2018 y\u0131l\u0131n\u0131n üçüncü çeyre\u011finde dünyada kaydedilen toplam internet alan adlar\u0131 say\u0131s\u0131 342 milyonu a\u015farken, bu rakamla birlikte sektörün büyümesi bir önceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 dönemine göre yüzde 3,5 art\u0131\u015f göstermektedir. Son dönemlerde, internet alan adlar\u0131 sektöründeki bu ivmeli büyüme birçok hukuki sorunu da beraberinde getirmi\u015ftir. \u0130nternet alan adlar\u0131 sisteminin ilk zamanlar\u0131nda “First-Come, First-Serve” (ilk gelen-ilk al\u0131r) ilkesine dayan\u0131larak tahsis yap\u0131lmas\u0131n\u0131n ve ilerleyen y\u0131llarda tahsis yöntemlerinde belli de\u011fi\u015fikler yap\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131n bu ilkenin temel kay\u0131t sistemi olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumas\u0131, siber korsanc\u0131l\u0131k faaliyeti olan “Cybersquatting” kavram\u0131n\u0131 ortaya ç\u0131karm\u0131\u015f ve bu uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n çözümü ad\u0131na uluslararas\u0131 boyutta çe\u015fitli mekanizmalar geli\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n
\"<\/strong>Cybersquatting”<\/strong> Kavram\u0131 Uyu\u015fmazl\u0131klar<\/strong><\/p>\n \u0130nternet alan adlar\u0131 uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan türü olan “cybersquatting” veya “domain grabbing”, yerle\u015fik bir \u015firketin tan\u0131nm\u0131\u015f ticari markas\u0131na benzer bir alan ad\u0131n\u0131n, genellikle ya alan ad\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 bir fiyata \u015firkete satmak veya bu \u015firketin i\u015flerini aksatmak amac\u0131yla tescil edilmesi anlam\u0131na gelmektedir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle cybersquatting, bireylerin kendilerine ait olmayan bilinen ve popüler olan isimleri hak sahiplerinden önce internet alan ad\u0131 olarak kaydederek bu alan adlar\u0131ndan menfaat sa\u011flama amac\u0131 gütmeleri olarak ifade edilebilir. Söz konusu terim, Amerikan Federal Hukuku içerisinde 1999 y\u0131l\u0131nda yürürlü\u011fe giren ‘Anticybersquatting Tüketiciyi Koruma Yasas\u0131’ alt\u0131nda ‘Bir markan\u0131n kötü niyetle, bu markadan kar sa\u011flamak amac\u0131yla alan ad\u0131 olarak kaydettirilmesi veya kullan\u0131lmas\u0131’ \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Cybersquatting, yaln\u0131zca ba\u015fkas\u0131na ait markan\u0131n ileride yarar sa\u011flamak için alan ad\u0131 olarak kaydedilmesini de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir marka ile kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 benzer i\u015faretlerin kaydedilmesini de kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n Cybersquatting, özellikle internetin ortaya ç\u0131karak yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk zamanlarda ünlü ki\u015filerin isimleri, havayolu, içecek ve bilgisayar \u015firketlerinin ticari markalar\u0131n\u0131 hedef alarak küçük çapl\u0131 bir siber korsanc\u0131l\u0131k faaliyeti olarak ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Siber korsanlar, s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklara sahip ticari marka ve isim hak sahiplerinin çevrimiçi olarak s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da alan ad\u0131 kaydettiremeyece\u011fi ve ticari markalar\u0131n\u0131 veya isimlerini içerebilecek alan adlar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kaydettirmeleri gerekti\u011fi dü\u015füncesi ile cybersquatting faaliyetlerine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ticari markalar\u0131 etkileyen bu uygulamalar, siber korsanlar\u0131n üçüncü taraf bir ticari markay\u0131 içeren sahipsiz alan adlar\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131na ve bu alan adlar\u0131n\u0131 \u015fi\u015firilmi\u015f bir fiyatla ticari marka sahibine geri satma niyetiyle kaydetmesine olanak tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Belirtti\u011fimiz süreç içerisinde cybersquatting faaliyetleri, internet alan adlar\u0131 uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n önemli bir parças\u0131 haline gelmi\u015f ve siber korsanlar\u0131n faaliyetlerine kar\u015f\u0131 düzenleme yapma ihtiyac\u0131n\u0131 do\u011furmu\u015ftur. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü’nu\u0308n (“WIPO”) yürüttü\u011fü ortak çal\u0131\u015fmalar sonucunda \u0130nternet Tahsisli Say\u0131lar ve \u0130simler Kurumu (“ICANN”), 24 Ekim 1999 tarihinde “Alan Ad\u0131 Anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n Çözümü için Yeknesak Politikalar” (The Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy- “UDRP”) kabul edilmi\u015f ve 29 Kas\u0131m 1999 tarihinde, ilk servis sa\u011flay\u0131c\u0131 kurulu\u015f olarak WIPO onaylanm\u0131\u015f\u0327 ve politikalar 1 Aral\u0131k 1999’da uygulamaya konmu\u015ftur.<\/p>\n ICANN Tahkim Usulüne Genel Bak\u0131\u015f <\/strong><\/p>\n Cybersquatting uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n çözümü ad\u0131na ba\u015fvurulan hukuki yollardan biri ICANN’\u0131n UDRP politikalar\u0131 ekseninde öngörülen tahkim yoludur.<\/p>\n UDRP, internet alan adlar\u0131n\u0131n kötü niyetle tescil edilmesi ve kullan\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin, alan ad\u0131 tescil ettiren ile üçüncü bir taraf aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n çözümüne yönelik yasal çerçeveyi belirlemektedir. UDRP taht\u0131nda bir uyu\u015fmazl\u0131k çözüm prosedürü ve uyu\u015fmazl\u0131k çözümü prosedüründe verilen kararlar\u0131n icras\u0131na ili\u015fkin yeknesak kurallar içeren bir sistem öngörülmektedir. WIPO, UDRP’yi uygulamak üzere seçilen ilk servis sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 kurulu\u015f olmakla, günümüzde ICANN taraf\u0131ndan akredite edilmi\u015f be\u015f farkl\u0131 servis sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 kurulu\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n Ulusal Tahkim Forumu (“National Arbitration Forum- NAF”),<\/p>\n Arap Alan Ad\u0131 Uyu\u015fmazl\u0131k Çözüm Merkezi (“Arab Center for Domain Name Dispute Resolution- ACDR”),<\/p>\n Asya Alan Ad\u0131 Uyu\u015fmazl\u0131k Çözüm Merkezi (“Asian Domain Name Dispute Resolution Centre”),<\/p>\n Kanada Uluslararas\u0131 \u0130nternet Uyu\u015fmazl\u0131k Çözüm Merkezi (“Canadian International Internet Dispute Resolution Centre- CIDDRC”)<\/p>\n Çek \u0130nternet Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 Tahkim Merkezi (“the Czech Arbitration Court Arbitration Center for Internet Disputes”)<\/p>\n ICANN’\u0131n uyu\u015fmazl\u0131k çözüm politikas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda her bir servis sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 ek kurallar (“supplemantal rules”) da mevcut olup bu ek kurallar genellikle, ücretler, ba\u015fvuru \u015fekilleri, hakemlerin seçimi ve reddi gibi kurallara ili\u015fkindir.<\/p>\n Maddi \u015eartlar, Usul ve Yarg\u0131lama<\/strong><\/p>\n ICANN tahkim usulü, klasik tahkimden farkl\u0131 bir tahkim sistemi öngörmektedir. Bu ba\u011flamda, öncelikle ICANN nezdinde alan ad\u0131 tescili s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lan sözle\u015fmelere özel bir kloz eklenerek ICANN tahkim usulüne ba\u015fvuru zorunlulu\u011fu sa\u011flanmaktad\u0131r. Bir nevi genel i\u015flem \u015fartlar\u0131nda oldu\u011fu gibi sözle\u015fme ancak bu \u015fartlar\u0131n kabulü ile meydana gelmektedir. Ancak klasik tahkim sisteminden farkl\u0131 olarak bu kloz devlet mahkemelerinin yarg\u0131lama yetkisini bertaraf etmemektedir. Ayr\u0131ca ICANN hakem kararlar\u0131 resen icra edilebilir nitelikte olmakla herhangi bir tan\u0131ma veya tenfiz karar\u0131 gerekmemektedir.<\/p>\n Ek olarak, ICANN tahkim usulünün klasik tahkim usulüne göre daha h\u0131zl\u0131 ve daha ucuz oldu\u011fu uygulamada de\u011ferlendirilmektedir. Zira, internet üzerinden yap\u0131labilen ba\u015fvurularda, ilk ba\u015fvuru sonras\u0131nda ortalama k\u0131rk be\u015f gün gibi bir sürede tahkim süreci sonland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n ICANN tahkim sisteminden faydalanabilmek ve sonuç alabilmek için hak sahipleri yukar\u0131da bahsedilen ICANN taraf\u0131ndan yetkilendirilmi\u015f servis sa\u011flay\u0131c\u0131 kurulu\u015flardan herhangi birine ba\u015fvurarak;<\/p>\n Kar\u015f\u0131 tarafça tescil ettirilen alan ad\u0131n\u0131n kendisine ait bir marka, ticaret unvan\u0131, ki\u015fi ad\u0131 vb. bir hakk\u0131 içerdi\u011fi, bu hak ile alan ad\u0131n\u0131n ayn\u0131 ya da benzer oldu\u011funu,<\/p>\n Kar\u015f\u0131 taraf\u0131n bu ad ile herhangi bir yasal menfaatinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131,<\/p>\n Alan ad\u0131n\u0131n kötü niyetli olarak tescil edildi\u011fini ve kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlamak zorundad\u0131r.<\/p>\n Bu noktada UDRP’ye göre cins ve meslek isimler alan ad\u0131 hakk\u0131na tecavüz olarak de\u011ferlendirilmemektedir. Ancak cins ve meslek isimlerinin alan ad\u0131 olarak tescil edilmesi neticesinde, rekabet düzenine ciddi boyutta zarar veren durumlar da ortaya ç\u0131kabilmektedir. ICANN’\u0131n uyu\u015fmazl\u0131k çözüm yolu olarak öngördü\u011fü tahkim usulünde, cins ve meslek isimlerinin alan ad\u0131 olarak tescili halinde, bu isim tan\u0131nm\u0131\u015f bir marka olmad\u0131kça, bu cins veya meslek ismini marka veya i\u015fletme ad\u0131, ticaret unvan\u0131 olarak kullanan i\u015fletme, alan ad\u0131n\u0131 tescil ettirene kar\u015f\u0131 hukuki korumadan yoksun b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Alan ad\u0131n\u0131 tescil ettirenin, bu alan ad\u0131 alt\u0131nda ticari faaliyette bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 ICANN’n\u0131n UDRP politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 ele\u015ftirisel yakla\u015f\u0131lan hususlardan biridir.<\/p>\n UDRP, s\u0131n\u0131rl\u0131 olmamak kayd\u0131yla kötü niyetli tescil ve kullan\u0131m hallerine de i\u015faret etmi\u015ftir. Buna göre;<\/p>\n ·Alan ad\u0131 tescilinin esasen ticari veya hizmet markas\u0131 sahibi olan davac\u0131ya veya davac\u0131n\u0131n rakibine, alan ad\u0131n\u0131n belgelenmi\u015f tescil ve alan ad\u0131 ile do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 masraflar\u0131n\u0131 a\u015fan bir mebla\u011f kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satma, kiralama veya alan ad\u0131 tescilini di\u011fer bir \u015fekilde devretme amac\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu gösteren haller;<\/p>\n ·Alan ad\u0131 tescili, mal veya hizmet markas\u0131 sahibinin markas\u0131n\u0131 alan ad\u0131nda kullanmas\u0131n\u0131 engellemek amac\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f ve bunu yaparken ticari gaye ile hareket edilmesi,<\/p>\n ·Alan ad\u0131 tescilinin esasen rakiplerden birisine zarar vermek amac\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131,<\/p>\n ·Alan ad\u0131n\u0131 kullanarak bir web sitesinin ve bu ortamda sunulan mal veya hizmetin desteklenmesi, ili\u015fkisi, te\u015fviki ve kayna\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan davac\u0131n\u0131n markas\u0131 ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma tehlikesi yaratmak suretiyle web sitesine internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 ticari kazanç temin etmek gayesiyle kasten çekme te\u015febbüsünde bulunulmas\u0131, kötü niyet olarak kabul edilir.<\/p>\n Söz konusu haller delillerle ispat edildi\u011finde uyu\u015fmazl\u0131k konusu alan ad\u0131 hak sahibinin talebine göre iki sonuç ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r: Uyu\u015fmazl\u0131k konusu alan ad\u0131n\u0131n hak sahibine transfer edilmesi veya tescilin hükümsüzlü\u011füne karar verilmesi. Hakem heyeti, yapaca\u011f\u0131 yarg\u0131lama neticesinde ancak bu iki sonuçtan birine karar verebilir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, hakem heyeti tazminat ve sair hususlarda karar veremez.<\/p>\n Ek olarak, UDPR taht\u0131nda karar\u0131n, karar verecek heyetin atanmas\u0131ndan sonra on dört gün içinde verilmesi gerekti\u011fi düzenlenmi\u015ftir. Bu hüküm, ICANN tahkim usulünün tercih edilmesini sa\u011flayan önemli bir faktördür. Yetkili servis sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 kurulu\u015f, heyetin karar\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra üç gün içerisinde taraflara ve ICANN’ a gerekli bildirimi yapar.<\/p>\n UDRP tahkim usulünde hakem heyeti kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 ICANN sistemi dahlinde herhangi bir kanun\/itiraz yolu bulunmamakla birlikte, aleyhine olarak alan ad\u0131n\u0131n devrine veya silinmesine karar verilen tarafa belli baz\u0131 imkanlar tan\u0131nmaktad\u0131r. Yukar\u0131da da arz olundu\u011fu üzere tahkim klozu devlet mahkemelerinin yarg\u0131 yetkisini kald\u0131rmamaktad\u0131r. Bu kapsamda, davac\u0131 ba\u015fvuru formunu doldururken tahkim süreci sonunda verilecek karar için kar\u015f\u0131 taraf\u0131n ba\u015fvurabilece\u011fi yasal yollara ili\u015fkin olarak yarg\u0131 yerini belirlemektedir. Aleyhine olarak alan ad\u0131n\u0131n devrine veya silinmesine karar verilen taraf, bu karara kar\u015f\u0131 on i\u015f günü içerisinde alan ad\u0131n\u0131 tescil eden \u015firketin merkezinin bulundu\u011fu yer veya daval\u0131n\u0131n yerle\u015fim yeri mahkemesinde dava açma hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n Neticeten, internetin h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131 siber i\u015fgaller ve siber korsanc\u0131l\u0131k faaliyetleri gibi birçok hukuki uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 da beraberinde getirdi\u011finden internet ekosisteminin yap\u0131s\u0131 ve i\u015fleyi\u015fi gere\u011fi söz konusu uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n çözümü de bir hayli güçle\u015fmekle ICANN tahkim usulü bu mekanizmalar\u0131n öncüsü olup uygulamada s\u0131kça tercih edilmektedir.<\/p>\n <\/p>\n Ezgi Ceren Aydo\u011fmu\u015f<\/p>\n <\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130nternet alan adlar\u0131 uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan t\u00fcr\u00fc olan \u201ccybersquatting\u201d veya \u201cdomain grabbing\u201d, yerle\u015fik bir \u015firketin tan\u0131nm\u0131\u015f ticari markas\u0131na benzer bir alan ad\u0131n\u0131n, genellikle ya alan ad\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 bir fiyata \u015firkete satmak veya bu \u015firketin i\u015flerini aksatmak amac\u0131yla tescil edilmesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":7564,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-1300","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gelisen-teknoloji","masonry-post","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1300"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1300\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7570,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1300\/revisions\/7570"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7564"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}