2007 Nisan\u2019\u0131nda Estonya ve 2010 Haziran\u2019\u0131nda \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik siber sald\u0131r\u0131lar sonras\u0131nda bilgi teknolojileri d\u00fcnyas\u0131n\u0131n devletlerin s\u0131nai ve end\u00fcstriyel tesislere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fine y\u00f6nelik kayg\u0131lar\u0131 neticesinde bir\u00e7ok ki\u015fi ve kurulu\u015f devlet destekli siber sald\u0131r\u0131lar\u0131 de\u011ferlendirmeye alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran n\u00fckleer tesislerine y\u00f6nelik Stuxnet sald\u0131r\u0131s\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz yaln\u0131zca \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer tesislerine y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda siber d\u00fcnyan\u0131n spek\u00fclatif senaryolar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011finin g\u00f6r\u00fclmesi bak\u0131m\u0131ndan da \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n
Sald\u0131r\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u0130srail ve Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 su\u00e7layan \u0130ran y\u00f6netimine ra\u011fmen sald\u0131r\u0131n\u0131n kimin taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n net olarak ortaya konulmam\u0131\u015f olmas\u0131 da meseleyi b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir hukuk d\u00fczleminde ele almam\u0131za vesile olmu\u015ftur.<\/p>\n
Bununla birlikte yine Estonya\u2019n\u0131n arkas\u0131nda Rus devletinin bulundu\u011funu ifade etti\u011fi maruz kald\u0131\u011f\u0131 siber sald\u0131r\u0131lar sonucunda bir\u00e7ok kamu hizmeti, bankac\u0131l\u0131k hizmetleri ve bas\u0131n hizmetleri icra edilemez olmu\u015ftur. Estonya, sald\u0131r\u0131 ard\u0131ndan NATO\u2019dan destek talep ederek, m\u00fcttefikli\u011fin bir gere\u011fi olarak gerekli ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015f olsa da NATO taraf\u0131ndan bu y\u00f6nde herhangi tatmin edici bir giri\u015fimde bulunulmam\u0131\u015ft\u0131r. Estonya\u2019n\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 bu sald\u0131r\u0131, ilk kez bir devletin ba\u015fka bir devleti siber kuvvet kullan\u0131m\u0131ndan kaynakl\u0131 olarak su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 ilk olay olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir ve uluslar aras\u0131 hukuk kaideleri bak\u0131m\u0131ndan incelemeye de\u011ferdir.<\/p>\n
Bu kapsamda de\u011ferlendirilmesi gereken \u00f6ncelikli hukuki d\u00fczenlemeyi hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki Birle\u015fmi\u015f Milletler Anla\u015fmas\u0131 (\u2018BMA\u2019) olu\u015fturmaktad\u0131r. BMA\u2019n\u0131n 2(4) maddesine g\u00f6re; T\u00fcm \u00fcyeler, uluslararas\u0131 ili\u015fkilerinde gerek herhangi bir ba\u015fka devletin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ya da siyasal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131, gerek Birle\u015fmi\u015f Milletlerin Ama\u00e7lar\u0131 ile ba\u011fda\u015fmayacak herhangi bir bi\u00e7imde kuvvet kullanma tehdidine ya da kuvvet kullan\u0131lmas\u0131na ba\u015fvurmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rlar.<\/p>\n
\u0130lgili hukuki d\u00fczenleme kapsam\u0131nda \u2018kuvvet\u2019 tan\u0131m\u0131n\u0131n bug\u00fcne de\u011fin gerek BMA, gerek Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu (\u2018BMGK\u2019) gerekse de Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131 (\u2018UAD\u2019) taraf\u0131ndan tan\u0131mlanmam\u0131\u015f oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finden hareketle, tart\u0131\u015fman\u0131n konusunu \u2018kuvvet\u2019in \u2018silahl\u0131 kuvvet\u2019 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 alg\u0131lan\u0131p alg\u0131lanmamas\u0131 gerekti\u011fi olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
BMA incelendi\u011finde \u2018kuvvet\u2019 ifadesinin asl\u0131nda niteliksiz bir \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlenmektedir. Zira ayn\u0131 ifade BMA\u2019n\u0131n 2(4) maddesinde genel bi\u00e7imde kullan\u0131lm\u0131\u015fken 44. madde kapsam\u0131ndaki kullan\u0131m\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 \u015fekilde a\u015fa\u011f\u0131daki bi\u00e7imde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u2018G\u00fcvenlik Konseyi kuvvet kullanmaya karar verdi\u011fi zaman Konsey\u2019de temsil edilmeyen bir \u00fcyeyi 43. madde uyar\u0131nca \u00fcstlenilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin yerine getirilmesi i\u00e7in silahl\u0131 kuvvet vermeye \u00e7a\u011f\u0131rmadan \u00f6nce, o \u00fcyeyi dilerse, o \u00fcyenin kendi silahl\u0131 kuvvetlerine ba\u011fl\u0131 birliklerin kullan\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin G\u00fcvenlik Konseyi kararlar\u0131na kat\u0131lmaya \u00e7a\u011f\u0131racakt\u0131r.\u2019<\/p>\n
Maddenin silahl\u0131 kuvvet kullan\u0131m\u0131 \u00f6ncesinde G\u00fcvenlik Konsey\u2019ine verdi\u011fi \u00e7e\u015fitli yetkiler bak\u0131m\u0131ndan ise BMA 41 ve 42. Maddelerinin incelenmesi yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n
BMA 41 maddesi \u2018G\u00fcvenlik Konseyi, kararlar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in silahl\u0131 kuvvet kullan\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7ermeyen ne gibi \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini kararla\u015ft\u0131rabilir ve Bile\u015fmi\u015f Milletler \u00fcyelerini bu \u00f6nlemleri uygulamaya \u00e7a\u011f\u0131rabilir. Bu \u00f6nlemler, ekonomik ili\u015fkilerin ve demiryolu, deniz, hava, posta, telgraf, radyo ve di\u011fer ileti\u015fim ve ula\u015ft\u0131rma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcyle ya da bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle kesintiye u\u011frat\u0131lmas\u0131n\u0131, diplomatik ili\u015fkilerin kesilmesini i\u00e7erebilir.\u2019 d\u00fczenlemesini getirirken 42. madde \u2018Birle\u015fmi\u015f Milletlerin t\u00fcm \u00fcyeleri, uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fin korunmas\u0131na katk\u0131da bulunmak \u00fczere, G\u00fcvenlik Konseyinin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ile \u00f6zel anla\u015fma ya da anla\u015fmalar uyar\u0131nca, uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fin korunmas\u0131 i\u00e7in gerekli silahl\u0131 kuvvetleri ve ge\u00e7it hakk\u0131n\u0131 da i\u00e7ine almak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc yard\u0131m ve kolayl\u0131\u011f\u0131 Konseyin hizmetine sunmay\u0131 y\u00fcklenirler. Bu anla\u015fma ya da anla\u015fmalarda, s\u00f6z konusu kuvvetlerin say\u0131s\u0131, niteli\u011fi haz\u0131rl\u0131k derecesi ve genel mevkileri ile sa\u011flanacak kolayl\u0131k ve yard\u0131m\u0131n niteli\u011fi belirlenecektir. Anla\u015fma ya da anla\u015fmalar, G\u00fcvenlik Konseyinin giri\u015fimi ile m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa zamanda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecektir. Anla\u015fmalar, G\u00fcvenlik Konseyi ile \u00f6rg\u00fct \u00fcyeleri aras\u0131nda ya da G\u00fcvenlik Konseyi ile \u00fclke gruplar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lacak ve imzalayan devletlerce, her birinin anayasas\u0131 gere\u011fince onaylanacakt\u0131r.\u2019 h\u00fckm\u00fcn\u00fc d\u00fczenlemektedir.<\/p>\n
Yukar\u0131da al\u0131nt\u0131lanan BMA maddeleri incelendi\u011finde \u00f6zellikle 2(4) maddesi kapsam\u0131nda \u2018kuvvet\u2019 ifadesinin i\u00e7eri\u011finin belirlenmemesine ra\u011fmen 42 ve 43 madde kapsam\u0131nda silahl\u0131 kuvvete yap\u0131lan at\u0131f kapsam\u0131nda G\u00fcvenlik Konsey\u2019inin kuvvet kullan\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7ermeyen \u00f6nlemleri alma yetkisinin de ayr\u0131 olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131, bu meyanda da BMA 2(4) maddesindeki \u2018kuvvet\u2019 ifadesinin \u2018silahl\u0131 kuvvet\u2019e denk geldi\u011fi ifade edilebilir. Zira bu \u00e7\u0131kar\u0131m BMA\u2019n\u0131n amac\u0131 ile de \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir. BMA incelendi\u011finde \u2018ortak yarar d\u0131\u015f\u0131nda silahl\u0131 kuvvet kullan\u0131lmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak ilkelerin kabul edilmesinin benimsenmesi\u2019 bir ama\u00e7 olarak metinde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
O halde sorulmas\u0131 gereken soru BMA 2(4) kapsam\u0131nda \u00e7e\u015fitlenmekte ve \u2018bir devletin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ya da siyasal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 kuvvet kullanma tehdidi\u2019 ile \u2018silahl\u0131 kuvvet\u2019 teriminin i\u00e7eri\u011fine yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r. \u0130ngiltere ve Arnavutluk aras\u0131nda Korfu Kanal\u0131 davas\u0131nda may\u0131n tarama faaliyetlerine ili\u015fkin olarak Arnavutluk\u2019un s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n ihlaline y\u00f6nelik ba\u015fvurusu \u00fczerine UAD\u2019n\u0131n yarg\u0131 yetkisine ta\u015f\u0131nan uyu\u015fmazl\u0131kta UAD mevcut durumun \u2018zor kullan\u0131m hakk\u0131 veren resmi bir tutum\u2019 oldu\u011funa kanaat getirmi\u015f olmakla \u2018kuvvet\u2019 terimini geni\u015f olarak yorumlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
UAD\u2019n\u0131n \u2018kuvvet\u2019 temrini geni\u015f olarak yorumlad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir di\u011fer dava ise Nikaragua davas\u0131d\u0131r. Bu davada olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7tihat ile UAD, bir devletin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ya da siyasal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 dolayl\u0131 destek \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kan eylemlerinde kuvvet kullan\u0131m yasa\u011f\u0131na tabii oldu\u011funa karar vermi\u015ftir. Verilen bu kararda Devletler Aras\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler \u015eart\u0131na Uygun \u015eekilde Dostane M\u00fcnasebetler Kurma ve \u0130\u015fbirli\u011fi Yapmaya Dair Milletleraras\u0131 Hukuk \u0130lkeleri Hakk\u0131nda Bildiriye at\u0131fla kuvvet kullan\u0131m\u0131n\u0131n en a\u011f\u0131r hali ile hafif hali ayr\u0131m\u0131na gidilmi\u015f ve UAD adeta bu bildiriyi uluslar aras\u0131 hukukta kuvvet kullan\u0131m\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirleyen bir tutumla bu davran\u0131\u015f\u0131n hukuki bir zorunluluk te\u015fkil etmesi zorunlulu\u011funa vurgu yaparak BMA 2(4) maddesindeki \u2018kuvvet\u2019 ifadesinin ifade etti\u011fi kapsam\u0131 de\u011ferlendirmi\u015ftir. Bu durum, devlet destekli siber sald\u0131r\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda hukuki alan\u0131n belirlenmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir. Zira b\u00f6ylelikle bir devletin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ya da siyasal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 kuvvet kullanmaktan ka\u00e7\u0131nma eylemi hukuki bir zorunluluk te\u015fkil edece\u011finden bu ama\u00e7la kuvvet kullan\u0131m\u0131na az veya \u00e7ok, dolayl\u0131 veya do\u011frudan destek verilmesi de BMA ilkelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k do\u011furacakt\u0131r. Bildirinin \u00fcye devletlere bu amaca y\u00f6nelik \u2018te\u015fvik etme\u2019 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirmesi de yine siber sald\u0131r\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda BMA\u2019n\u0131n genel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte \u00f6zellikle siber sald\u0131r\u0131lar\u0131n maddi ve manevi unsur bak\u0131m\u0131ndan ve yine ama\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ifade etti\u011fi anlamlar\u0131n tespiti zor olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan konuyu eylemin ger\u00e7ekle\u015fme a\u015famas\u0131, niteli\u011fi, sonu\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan incelemek uygun olacakt\u0131r. Bir ba\u015fka ifade ile devlet destekli olmayan bir siber sald\u0131r\u0131n\u0131n sonras\u0131nda bir devletin BMA 2(4) maddesine ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde davranmas\u0131na yol a\u00e7mas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. \u00d6rne\u011fin herhangi bir hacker grubu taraf\u0131ndan s\u0131n\u0131r g\u00fcvenli\u011fi sistemlerine yap\u0131lan bir sald\u0131r\u0131 neticesinde kom\u015fu devletin bu f\u0131rsattan istifade bir di\u011fer \u00fclkeye sald\u0131r\u0131 yapmas\u0131 halinde, hacker grubunun faaliyetlerini BMA 2(4) maddesi kapsam\u0131nda sald\u0131r\u0131 yapan devlet ile ili\u015fkilendirmek siber sald\u0131r\u0131lar\u0131n ekseriyetli anonim etkisi bak\u0131m\u0131ndan sorun olabilir. Bununla birlikte espiyonaj ve casusluk faaliyetlerinin herhangi bir kuvvet kullan\u0131m\u0131 ile ili\u015fkilendirilmeksizin devam etmesi halinde bu faaliyetlerin milli g\u00fcvenlik ve istihbarat uygulama ve politikalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda BMA 2(4) maddesi kapsam\u0131nda ne gibi bir sorumluluk do\u011furaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma konusudur.<\/p>\n
Yaln\u0131zca devlet d\u0131\u015f\u0131 kurumlarda siber g\u00fcvenlik sorunlar\u0131na yol a\u00e7acak \u015fekilde tezah\u00fcr eden benzer faaliyetlerin de yine bir \u015fekilde devletlerin sorumlulu\u011funu do\u011furacak siber kuvvet kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin uygulamalara tabi olmas\u0131 da olas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, GPS sistemlerine yap\u0131lan bir sald\u0131r\u0131 neticesinde ticari hava ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan bir u\u00e7a\u011f\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 siber sald\u0131r\u0131dan haberdar olunmas\u0131 halinde \u00fclkenin en kalabal\u0131k yerine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine katk\u0131 sa\u011flanmas\u0131 halinde hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki ilgili sald\u0131r\u0131y\u0131 yapan bir hacker grubu ile devlet aras\u0131nda irade ve eylem sonucu bak\u0131m\u0131ndan bir birliktelik olunmamas\u0131na ra\u011fmen netice bak\u0131m\u0131ndan siber g\u00fcvenli\u011fin bir siber sava\u015f eylemi halinde alg\u0131lanmas\u0131 olas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/p>\n
T\u00fcm bunlar de\u011ferlendirildikten sonra BMA ve \u00f6zellikle NATO d\u00fczenlemeleri kapsam\u0131nda \u00fclkelerin siber alanda korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fc ve yetkin olduklar\u0131 alanlar\u0131 belirleyerek ortak politika ve uygulama geli\u015ftirmesi gereklidir. \u00d6rne\u011fin ABD\u2019de her t\u00fcrl\u00fc siber sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 verilecek tepkinin askeri unsurlar\u0131 da bar\u0131nd\u0131rabilece\u011fi resmi olarak kabul g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00dclkemizde de siber g\u00fcvenlik alan\u0131nda mevzuat d\u00fczenlemesi yap\u0131l\u0131rken uluslar aras\u0131 yasal d\u00fczenlemeler kapsam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u015famas\u0131nda kalan eylemlerden ara\u00e7 ve ama\u00e7 a\u015famas\u0131na ge\u00e7en eylemlere denk siber g\u00fcvenlik doktrininin olu\u015fturulmas\u0131 ve bu kapsamda da hibrid bir mevzuat yap\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
2007 Nisan\u2019\u0131nda Estonya ve 2010 Haziran\u2019\u0131nda \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik siber sald\u0131r\u0131lar sonras\u0131nda bilgi teknolojileri d\u00fcnyas\u0131n\u0131n devletlerin s\u0131nai ve end\u00fcstriyel tesislere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fine y\u00f6nelik kayg\u0131lar\u0131 neticesinde<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":7799,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-1175","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gelisen-teknoloji","masonry-post","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1175"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7809,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1175\/revisions\/7809"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}