ile Irak aras\u0131ndaki anla\u015fman\u0131n ihlali olmu\u015ftur. Bu ta\u015f\u0131man\u0131n bir sonucu olarak ICC, SOMO'dan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak farkl\u0131 modlarda petrol ta\u015f\u0131mas\u0131 nedeniyle T\u00fcrkiye'ye para cezas\u0131 verilmesine karar verdi. Mahkemenin karar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan T\u00fcrkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131 (ETKB), ICC'deki mevcut davan\u0131n T\u00fcrkiye-Irak aras\u0131ndaki bir anla\u015fmazl\u0131ktan ziyade IKBY ile ICG aras\u0131ndaki petrol y\u00f6netim haklar\u0131 anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

ICC ayr\u0131ca, 2014-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00f6denmeyen ta\u015f\u0131ma \u00fccretlerine ili\u015fkin anla\u015fma h\u00fck\u00fcmlerine uymad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle ICG'yi T\u00fcrkiye'ye 600 milyon dolar tazminat \u00f6demeye mahk\u00fbm etti. Bu nedenle, T\u00fcrkiye'nin ICG'den alaca\u011f\u0131 ilgili tazminat\u0131n, T\u00fcrkiye'nin ICG'ye \u00f6dedi\u011fi tazminat miktar\u0131ndan d\u00fc\u015fmesi bekleniyor. Ayr\u0131ca \u00f6zel sekt\u00f6r kaynaklar\u0131, T\u00fcrkiye H\u00fck\u00fcmeti ile IKBY aras\u0131ndaki yak\u0131n ili\u015fkiler kapsam\u0131nda T\u00fcrkiye'nin mevcut tazminatlar\u0131n\u0131 IKBY'ye r\u00fccu etme hakk\u0131 oldu\u011funu savunmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye'nin ETKB'si de detaylara de\u011finmeksizin anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in taraflar ve ilgili \u00fclkeler aras\u0131ndaki diplomasiye dostane bir \u015fekilde katk\u0131da bulunduklar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015ftir.<\/p>\n

Tahkim kural\u0131 neden sadece 2014-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki d\u00f6nemi kaps\u0131yor?<\/strong>?<\/strong><\/p>\n

Mevcut tahkim sonucunun kayna\u011f\u0131 T\u00fcrkiye ve IKBY aras\u0131ndaki yeni petrol boru hatt\u0131 ile ilgili olabilir. Mahkemenin ilgili karar\u0131ndan \u00f6nce Irak g\u00fcnde 370.000 varil IKBY ham petrol\u00fc ve 75.000 varil IGC ham petrol\u00fc pompal\u0131yordu. Bu noktada, IGC'nin UCM'den tazminat olarak yakla\u015f\u0131k 33 milyar ABD Dolar\u0131 almak gibi \u00e7ok daha y\u00fcksek bir beklentisi varken, hesaplanan yakla\u015f\u0131k 1,5 milyar ABD Dolar\u0131 tutar\u0131ndaki tazminat miktar\u0131n\u0131n mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu nedenle Irak'\u0131n jeopolitik dengelerini ve b\u00f6lgesindeki de\u011fi\u015fimleri analiz etmek, petrol ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve T\u00fcrkiye'nin tazminat\u0131n\u0131 sorgulamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

Irak'\u0131n jeopolitik konumu bir\u00e7ok ekonomik ve siyasi belirsizli\u011fi de beraberinde getirmektedir. \u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f istikrars\u0131zl\u0131klardan etkilenen de\u011fi\u015fen dinamikler do\u011frultusunda, b\u00f6lgedeki ko\u015fullar\u0131 do\u011frudan yans\u0131tmaktad\u0131r. 2014 yaz\u0131nda Irak \u015eam \u0130slam Devleti (I\u015e\u0130D) ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Suriye'nin yan\u0131 s\u0131ra Irak'ta da faaliyet g\u00f6stermeye ba\u015flamas\u0131, Irak'\u0131n di\u011fer b\u00f6lgeleri de dahil olmak \u00fczere IKBY'de faaliyet g\u00f6steren bireyler ve \u015firketler i\u00e7in y\u00fcksek d\u00fczeyde istikrars\u0131zl\u0131\u011fa neden olmu\u015ftur. B\u00f6lgedeki boru hatt\u0131 ve petrol sahalar\u0131na y\u00f6nelik ter\u00f6r tehditleri ve sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n bir sonucu olarak, TIPT'nin \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturan KCOP, \u00e7o\u011funlukla Irak \u015eam \u0130slam Devleti (I\u015e\u0130D) ve El-Kaide ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri taraf\u0131ndan olmak \u00fczere bir\u00e7ok kez fiziksel olarak hedef al\u0131nm\u0131\u015f ve Mart 2014'te TIPT \u00e7al\u0131\u015famaz hale gelmi\u015ftir. Kaynaklar TIPT'nin sabotajlar nedeniyle 2018 y\u0131l\u0131na kadar \u00e7al\u0131\u015famaz durumda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla Mart 2014'ten sonra b\u00f6lgede uluslararas\u0131 piyasalara petrol transferini s\u00fcrd\u00fcrecek ba\u015fka bir operasyonel boru hatt\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmu\u015ftur.<\/p>\n

After the technical obstacles emerged in the KCOP, KRG laid an additional pipeline link to the previous oil pipeline from Hurmala to Fishkhabour and connected it with the main Kirkuk-Ceyhan line at the border. The oil pipeline with its new link cost 600 million USD and is now being operated under Russian company Rosneft (%60) and KRG-based KAR Oil Refining Limited (%40) within the scope of capacity expansion investments for pipeline in 2017.<\/p>\n

\u0130stanbul merkezli enerji dan\u0131\u015fmanl\u0131k \u015firketi Gazday Head, KCOP'a eklenen yeni ba\u011flant\u0131 do\u011frultusunda, T\u00fcrkiye'nin tazminat bedelinin petrol sahalar\u0131ndan yap\u0131lan petrol ihracat\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131yla ilgili olabilece\u011fini varsaym\u0131\u015ft\u0131r (Bai Hassan ve Avana<\/em>) I\u015e\u0130D'in b\u00f6lgede aktif hale gelmesiyle birlikte boru hatt\u0131 sistemine entegre edilmi\u015ftir. Bu noktada, Bai Hassan ve Avana petrol sahalar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fcn IKBY'den I\u015e\u0130D'e, ard\u0131ndan I\u015e\u0130D'den IKBY'ye ve son olarak da IKBY'den tekrar IKBY'ye ge\u00e7ti\u011fini belirtmek gerekir. IKBY'nin 2017'deki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumundan sonra IKBY petrol sahalar\u0131n\u0131 geri alm\u0131\u015ft\u0131r. I\u015e\u0130D'in Irak'taki \u00e7e\u015fitli petrol sahalar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmesinin ard\u0131ndan IKBY'nin askeri g\u00fc\u00e7leri (Pe\u015fmerge olarak da bilinmektedir) I\u015e\u0130D unsurlar\u0131n\u0131 petrol sahalar\u0131ndan p\u00fcsk\u00fcrtme operasyonlar\u0131na ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. IKBY'nin petrol sahalar\u0131n\u0131 kontrol etmesine at\u0131fta bulunan ICG, IKBY'nin Bai Hassan ve Avana petrol sahalar\u0131n\u0131 Mart 2018'e kadar Irak'\u0131n devlet \u015firketi North Oil Company'den (NOC) ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak i\u015fletti\u011fini savunmu\u015ftur.<\/p>\n

ICG ve IKBY Aras\u0131ndaki Petrol Gerginli\u011finin Anayasal Kayna\u011f\u0131 <\/strong><\/p>\n

ICG ile IKBY aras\u0131nda petrol ve gaz sat\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin anla\u015fmazl\u0131klar esas olarak Irak Anayasas\u0131'nda yer alan \u015fu ifadelerden kaynaklanmaktad\u0131r \"Petrol ve gaz, t\u00fcm b\u00f6lge ve vilayetlerdeki t\u00fcm Irak halk\u0131na aittir.\" Ayr\u0131ca, IKBY'nin petrol yasas\u0131 \"Petrol \u00fcretim gelirlerinin tahsisi t\u00fcm Irak'\u0131n n\u00fcfus oran\u0131na g\u00f6re yap\u0131l\u0131r.\" h\u00fckm\u00fcn\u00fc getirmekte ve bu da IKBY ile IKBY aras\u0131ndaki petrol ve gaz da\u011f\u0131t\u0131m paylar\u0131n\u0131n oran\u0131n\u0131 belirlemektedir. Anayasan\u0131n mikro ve makro d\u00fczeylerde farkl\u0131 yorumlanmas\u0131 nedeniyle taraflar aras\u0131nda pek \u00e7ok anla\u015fmazl\u0131k bulunmakla birlikte, bu rapor anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 birbiriyle ili\u015fkili d\u00f6rt ana ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rmaktad\u0131r. <\/em><\/p>\n

Madde 1: Irak'ta n\u00fcfus say\u0131m\u0131 IGC ile IKBY aras\u0131nda gerilime neden oldu <\/strong><\/em><\/p>\n

ICG ile KBY aras\u0131nda n\u00fcfus say\u0131m\u0131 konusunda ya\u015fanan anla\u015fmazl\u0131klar, enerji gelirleri de dahil olmak \u00fczere b\u00fct\u00e7e gelirlerinin merkezi h\u00fck\u00fcmetten yerel h\u00fck\u00fcmete aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 do\u011frudan etkilemektedir. ICG, son zamanlarda <\/em>iddia etti n\u00fcfus say\u0131mlar\u0131n\u0131 kullanmak i\u00e7in <\/em>siyasi bask\u0131 olu\u015fturmak IKBY \u00fczerinde. \u00d6rne\u011fin IKBY'nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumunun ard\u0131ndan n\u00fcfusunu 17%'den 12.67%'ye d\u00fc\u015f\u00fcrmesi IKBY'nin b\u00fct\u00e7esini olumsuz etkilemi\u015f ve mali k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu do\u011frultuda, ilk mesele IGC ve IKBY taraf\u0131ndan sa\u011flanan n\u00fcfus say\u0131m\u0131ndaki rakam farkl\u0131l\u0131klar\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.  <\/em><\/p>\n

Madde 2: <\/strong><\/em>Petrol Gelirlerinin Ortak Banka Hesab\u0131nda Toplanmas\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n

\u0130kinci mesele, petrol gelirlerinin nereye yat\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusundaki anla\u015fmazl\u0131ktan kaynaklanmaktad\u0131r. ICG'nin tercihi, IKBY'nin petrol pay\u0131n\u0131 takip edebilmek ve bu hesaptan IKBY'ye aktarabilmek i\u00e7in IKBY ve SOMO i\u00e7in ortak bir banka hesab\u0131na sahip olmakt\u0131. \u00d6te yandan IKBY, IKBY merkezli petrol sahalar\u0131n\u0131n gelirlerinin IKBY'ye aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek kendi petrol gelirleri hesab\u0131n\u0131 tercih etmi\u015ftir. <\/em>kendilerine aittir ve ICG'nin IKBY merkezli petrol sahalar\u0131n\u0131n ke\u015fif ve \u00fcretim i\u015flemlerinde herhangi bir katk\u0131s\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r'. Ancak ortak hesap i\u015flemlerinde ICG, IKBY'ye ilgili orandan \u00f6deme yapmay\u0131 geciktirmi\u015ftir <\/em>\u00e7e\u015fitli zamanlardaBu durum IKBY'nin kurumsal kapasitesini ve mali s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini zorlam\u0131\u015f ve IKBY'de emanet hesab\u0131n\u0131n kurulmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. <\/em>T\u00fcrkiye. <\/em><\/p>\n

Madde<\/strong><\/em> 3: IKBY'nin Uluslararas\u0131 \u015eirketlerle \u00dcretim Payla\u015f\u0131m S\u00f6zle\u015fmesi <\/strong><\/em><\/p>\n

Bir \u00f6nceki meselenin ana kayna\u011f\u0131, IKBY'nin 2007 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 petrol yasas\u0131 (22 say\u0131l\u0131 yasa) ile IKBY Anayasas\u0131'n\u0131n 112 (1) maddesi aras\u0131ndaki hukuki ihtilaftan kaynaklanmaktad\u0131r. Anayasa'n\u0131n 112 (1) Maddesi \"Federal H\u00fck\u00fcmet, B\u00f6lgesel Y\u00f6netimler ve vilayetlerle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde, mevcut yataklardan \u00e7\u0131kar\u0131lan petrol ve do\u011fal gaz\u0131 y\u00f6netir.\" h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7ermektedir. IKBY, 112 (1) maddesi do\u011frultusunda <\/em>kendi petrol yasas\u0131 K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi Parlamentosu'nda 2007 y\u0131l\u0131nda IKBY'ye \u00fcretim payla\u015f\u0131m s\u00f6zle\u015fmeleri (PSC) yapma yetkisi veren <\/em>[1] uluslararas\u0131 petrol ve gaz \u015firketlerine (IOGC'ler). <\/em><\/p>\n

ICG, IKBY'nin \u00fcretim gelirlerinden IKBY'ye pay vermesini sa\u011flayan PSC yakla\u015f\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. IOGC'ler<\/em> Madde 111'e at\u0131fta bulunarak. <\/strong>Bununla birlikte, ICG'nin iddias\u0131n\u0131n aksine IKBY'nin petrol veya gaz sahalar\u0131n\u0131n hisselerini \u015firketlere do\u011frudan satmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek \u00f6nemlidir. IOGC'ler'<\/em> \u00fcretim lisanslar\u0131. IKBY taraf\u0131, IKBY'ye verilen PSC'lerin IOGC'ler<\/em> Anayasa'n\u0131n 111. Maddesi ile uyumludur. \u00d6te yandan, ICG \u015funlar\u0131 talep etmektedir IOGC'ler<\/em> \u015firketlerle \u00fcretim payla\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7ermeyen ve \u015firketleri sadece petrol veya gaz sahas\u0131n\u0131n operasyonel konular\u0131nda yetkilendiren hizmet s\u00f6zle\u015fmeleri [2] yap\u0131labilir.<\/p>\n

Madde 4: Irak'ta Birle\u015fik Petrol ve Gaz Yasas\u0131n\u0131n Bulunmamas\u0131 <\/em><\/strong><\/p>\n

ICG ve IKBY aras\u0131ndaki temel sorun kaynaklar\u0131ndan biri, iki b\u00f6lgenin yasal s\u00fcre\u00e7lerin koordineli bir \u015fekilde uygulanmas\u0131na arac\u0131l\u0131k edecek birle\u015fik bir petrol ve gaz yasas\u0131na sahip olmamas\u0131d\u0131r. Bu durum, ICG ve KBY'nin IOGC'lerle s\u00f6zle\u015fme m\u00fczakerelerini y\u00f6netme yakla\u015f\u0131mlar\u0131nda farkl\u0131l\u0131klara yol a\u00e7arak anayasal anla\u015fmazl\u0131\u011fa zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r. ICG, IOGC'leri hizmet s\u00f6zle\u015fmeleri yoluyla yetkilendirmektedir. Bu arada IKBY, kendi petrol yasas\u0131 kapsam\u0131nda IOGC'lerle \u00e7e\u015fitli PSC'ler imzalam\u0131\u015ft\u0131r. 2018'e kadar tam bir petrol yasas\u0131na sahip olmayan ICG, IKBY'nin PSC'lerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, ICG'nin uzun s\u00fcredir petrole \u00f6zg\u00fc bir yasaya sahip olmamas\u0131, IKBY ile petrol payla\u015f\u0131m\u0131 konular\u0131nda ciddi sorunlar ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Referanslar<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Anadolu Ajans\u0131, Barzani: Petrol gelirleri T\u00fcrkiye Halk Bankas\u0131'na yat\u0131r\u0131lacak, <\/em>7 Eyl\u00fcl 2015<\/li>\n
  2. Al-Khatteeb, Luay, Irak'\u0131n petrol karaborsas\u0131 I\u015e\u0130D'i nas\u0131l finanse ediyor?<\/em>, CNN International, 22 A\u011fustos 2014<\/li>\n
  3. BBC, Irak'ta \u00e7at\u0131\u015fma: K\u00fcrtler kuzeyde iki petrol sahas\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irdi<\/em>, 12 Temmuz 2014<\/li>\n
  4. Bloomberg HT, Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131'ndan Irak petrol\u00fcyle ilgili tazminat a\u00e7\u0131klamas\u0131<\/em>, 29 Mart 2023<\/li>\n
  5. Brooks & Knights Legal Consultants (BKLC), Petrol ve Gaz Sekt\u00f6r\u00fcndeki Hizmet S\u00f6zle\u015fmelerine Genel Bir Bak\u0131\u015f, 2020<\/li>\n
  6. Edwards, Rowena ve Rasheed, Ahmed, Irak-T\u00fcrkiye petrol boru hatt\u0131 anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 nedir ve kimler sorumludur? <\/em>Reuters, 31 Mart 2023<\/li>\n
  7. KRT Haber, T\u00fcrkiye'ye Ka\u00e7ak Petrol Skandal\u0131nda Dev Ceza! Berat Albayrak'\u0131n Rol\u00fc Ne?<\/em> 28 Mart 2023<\/li>\n
  8. Lee, Julian, K\u00fcrt Petrol\u00fcndeki Gerilim \u0130ran'\u0131n Trump'\u0131n Yan G\u00f6sterisi Oldu\u011funu G\u00f6steriyor<\/em>, Bloomberg, 15 Ekim 2017<\/li>\n
  9. Orta Do\u011fu Politika Konseyi, Do\u011frudan Kaynaktan: Irak-T\u00fcrkiye Petrol Tahkim Davas\u0131<\/em>, 28 Mart 2023<\/li>\n
  10. Mirza, Adel, K\u00fcrt petrol ihracat\u0131 2014 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayabilir, <\/em>Middle East Business Intelligence, 30 Mart 2014<\/li>\n
  11. Mirza, Adel, Irak-T\u00fcrkiye petrol boru hatt\u0131n\u0131n kullan\u0131lamaz durumda oldu\u011fu s\u00f6yleniyor<\/em>, Middle East Business Intelligence, 22 Nisan 2014<\/li>\n
  12. Nations Online Projesi, Irak Siyasi Haritas\u0131: Irak Haritas\u0131<\/em>, Orta Do\u011fu<\/em>, 2019<\/li>\n
  13. K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, IKBY Petrol ve Gaz Kanunu - Irak<\/em>, 2007<\/li>\n
  14. Reuters, Irak rafinerileri beslemek i\u00e7in Kerk\u00fck petrol sahalar\u0131n\u0131n \u00fcretimini art\u0131racak<\/em>, 14 Mart 2018<\/li>\n
  15. Rudaw, Tahkim mahkemesinin karar\u0131 K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi'nin petrol\u00fcyle ilgili de\u011fil: Maliye Bakan\u0131<\/em>, 30 Nisan 2023<\/li>\n
  16. Reuters, Irak h\u00fck\u00fcmeti IKBY'ye 'adalet'sa\u011flamak i\u00e7in 2018 b\u00fct\u00e7esinde de\u011fi\u015fiklik yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor;<\/em>, 19 Kas\u0131m 2017<\/li>\n
  17. Reuters, K\u00fcrdistan Ba\u011fdat'\u0131 nas\u0131l atlatt\u0131 ve k\u00fcresel piyasalara petrol satt\u0131?<\/em>, 17 Kas\u0131m 2015<\/li>\n
  18. Shamaran Petroleum Corp, Petrol \u00dcretim Payla\u015f\u0131m S\u00f6zle\u015fmeleri Nas\u0131l \u0130\u015fler?<\/em>, 2023<\/li>\n
  19. Soylu, Rag\u0131p, Turkiye'nin K\u00fcrdistan petrol tahkim davas\u0131nda Irak'a $1.4 milyar dolar \u00f6demesine karar verildi, <\/em>Middle East Eye, Mart 2023<\/li>\n
  20. Stratejik Tahmin A.\u015e, Kerk\u00fck \u0130\u00e7in M\u00fccadele \u0130slam Devleti'nin \u00d6tesine Ge\u00e7iyor<\/em>, 18 \u015eubat 2015<\/li>\n
  21. K\u00fcrdistan B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi Do\u011fal Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131, Mahmur il\u00e7esindeki petrol tesislerinde ve altyap\u0131s\u0131nda meydana gelen son olaylara ili\u015fkin IKBY a\u00e7\u0131klamas\u0131, <\/em>11 Temmuz 2014<\/li>\n
  22. Enerji Y\u0131l\u0131, Rosneft K\u00fcrdistan boru hatt\u0131 projesine giriyor<\/em>, 20 Ekim 2017<\/li>\n
  23. Yetkin, Murat, T\u00fcrkiye'ye kar\u015f\u0131 Irak petrol davas\u0131, boru hatlar\u0131 ve K\u00fcrt sorunu<\/em>, Yetkin Raporu, 29 Mart 2023<\/li>\n<\/ol>\n

     <\/p>\n

    [1] \"Ev sahibi \u00fclkenin h\u00fck\u00fcmeti, bir petrol \u015firketine (veya genellikle Y\u00fcklenici olarak adland\u0131r\u0131lan \u015firketler grubuna) belirli bir alanda arama yapma ve bu alanda hidrokarbonlar\u0131n ke\u015ffedilmesinin ard\u0131ndan ke\u015ffedilen bu kaynaklar\u0131 \u00fcretme hakk\u0131n\u0131 verir.\"<\/p>\n

    (Shamaran Petroleum Corp, Petrol \u00dcretim Payla\u015f\u0131m S\u00f6zle\u015fmeleri Nas\u0131l \u0130\u015fler?<\/em>, 2023)<\/p>\n

    [2] \"Saf hizmet s\u00f6zle\u015fmeleri, sismik verilerin elde edilmesi, sondaj ve in\u015faat gibi belirli petrol sahas\u0131 hizmetlerinin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik anla\u015fmalard\u0131r. Genellikle bir petrol \u015firketi olan petrol sahas\u0131 i\u015fletmecisi ile teknik hizmetini belirlenen bir \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sa\u011flayan hizmet y\u00fcklenicisi aras\u0131ndad\u0131r.\"<\/p>\n

    (Brooks ve Knights Hukuk Dan\u0131\u015fmanlar\u0131 (BKLC), Petrol ve Gaz Sekt\u00f6r\u00fcnde Hizmet S\u00f6zle\u015fmelerine Genel Bir Bak\u0131\u015f<\/em>, 2020)<\/p>\n

    Yazar hakk\u0131nda<\/strong><\/p>\n

    Arin Demir, Global Trade Forum'da (GTF) Dan\u0131\u015fman ve Kurucu \u00dcye olarak \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda uluslararas\u0131 ve k\u00fcresel meselelerle ilgili ba\u011f\u0131ms\u0131z bir d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu olan Global \u0130li\u015fkiler Forumu (GRF) ile de ili\u015fkilidir. Halen Konrad Adenauer Stiftung'da Siyasi Liderlik Ekselans Program\u0131'nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131r. Arin daha \u00f6nce NATO'nun Kamu Diplomasisi B\u00f6l\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan desteklenen NATO2030 stratejik konseptine katk\u0131da bulunmak \u00fczere NATO2030 K\u00fcresel Ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rev yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca 2022 y\u0131l\u0131nda Mercator Stiftung'un T\u00fcrkiye - Avrupa Gelecek Forumu'na kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Arin, Bristol \u00dcniversitesi Hukuk ve Sosyal Bilimler Fak\u00fcltesi'nden K\u00fcresel Y\u00f6neti\u015fim ve K\u00fcresel Tedarik Zincirleri ile etkile\u015fimleri konusunda uzmanla\u015farak Kamu Politikas\u0131 alan\u0131nda y\u00fcksek lisans derecesi alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Oil Sales Tension Between Iraq and KRG in the Light of Constitutional Debates and the Background of the Recent ICC … Read more<\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":5815,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-1428","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-energy-and-natural-resources","masonry-post","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1428","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1428"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5826,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1428\/revisions\/5826"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}