Bilgisayar yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 genellikle al\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan üretici\/telif hakk\u0131 sahibi ile do\u011frudan temas edilmeden (perakende platformlardan, bir üçüncü ki\u015fiden veya internet üzerinden vb.) edinilmekte ve bu durum üreticinin\/telif hakk\u0131 sahibinin sat\u0131n alan ki\u015fi ile yapmay\u0131 arzu etti\u011fi lisans sözle\u015fmesinin akdedilmesinde çe\u015fitli güçlükler yaratmaktad\u0131r. Al\u0131c\u0131n\u0131n, üretici olmayan sa\u011flay\u0131c\u0131 firmadan yaz\u0131l\u0131m için ödemeyi gerçekle\u015ftirdi\u011fi s\u0131rada lisans sözle\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 bilmemesi mümkün ve muhtemeldir. Bu durum lisans sözle\u015fmelerinde kabul beyan\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 sorununu gündeme getirmekte ve uygulamada “Shrink-Wrap” lisanslar\u0131 problemi olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Shrink-Wrap lisanslar\u0131 bireysel ve ticari kullan\u0131mlara yönelik sat\u0131n al\u0131nabildi\u011fi gibi özellikle ana yurt güvenli\u011fi veya savunma sanayiinde kullan\u0131lan donan\u0131mlarda da kullan\u0131labilmektedir. Bu yönüyle kamu kurumlar\u0131nda veya savunma\/ana yurt güvenli\u011fi projelerinde gerek ihracat kontrol düzenlemeleri gerekse de k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f kullan\u0131m ihlallerinin s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131 belirlemek amac\u0131yla çe\u015fitli düzenlemeler söz konusudur.<\/p>\n
Shrink-Wrap Lisans Nedir?<\/strong><\/p>\n Shrink-Wrap lisans terimi, bilgisayar programlar\u0131n\u0131 paketli halde rafta haz\u0131r \u015fekilde nihai kullan\u0131c\u0131ya sunmak için geli\u015ftirilmi\u015f bir terimdir. \u015eöyle ki, al\u0131c\u0131 paketlenmi\u015f ve rafta sat\u0131\u015fa haz\u0131r sunulan bu yaz\u0131l\u0131m\u0131 sat\u0131n alarak kolayl\u0131kla kullanabilmekte, bu paketi açt\u0131\u011f\u0131nda telif hakk\u0131 sahibinin lisans ko\u015fullar\u0131yla ba\u011fl\u0131 olmay\u0131 kabul etti\u011fi kabul edilmektedir. Genellikle bu \u015fekilde sat\u0131lan ürünlerde al\u0131c\u0131, bu paketi açar; lisans\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 kabul etmezse yaz\u0131l\u0131m\u0131 kullanmamas\u0131 gerekti\u011fine ve hatta paketi derhal aç\u0131lmam\u0131\u015f olarak iade etmesi gerekti\u011fine, aksi takdirde lisans ücretinin taraf\u0131na geri ödenmeyece\u011fine dair hükümler içeren bir metin yer almaktad\u0131r. Bu durumda, lisans sözle\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 önceden de\u011ferlendirme imkân\u0131 bulunmayan al\u0131c\u0131 ancak paketi aç\u0131p yaz\u0131l\u0131m\u0131 kurmaya çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda lisans ko\u015fullar\u0131yla ilgili bir de\u011ferlendirmede bulunacak ve fakat yaln\u0131zca paketi açmas\u0131 kabul beyan\u0131 anlam\u0131nda yorumland\u0131\u011f\u0131 için de lisans ücretinin iadesi konusunda ihtilaflar ya\u015fanabilecektir. Yaz\u0131l\u0131m firmalar\u0131 bu sorunu a\u015fmak için çe\u015fitli yöntemler geli\u015ftirmi\u015flerdir ve bunlardan en s\u0131k kullan\u0131lanlar\u0131ndan biri de lisans sözle\u015fmesinin yaz\u0131l\u0131m paketinin genellikle d\u0131\u015f\u0131na bir \u015feffaf ambalaj içine yerle\u015ftirilmesi ve kutunun üzerinde de “ambalaj\u0131n y\u0131rt\u0131lmas\u0131 halinde bu sözle\u015fmenin al\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan kabul edildi\u011fi anlam\u0131na geldi\u011finin” yaz\u0131lmas\u0131d\u0131r. Fakat bu durumda da yaz\u0131l\u0131m\u0131 henüz bilgisayara kurmam\u0131\u015f olan al\u0131c\u0131, paketin d\u0131\u015f\u0131na yerle\u015ftirilen lisans sözle\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirememi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n Shrink-Wrap lisanslar\u0131n hukuken sorunlar yaratabilecek bu yap\u0131s\u0131ndan kaynakl\u0131 birçok firma, yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 Click-Wrap lisans olarak tan\u0131mlanan çevrimiçi sat\u0131\u015f yöntemiyle ile piyasaya arz etme e\u011filiminde olsa da, her iki lisanslama yönteminde de kullan\u0131m k\u0131s\u0131tlar\u0131, kullan\u0131m amac\u0131, kullan\u0131c\u0131 niteli\u011fi ve kullan\u0131lan platformlar temelinde tam olarak kontrol edilebilir ve düzenlenebilir nitelikte de\u011fildir.<\/p>\n Shrink-Wrap Lisans Sözle\u015fmeleri ve Temel Hukuki Sorunlar <\/strong><\/p>\n Ki\u015fisel bilgisayarlar\u0131n genel piyasa arz\u0131ndaki art\u0131\u015fa paralel olarak bilgisayar yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m yönteminde duyulan gereksinimin bir sonucu olarak, yaz\u0131l\u0131m \u015firketleri, yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n pazara arz\u0131nda lisans sözle\u015fmelerinin yönetimine hassasiyetle yakla\u015fmaktad\u0131rlar.<\/p>\n Shrink-Wrap lisans sözle\u015fmeleri uygulamada bir hayli yayg\u0131n olsa da geleneksel sözle\u015fmeler hukuku disiplininden uzakt\u0131r ve bu sözle\u015fmelerin kullan\u0131m\u0131 temel baz\u0131 hukuki sorunlar\u0131 beraberinde getirmektedir. Shrink-Wrap lisans sözle\u015fmelerinde yaz\u0131l\u0131m\u0131n üreticisi ile son kullan\u0131c\u0131n\u0131n irade beyanlar\u0131n\u0131n uyu\u015fup uyu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 ve bu beyanlar\u0131n geri al\u0131nmalar\u0131n\u0131n mümkün olup olmad\u0131\u011f\u0131, bu sözle\u015fmelerin uygulanabilirli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan tart\u0131\u015fma konusu olan temel hukuki sorundur. Shrink-Wrap lisans sözle\u015fmeleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 hukukta “Rolling Contract” olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan, iltihak\u0131 sözle\u015fmelerdir. Bu sözle\u015fmelerin iltihak\u0131 sözle\u015fme olmas\u0131n\u0131n en önemli özelli\u011fi taraflar\u0131n sözle\u015fmenin içeri\u011fi veya \u015fartlar\u0131 üzerinde görü\u015füp tart\u0131\u015famamal\u0131d\u0131r. \u015eöyle ki, bu tür sözle\u015fmelerde sözle\u015fmenin içeri\u011finin ya tamam\u0131 ya da belirli bir k\u0131sm\u0131 daha önce taraflardan biri veya üçüncü bir \u015fah\u0131sça belirlenmi\u015ftir. \u0130ltihak\u0131 sözle\u015fmelerde, müzakere olmad\u0131\u011f\u0131ndan sözle\u015fmenin bir taraf\u0131 ya o sözle\u015fmeyi kabul edecek ya da etmeyecektir. \u0130\u015fbu konu bak\u0131m\u0131ndan, yaz\u0131l\u0131m\u0131n telif hakk\u0131 sahibi ile sa\u011flay\u0131c\u0131 firma lisans sözle\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131 üzerine müzakere edecek; son kullan\u0131c\u0131 ise bu lisans ko\u015fullar\u0131n\u0131 ya kabul edecek ya da etmeyecektir. Son kullan\u0131c\u0131n\u0131n bu duruma maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ve bir anlamda lisans ko\u015fullar\u0131n\u0131n kendisine dayat\u0131lmas\u0131n\u0131n sözle\u015fme özgürlü\u011fü ilkesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ili\u015fkin konular temel uyu\u015fmazl\u0131k konular\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n Yarg\u0131sal Perspektifte Shrink-Wrap Lisans Sözle\u015fmelerinin Uygulanabilirli\u011fi<\/strong><\/p>\n Shrink-Wrap lisans sözle\u015fmelerinin uygulanabilirli\u011fini çevreleyen tart\u0131\u015fma, sat\u0131c\u0131n\u0131n as\u0131l teklifinin lisans sözle\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 içerip içermedi\u011fine veya sat\u0131c\u0131n\u0131n bu ko\u015fullar\u0131 sat\u0131\u015ftan sonra al\u0131c\u0131ya tek tarafl\u0131 olarak dayat\u0131p dayatmad\u0131\u011f\u0131na odaklanmaktad\u0131r. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 hukukta, Shrink-Wrap lisans sözle\u015fmeleri birçok uyu\u015fmazl\u0131\u011fa konu olmu\u015f ve sözle\u015fmelerin uygulanabilirli\u011fi aç\u0131s\u0131ndan önemli kararlar verilmi\u015ftir.<\/p>\n Amerikan Federal Yüksek Mahkemesinin (“Mahkeme”) ProCD, Inc v. Zeidenberg<\/em> karar\u0131 (“Karar”), toplu pazar yaz\u0131l\u0131m ürünü kapsam\u0131nda Shrink-Wrap lisans sözle\u015fmesinin son kullan\u0131c\u0131ya kar\u015f\u0131 uygulanabilir oldu\u011funu belirten ilk karard\u0131r. Söz konusu davada davac\u0131 \u015firket ProCD, Inc “Select Phone TM” ismini verdi\u011fi halka aç\u0131k telefon rehberlerini derleyen ve yakla\u015f\u0131k 3.000 adet telefon listesini bir araya getiren bir yaz\u0131l\u0131m\u0131 üretmi\u015ftir. Bu yaz\u0131l\u0131m\u0131 içeren diskler, ProCD taraf\u0131ndan “Tek Kullan\u0131c\u0131l\u0131 Lisans Sözle\u015fmesi” ni bar\u0131nd\u0131ran bir kullan\u0131m k\u0131lavuzunu içeren kutularda sat\u0131\u015fa sunulmu\u015ftur. K\u0131lavuzda, kullan\u0131c\u0131n\u0131n kutunun içindeki diskleri ve telefon listelerini kullanmas\u0131yla lisans sözle\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131yla ba\u011fl\u0131 olaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Daval\u0131 Zeidenberg bir yerel sat\u0131\u015f ma\u011fazas\u0131ndan, yaz\u0131l\u0131m\u0131n bir adet nüshas\u0131n\u0131 ve iki adet güncellenmi\u015f kopyas\u0131n\u0131 sat\u0131n alm\u0131\u015f, sonras\u0131nda telefon listelerinin internet üzerinden kullan\u0131labilir olmas\u0131 için bir veri taban\u0131 olu\u015fturmak amac\u0131yla Silken Mountain Web Services, Inc (“Silken”) ad\u0131nda yeni bir \u015firket kurmu\u015ftur. Silken \u015firketi, Select Phone TM yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n verilerinin de bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kullanarak kendi veri taban\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015f ve lisans sözle\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131n kendisini ba\u011flamayaca\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fünerek Select Phone TM ekran uyar\u0131lar\u0131n\u0131 göz ard\u0131 etmesi neticesinde konu yarg\u0131ya ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Amerikan Yüksek Federal Mahkemesi, önceki kararlar\u0131ndan farkl\u0131 olarak, Karar’da al\u0131c\u0131n\u0131n üreticinin kutular\u0131n içine kullan\u0131m k\u0131lavuzu ile koydu\u011fu tek kullan\u0131c\u0131l\u0131 lisans sözle\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131yla ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa hükmetmi\u015ftir. Zira, Karar’da Mahkeme yaz\u0131l\u0131m\u0131 ma\u011fazada satan firmay\u0131 “teklif veren” ve yaz\u0131l\u0131m\u0131 sat\u0131n alan\u0131 da “teklifi kabul eden”; daha öte sat\u0131c\u0131 firman\u0131n teklifini de “\u015fartl\u0131 teklif” olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda Mahkeme, teklifin “\u015fartl\u0131 teklif” olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n sebebini, Shrink-Wrap lisans sözle\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131na tabi olmas\u0131 ve daha önce sat\u0131c\u0131 firma ile al\u0131c\u0131 aras\u0131nda sözle\u015fme kurulmadan, bu ko\u015fullar\u0131n ayr\u0131 olarak al\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. \u015eöyle ki, Mahkeme \u015fartlar, fiyat ve ürün üzerinde anla\u015fman\u0131n sözle\u015fmenin kurulmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan yeterli oldu\u011funu da eklemi\u015ftir. Karar her ne kadar, Shrink-Wrap lisans sözle\u015fmelerinin son kullan\u0131c\u0131lar üzerinde uygulanabilir oldu\u011funa i\u015faret etse uygulamada tart\u0131\u015fma henüz süregelmektedir.<\/p>\n Savunma ve Güvenlik Projeleri ile Çoklu Kullan\u0131m Teknolojileri<\/strong><\/p>\n Nihai kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n kamu kurum ve kurulu\u015fu olup olmad\u0131\u011f\u0131 ile do\u011frudan ilgili olan bu yakla\u015f\u0131m temel olarak bir lisans\u0131n her ne kadar sivil amaçl\u0131 kullan\u0131ma özgülenmi\u015f olsa da askeri veya güvenlik amac\u0131yla veya bu amaçla i\u015fletilen bir platformda kullan\u0131lmas\u0131 neticesinde tabi olabilece\u011fi düzenlemelere ili\u015fkindir. ABD Federal Savunma Tedarik Düzenlemesi Eki’nin 52.227-7014. ve 252.227-7014 bölümlerinde “Ticari Olmayan Bilgisayar Yaz\u0131l\u0131m\u0131” tan\u0131m\u0131na yer verilmi\u015f olmakla bu kapsamda yaln\u0131zca kamuya tahsil edilmi\u015f serbest pazarda sat\u0131\u015fa arz edilmemi\u015f olan yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 Ticari Olmayan Bilgisayar Yaz\u0131l\u0131m\u0131 statüsündedir. Bununla birlikte bir lisans sahibinin Ticari Olmayan Bilgisayar Yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 maliyetine kendisi katlanarak geli\u015ftirmesi neticesinde ilgili kamu birimine “S\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Hak” vermesi gerekti\u011fi de düzenlenmektedir. Bir lisans\u0131n Ticari Olmayan Bilgisayar Yaz\u0131l\u0131m\u0131 statüsünde tan\u0131mlanm\u0131\u015f olmas\u0131 için en temel kriter fonlayan taraf s\u0131fat\u0131na kimin sahip oldu\u011fu olup yaz\u0131l\u0131m\u0131n geli\u015ftirilmesi faaliyetine yönelik yap\u0131lacak sözle\u015fmede fonlaman\u0131n tamamen kamu kaynaklar\u0131ndan sa\u011flanabilece\u011fi düzenlenebilece\u011fi gibi, özel veya özel-kamu kaynaklar\u0131 ile de sa\u011flanmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131labilir. Taraflar aras\u0131ndaki sözle\u015fmelerin ayk\u0131r\u0131 düzenlemeleri sakl\u0131 kalmak üzere, bir Ticari Olmayan Bilgisayar Yaz\u0131l\u0131m\u0131 hak sahipli\u011fi, hak sahibine temel olarak dört hak tan\u0131maktad\u0131r. Bunlardan ilki s\u0131n\u0131rs\u0131z haklar olarak tan\u0131mlanan yaz\u0131l\u0131m üzerinde her türlü tasarruf hakk\u0131, ikincisi kamu amac\u0131 hakk\u0131 olarak tan\u0131mlanan ve ekseriyetle kamu-özel ortakl\u0131\u011f\u0131nda fonlanan yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme modellemesinde \u015fahit oldu\u011fumuz kamuya tan\u0131nm\u0131\u015f yeniden üretim, modifikasyon, de\u011fi\u015ftirme ve s\u0131n\u0131rl\u0131 amaçla bir ba\u015fka devlete sat\u0131\u015f hakk\u0131; üçüncüsü, yaln\u0131zca kamu d\u0131\u015f\u0131 fon kaynaklar\u0131 ile geli\u015ftirilen yaz\u0131l\u0131mlarda görülen s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f haklar olarak tan\u0131mlanan, kamunun bir yaz\u0131l\u0131m\u0131 bir platformda belirli bir süre için kullan\u0131m\u0131 veya bir ba\u015fka kamu kurumuna aktar\u0131m için sahip oldu\u011fu veya yedekleme kopyas\u0131 almak vb. surette k\u0131s\u0131tl\u0131 \u015fekilde sahip oldu\u011fu haklar; dördüncüsü ise kamu amac\u0131 hakk\u0131nda verilen serbestiyi k\u0131s\u0131tlamamak \u015fart\u0131 ile taraflar aras\u0131nda lisans hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131na yönelik yetkilendirmeye ili\u015fkin sözle\u015fme ile tan\u0131mlanacak özel lisans hakk\u0131d\u0131r. <\/p>\n ABD’deki tüm bu yasal düzenlemeler kapsam\u0131nda özellikle Shrink-Wrap uygulamalar\u0131 de\u011ferlendirildi\u011finde; shrink-wrap lisans\u0131 ile kamu birimi taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f olan bir bilgisayar yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n, ABD men\u015fe-ili olmas\u0131 halinde ABD Federal Savunma Tedarik Düzenlemesi Eki’nde belirtilen düzenlemelere ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmeksizin pazarda kullan\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 lisans sahibinin sorumlulu\u011fu olu\u015fturmaktad\u0131r. Bununla birlikte bu düzenlemelere ayk\u0131r\u0131 kullan\u0131m, özellikle “hizmet olarak yaz\u0131l\u0131m” lisans\u0131 tan\u0131nan hallerde kullan\u0131lan yaz\u0131l\u0131m\u0131n askeri\/güvenlik amac\u0131yla bir projede kullan\u0131lmas\u0131 haline ba\u011fl\u0131 olarak özel izin gerektirebilir veya verilen hizmetler ABD \u0130hracat \u0130dari Regülasyonlar\u0131 kapsam\u0131nda “ihracat say\u0131lan i\u015flemler” niteli\u011finde olabilir.<\/p>\n Yukar\u0131daki bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, genel olarak ABD men\u015feili teknolojiler bak\u0131m\u0131ndan Shrink-Wrap lisans sözle\u015fmeleri ile sa\u011flanm\u0131\u015f olsa da, savunma\/güvenlik projelerinde kamu kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131lan veya kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131na verilecek “hizmet olarak yaz\u0131l\u0131m” hizmetleri kapsam\u0131nda kullan\u0131lan veya yine kamu kontrol, talep, sevk, gözetim ve idaresindeki sözle\u015fmeler ili\u015fkisi alt\u0131nda savunma\/güvenlik projelerinde kullan\u0131lan yaz\u0131l\u0131mlar bak\u0131m\u0131ndan; yaz\u0131l\u0131m\u0131n hak sahipli\u011fi, kullan\u0131c\u0131s\u0131 ve kullan\u0131laca\u011f\u0131 bilgisayar\u0131n ABD Federal Savunma Tedarik Düzenlemesi Eki kapsam\u0131nda statüsünün de\u011ferlendirilmesi önerilmektedir.<\/p>\n Bununla birlikte Shrink-Wrap lisans niteli\u011fine özel ayr\u0131 bir düzenlemeye yer verilmemi\u015f olmas\u0131ndan kaynakl\u0131 özellikle kritik ve çoklu kullan\u0131ma ili\u015fkin projeler bak\u0131m\u0131ndan Amerika Birle\u015fik Devletleri Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 Sanayi ve Güvenlik Dairesi ve yine Amerika Birle\u015fik Devletleri Uluslararas\u0131 Silahlanma Trafi\u011fi Yönetmelikleri kapsam\u0131nda ihracat kontrol uyum sürecinin de de\u011ferlendirmeye al\u0131nmas\u0131 önerilmektedir.<\/p>\n <\/p>\n \u015eafak Herdem, Ezgi Ceren Aydo\u011fmu\u015f<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bilgisayar yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 genellikle al\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan üretici\/telif hakk\u0131 sahibi ile do\u011frudan temas edilmeden (perakende platformlardan, bir üçüncü ki\u015fiden veya internet üzerinden … Read more<\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":7575,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-1298","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gelisen-teknoloji","masonry-post","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1298","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1298"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1298\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7580,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1298\/revisions\/7580"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7575"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1298"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1298"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1298"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}