2018 y\u0131l\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011finde d\u00fcnyada kaydedilen toplam internet alan adlar\u0131 say\u0131s\u0131 342 milyonu a\u015farken, bu rakamla birlikte sekt\u00f6r\u00fcn b\u00fcy\u00fcmesi bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 d\u00f6nemine g\u00f6re y\u00fczde 3,5 art\u0131\u015f g\u00f6stermektedir. Son d\u00f6nemlerde, internet alan adlar\u0131 sekt\u00f6r\u00fcndeki bu ivmeli b\u00fcy\u00fcme \u00f6zellikle haks\u0131z rekabet gibi bir\u00e7ok hukuki sorunu da beraberinde getirmi\u015f ve hak sahiplerinin alan ad\u0131 haklar\u0131na internete mahsus farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle tecav\u00fcz edilmi\u015ftir. Bu hususta, \u00f6nde gelen hukuki sorunlardan biri olan \"Typosquatting\", ay\u0131rt edici ve \u00fcnl\u00fc markalar\u0131n kas\u0131tl\u0131 olarak yanl\u0131\u015f yaz\u0131m\u0131 olan alan adlar\u0131n\u0131n tescil edilmesini ifade eden bir siber korsanc\u0131l\u0131k faaliyeti olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
\"Typosquatting\" Kavram\u0131 ve Uyu\u015fmazl\u0131klar <\/strong><\/p>\n Genel anlam\u0131yla \"Typosquatting\" veya \"Klavye korsanl\u0131\u011f\u0131\", ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na tescilli olan alan adlar\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131n veya benzerinin \u00fczerinde k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikler yaparak veya eksik harflerle internet alan ad\u0131 olarak tescil ettirilip bir web sitesinde kullan\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Klavye korsanlar\u0131n\u0131n bahsi ge\u00e7en siber korsanc\u0131l\u0131k faaliyetiyle \u00f6z\u00fcnde ama\u00e7lad\u0131klar\u0131; internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yazma veya heceleme hatas\u0131 sonucunda istemedikleri veya hedeflemedikleri bir web sitesini ziyaret etmelerini sa\u011flamakt\u0131r. \u00d6zellikle internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n dikkatsizli\u011finden ve bilgisizli\u011finden istifade eden klavye korsanlar\u0131, Typosquatting eylemleri ile internet trafi\u011fini kendi web sitelerine y\u00f6nlendirmekte ve y\u00f6nlendirmelerinin ard\u0131l sonucu olarak web sitelerine ald\u0131klar\u0131 reklam, ilan, duyuru gibi getirici faaliyetlerle haks\u0131z ticari kazan\u00e7 elde etmektedirler.<\/p>\n Typosquatting eylemleri genellikle iki y\u00f6ntem kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilir: (i) mousetrapping (\"fare kapan\u0131na tutulma\"), (ii) tescil edilen marka ad\u0131 hakk\u0131nda olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015flerin payla\u015f\u0131lmas\u0131. \u015e\u00f6yle ki, klavye korsanlar\u0131 taraf\u0131ndan elde etmek amac\u0131yla s\u0131kl\u0131kla tercih edilen y\u00f6ntemlerden olan \"fare kapan\u0131\", internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n internet alan ad\u0131n\u0131 yazarken yaz\u0131m hatas\u0131 yapmas\u0131 sonucu y\u00f6nlendirildi\u011fi web sayfas\u0131ndan yo\u011fun bir reklamla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p bu reklam\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemeden sayfadan \u00e7\u0131kmas\u0131na izin verilmemesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n Klavye korsanlar\u0131 taraf\u0131ndan tercih edilen bir di\u011fer y\u00f6ntem ise, siber korsanlar\u0131n k\u00f6t\u00fc niyetle bir markan\u0131n yaz\u0131m hatas\u0131 yap\u0131larak alan ad\u0131 olarak tescil edilmesinin ard\u0131ndan, bu alan adlar\u0131na ili\u015fkin web sayfalar\u0131nda bu marka aleyhinde olumsuz ele\u015ftiri ve yorumlar\u0131n yo\u011fun olarak payla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Konuya a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmek gerekirse, Typosquatting faaliyetini; alan ad\u0131 gasb\u0131 olarak ifade edilen \"Cybersquatting\" faaliyetlerinden ay\u0131rmak gerekir. Yap\u0131sal olarak Typosquatting faaliyetine benzeyen Cybersquatting faaliyeti; yine siber korsanlar\u0131n kendilerine ait olmayan bilinen ve pop\u00fcler olan markalar\u0131 hak sahiplerinden \u00f6nce internet alan ad\u0131 olarak tescil ettirerek bu alan adlar\u0131ndan menfaat sa\u011flama amac\u0131 g\u00fctmeleri anlam\u0131na gelmektedir. O halde, Cybersquatting faaliyetinden bahsetmek i\u00e7in s\u00f6z konusu bilinen ve g\u00fc\u00e7l\u00fc markan\u0131n hen\u00fcz internet alan ad\u0131 olarak kaydedilmemi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. \u015eayet, www.facebook.com vs. www.faxebook.com \u00f6rne\u011finden a\u015fik\u00e2r oldu\u011fu gibi, bilinen markan\u0131n internet alan ad\u0131 olarak tescili \u00f6nceden ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f fakat s\u00f6z konusu alan ad\u0131ndaki harf kombinasyonlar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015f ve s\u00f6z konusu alan ad\u0131na \u00e7ok benzer yeni bir internet alan ad\u0131 tescil i\u015flemi yap\u0131lm\u0131\u015fsa; bu faaliyet Typosquatting olarak nitelendirilecektir.<\/p>\n Alan Ad\u0131 Hakk\u0131n\u0131n Korunmas\u0131 ve \"Typosquatting\" Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc<\/strong><\/p>\n Ekonomik rekabet i\u00e7erisinde bulunan bir\u00e7ok \u015firketin pazarlama ve reklamc\u0131l\u0131k faaliyetleri ile m\u00fc\u015fteri potansiyelini art\u0131rmak ve profilini zenginle\u015ftirmek amac\u0131yla interneti kullanmalar\u0131 vazge\u00e7ilmezdir. \u0130nternet \u00fczerinden, bir\u00e7ok \u015firketin hatta ger\u00e7ek ki\u015filerin web sayfalar\u0131 ve web sayfalar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 alan adlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin markas\u0131n\u0131n alan ad\u0131 olarak haks\u0131z bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 ise marka hakk\u0131na tecav\u00fcze yol a\u00e7maktad\u0131r. Konu \u00f6zelinde, klavye korsanl\u0131\u011f\u0131 faaliyetlerine konu alan ad\u0131, marka hakk\u0131na dayal\u0131 de\u011fil ise haks\u0131z rekabet h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re korunacakt\u0131r aksi halde ise marka h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re korunacakt\u0131r. \u0130kinci halin s\u00f6z konusu olmas\u0131 durumunda taraflar hem mahkemeye hem de UDRP kurallar\u0131 taht\u0131nda tahkim yoluna ba\u015fvurulabilecektir.<\/p>\n Typosquatting fiillerinin varl\u0131\u011f\u0131 h\u00e2linde marka sahibi, mahkemeden \u015fu taleplerde bulunabilir:<\/p>\n (i) Fiilin tecav\u00fcz olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in tespit talebi,<\/p>\n (ii) Tecav\u00fcz\u00fcn durdurulmas\u0131 ve giderilmesi davas\u0131,<\/p>\n (iii) Maddi ve manevi tazminat talebi,<\/p>\n (iv) El koyma, \u00fcr\u00fcnler \u00fczerinde m\u00fclkiyet hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131, markan\u0131n silinmesi, imhas\u0131,<\/p>\n (v) Cezai m\u00fceyyide,<\/p>\n (vi) H\u00fckm\u00fcn ilgililere tebli\u011fi ve kamuya yay\u0131n yoluyla duyurulmas\u0131.<\/p>\n \u00d6zellikle belirtmek gerekir ki, alternatif uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu olan UDRP tahkim yolu mahkemelere g\u00f6re olduk\u00e7a h\u0131zl\u0131 ve ucuzdur. Konu \u00f6zelinde, mahkemelerde birka\u00e7 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcrede \u00e7\u00f6z\u00fcmlenen uyu\u015fmazl\u0131klar, UDRP tahkim mekanizmas\u0131nda ortalama k\u0131rk be\u015f g\u00fcnl\u00fck bir s\u00fcrede \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmektedir. \u015e\u00fcphesiz, internet alan hakk\u0131 sahibi ile siber korsanc\u0131l\u0131k faaliyetine taraf \u015fik\u00e2yet olunan\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerden olmas\u0131 durumunda ortaya \u00e7\u0131kabilecek milletleraras\u0131 yetki ihtilaflar\u0131, alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu mekanizmalar\u0131nda ya\u015fanmamaktad\u0131r. Ancak belirtmek gerekir ki, UDRP kurallar\u0131na dayanarak yap\u0131lan bir uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6nteminde, hakem heyeti yaln\u0131zca uyu\u015fmazl\u0131k konusu alan ad\u0131n\u0131n, alan ad\u0131 hak sahibine devredilmesi veya tescilin h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcne karar verebilmektedir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, hakem heyeti tazminat ve sair hususlarda karar veremeyecek yukar\u0131da izah edilen mahkeme nezdinde m\u00fcmk\u00fcn olan talepler UDRP tahkim yolunda m\u00fcmk\u00fcn olamayacakt\u0131r. (UDRP Uygulamalar\u0131 ve Tahkim ile ilgili detayl\u0131 bilgi i\u00e7in: <\/em>https:\/\/herdem.av.tr\/cybersquatting-udpr-uygulamalari-ve-tahkim<\/em><\/a> )<\/em><\/p>\n Sonu\u00e7 olarak, internetin h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131 siber i\u015fgaller ve siber korsanc\u0131l\u0131k faaliyetleri gibi bir\u00e7ok hukuki uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 da beraberinde getirdi\u011finden internet ekosisteminin yap\u0131s\u0131 ve i\u015fleyi\u015fi gere\u011fi s\u00f6z konusu uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de bir hayli g\u00fc\u00e7le\u015fmektedir. \u00d6zellikle, h\u0131z ve maliyet hak sahiplerinin mahkeme ile alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu mekanizmalar\u0131 aras\u0131nda se\u00e7im yapmalar\u0131n\u0131 belirleyen fakt\u00f6rler olmakta ve bu nedenle, alternatif uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 s\u0131kl\u0131kla tercih edilir hale gelmektedir.<\/p>\n Ezgi Ceren Aydo\u011fmu\u015f<\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"