Ara\u015ft\u0131rma merkezleri, hastaneler, üniversiteler, sa\u011flay\u0131c\u0131lar, mühendisler ve daha birçok kurum ve ki\u015fi hayat\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirecek birçok teknoloji üzerinde çal\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu teknolojiler sayesinde ya\u015fam\u0131m\u0131z kolayla\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi refah,sa\u011fl\u0131k seviyeleri ve geli\u015fim h\u0131z\u0131 da artmaktad\u0131r. Bu teknolojilerin geli\u015ftirilmesi, kulland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ticarile\u015fmesi ise teknoloji transferi yolu ile gerçekle\u015ftirilir.<\/p>\n
Teknoloji Transferi bilimsel bulgular\u0131n daha ileri seviyelere ta\u015f\u0131narak geli\u015ftirilebilmesi, kullan\u0131lmas\u0131 ve ticarile\u015ftirilebilmesi için bir ki\u015fiden (ekseriyetle tüzel ki\u015filik) di\u011ferine yap\u0131lan aktar\u0131m i\u015flemidir. Bu aktar\u0131m sayesinde ba\u015fta sadece belirli bir seviyede olan, teknoloji geli\u015ftirilebilece\u011fi gibi bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na özgülenerek farkl\u0131 amaçlarla ticarile\u015ftimenin konusunu olu\u015fturabilir.<\/p>\n
Bu i\u015flem genel olarak \u015fu \u015fekilde gerçekle\u015fir:<\/p>\n
Yeni teknolojiler bulunur.<\/p>\n
Bu teknolojiler patent ve telif gibi haklar ile korunur.<\/p>\n
Geli\u015fim ve ticarile\u015fme amac\u0131 ile nas\u0131l bir yol izlenece\u011fine dair stratejiler olu\u015fturulur, yeni \u015firketler kurulmas\u0131 veya özel \u015firketlere sat\u0131m ve lisans verilmesi ile sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n
Akademik ve ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131 teknoloji transferlerinin yap\u0131lmas\u0131nda hiç \u015füphesiz ki büyük rol oynamaktad\u0131r. Bu kurumlar\u0131n teknoloji transferleri ile ilgilenmesinin çe\u015fitli sebepleri vard\u0131r.<\/p>\n
Kurumun ortaya koydu\u011fu bulu\u015funun veya teknolojisinin tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rmak<\/p>\n
Yerel ekonomik geli\u015fime katk\u0131da bulunmak<\/p>\n
Ar-Ge firmalar\u0131n\u0131n ilgisini çekmek<\/p>\n
Daha sonraki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 destekleyici lisans al\u0131m\u0131 sa\u011flayabilmek ve daha birçok sebepten dolay\u0131 teknoloji transferleri artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Her kurum için sa\u011flanacak yararlar farkl\u0131l\u0131k göstermektedir ancak teknoloji transferlerinin en k\u0131r\u0131lgan noktas\u0131 ticarile\u015ftirme sürecidir.<\/p>\n
Teknoloji Transferleri ve Hukuki \u0130li\u015fki Yap\u0131s\u0131n\u0131n Korunmas\u0131<\/strong><\/p>\n Teknoloji Transferlerinin yap\u0131lmas\u0131nda hukukun rolü büyük önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r, transfer edilecek teknolojinin korunmas\u0131 ve ayn\u0131 zamanda geli\u015ftirilebilmesi için transfer anla\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu transfer anla\u015fmalar\u0131 ise teknolojinin türüne ve yap\u0131s\u0131na ve yine ticarile\u015ftirme modeline göre birçok atipik sözle\u015fme ile sa\u011flanabilmektedir. Bu atipik sözle\u015fmeler genel olarak; Yaz\u0131l\u0131m Lisans Anla\u015fmalar\u0131; Yaz\u0131l\u0131m Geli\u015ftirme ve di\u011fer Bilgi Teknolojileri Servis Anla\u015fmalar\u0131; Yeniden Sat\u0131m Anla\u015fmalar\u0131; Bulut Bili\u015fim ve Programlama Servis Anla\u015fmalar\u0131; Teknoloji Lisanslar\u0131 ve Fikri Mülkiyet Haklar\u0131 (IP) odakl\u0131 \u0130\u015f Ortakl\u0131klar\u0131 ve Teknoloji Emanet Sözle\u015fmeleri olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m Lisans Anla\u015fmalar\u0131 <\/strong><\/p>\n Bu anla\u015fmalar ile kullan\u0131c\u0131ya yaz\u0131l\u0131m\u0131 kopyalama veya ba\u015fka \u015fekillerde yaz\u0131l\u0131mdan faydalanma hakk\u0131 tan\u0131nabilir. Kullan\u0131c\u0131 yaz\u0131l\u0131m\u0131 kullanacak ki\u015fi ve sa\u011flay\u0131c\u0131 ise kullan\u0131c\u0131ya yaz\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flayacak, genellikle yaz\u0131l\u0131m\u0131 üretmi\u015f olan ki\u015fidir ve anla\u015fma bu taraflar aras\u0131nda bir lisans verilerek kurulur.<\/p>\n Bu lisans verilirken öncelikle bu yaz\u0131l\u0131m\u0131 kimin kullanabilece\u011fi, yaz\u0131l\u0131m\u0131n hangi \u015fekillerde kullan\u0131laca\u011f\u0131 ve sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131m de\u011fi\u015fikliklerine izin verip vermedi\u011fi gibi konular\u0131n üzerinde durulmal\u0131d\u0131r. Sa\u011flay\u0131c\u0131 özellikle kullan\u0131c\u0131ya verdi\u011fi haklar\u0131 aç\u0131klarken ayn\u0131 zamanda s\u0131n\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131n da alt\u0131n\u0131 aç\u0131kça çizmelidir.Böylelikle keyfi kullan\u0131mlar\u0131n da önüne geçilmi\u015f olur.<\/p>\n Sa\u011flay\u0131c\u0131lar ayn\u0131 zamanda bu lisans sözle\u015fmelerini yaparken yaz\u0131l\u0131mlar\u0131ndaki fikri mülkiyet haklar\u0131n\u0131 koruyucu maddelerin olmas\u0131na özen göstermelidirler.Genellikle bu sözle\u015fmelerde sa\u011flay\u0131c\u0131lar bütün fikri mülkiyet haklar\u0131n\u0131 sakl\u0131 tutmaktad\u0131r ancak kullan\u0131c\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131m\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada girmi\u015f oldu\u011fu yeni verilerin durumu ve bu verilerin sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131 sözle\u015fmede ayr\u0131ca belirlenmesi gereken bir konudur. Sa\u011flay\u0131c\u0131lar bazen sistemin optimizasyonunu sa\u011flamak ve geli\u015ftirmek amaçl\u0131 sistemlerine girilmi\u015f olan verileri kullanmak isteyebilirler ancak bu durumlarda kullan\u0131c\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131 sözle\u015fmede ayr\u0131ca belirlenmelidir,kullan\u0131c\u0131 gizlili\u011fi ve güvenli\u011fi her zaman büyük önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n Sa\u011flay\u0131c\u0131lar yaz\u0131l\u0131m\u0131n güvenli\u011fini sa\u011flamak amac\u0131yla sözle\u015fmede belirtilen çerçevede kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair bir onayl\u0131 belge imzalatt\u0131rabilece\u011fi gibi yaz\u0131l\u0131m\u0131n nerelerde, kaç ki\u015fi taraf\u0131ndan kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair ilave bilgi de talep edebilir.<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m\u0131n garanti kapsam\u0131na ise ço\u011funlukla yaz\u0131l\u0131m\u0131n performans kriterleri konulmaktad\u0131r. Kullan\u0131c\u0131 yaz\u0131l\u0131m\u0131n belirtilen \u015fekilde performans göstermemesi durumunda sa\u011flay\u0131c\u0131ya garanti süresi içerisinde ba\u015fvurarak sözle\u015fmeyi sonland\u0131rabilecek veya düzeltme talep etme olana\u011f\u0131 bulacakt\u0131r.Di\u011fer yaz\u0131l\u0131m garantileri sistem, servis kalitesi, virüs korumas\u0131, hukuka uygunluk, verilerin gizlili\u011fi ve korunmas\u0131 ile ilgili olabilece\u011fi gibi bunun d\u0131\u015f\u0131nda garanti kapsam\u0131na ek ba\u015fka korumalar koyulabilmektedir. Yaz\u0131l\u0131m lisanslar\u0131n\u0131n transferi sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n bu transferi s\u0131n\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131 çerçevede gerçekle\u015ftirilebilir.<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m Geli\u015ftirme ve Di\u011fer Bilgi Teknolojileri Servis Anla\u015fmalar\u0131<\/strong><\/p>\n Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n baz\u0131 durumlarda belli i\u015fleri ve görevleri halledebilmeleri için tamamen kendilerine özel ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f yaz\u0131l\u0131mlara ihtiyaçlar\u0131 olabilir veya yaz\u0131l\u0131m üzerinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131 ve ihtiyaçlar\u0131 yönünde yaz\u0131l\u0131m\u0131 \u015fekillendirmesi gerekebilir, bu ve benzeri durumlar için Yaz\u0131l\u0131m Geli\u015ftirme Anla\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme yap\u0131laca\u011f\u0131nda öncelikle bir i\u015f tasla\u011f\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 gerekmektedir. Bu taslak üzerinde öncelikle yaz\u0131l\u0131m gereklilikleri hakk\u0131nda bilgiler ve kullan\u0131c\u0131n\u0131n performans beklentilerinin kapsam\u0131 belirtilir. Taraflar\u0131n hangi i\u015ften sorumlu olacaklar\u0131 ve kimin hangi i\u015fi yapmakla görevli oldu\u011fu belirtildikten sonra yaz\u0131l\u0131m\u0131n geli\u015ftirilmesi için verilecek araçlar\u0131n ne zaman sa\u011flanaca\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131r. Son olarak da i\u015fin gerçekle\u015fece\u011fi yer ve yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirmenin neden yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilir.<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m\u0131n geli\u015ftirilmesi sonucu fikri mülkiyet haklar\u0131n\u0131n bunun kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumunun ne olaca\u011f\u0131 sözle\u015fmede ayr\u0131ca belirtilmelidir. Yaz\u0131l\u0131m lisans\u0131 verilmesi veya kullan\u0131c\u0131n\u0131n bir bilgi teknoloji servisini kullanmas\u0131 durumlar\u0131nda sa\u011flay\u0131c\u0131 genellikle tüm fikri mülkiyet haklar\u0131n\u0131 elinde bulundurmaktad\u0131r; ancak yaz\u0131l\u0131m\u0131n geli\u015ftirilmesi sonucu fikri mülkiyetin el de\u011fi\u015ftirmesi kaç\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r, her olay için ayr\u0131 bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirecektir. Yaz\u0131l\u0131m lisans sözle\u015fmelerinde oldu\u011fu gibi burada da baz\u0131 konular garanti alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r. Yaz\u0131l\u0131m performans\u0131, sistem ile ilgili garantiler, servis kalitesi,hukuka uygunluk, veri gizlili\u011fi ve güvenli\u011fi, yaz\u0131l\u0131m kayna\u011f\u0131n\u0131n aç\u0131k ve özgür olmas\u0131 gibi konular ve dahas\u0131 garanti kapsam\u0131na sokulmaktad\u0131r. Yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme ve di\u011fer bilgi teknolojileri servis anla\u015fmalar\u0131 kullan\u0131c\u0131ya yaz\u0131l\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirme özgürlü\u011fü vermesi d\u0131\u015f\u0131nda yaz\u0131l\u0131m lisans anla\u015fmalar\u0131 ile birçok konuda benzerlik göstermektedir.<\/p>\n Yeniden Sat\u0131m Anla\u015fmalar\u0131<\/strong><\/p>\n Bu anla\u015fmalar birçok \u015fekilde olu\u015fturulabilece\u011fi gibi konular\u0131n\u0131 genellikle yaz\u0131l\u0131m, donan\u0131m ve servislerin sat\u0131m\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Konu belirlenirken ayr\u0131ca yeniden sat\u0131c\u0131n\u0131n (re-seller), sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n ürünlerini veya servislerini tek ba\u015f\u0131na m\u0131 sataca\u011f\u0131 yoksa belli \u015fekillerde entegre edilmi\u015f ürün mü sa\u011flayaca\u011f\u0131 aç\u0131kça belirtilmelidir.<\/p>\n Yeniden sat\u0131m anla\u015fmalar\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za ç\u0131kan en büyük sorun münhas\u0131r hak konusuna ili\u015fkin olup münhas\u0131r hak bir ba\u015fka ifade ile sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n ba\u015fka yeniden sat\u0131c\u0131lar ile anla\u015f\u0131p anla\u015famayaca\u011f\u0131 ve\/ veya sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n, yeniden sat\u0131c\u0131n\u0131n rakip firmalar\u0131n ürünlerini de satmas\u0131na izin verip vermeyece\u011fine ili\u015fkindir. Anla\u015fma s\u0131ras\u0131nda münhas\u0131r hak belirlemesi yap\u0131larak bu sorunlar\u0131n çözümü sa\u011flanmaktad\u0131r. Yeniden sat\u0131m anla\u015fmalar\u0131nda yer k\u0131s\u0131tlamalar\u0131na fazlal\u0131kla yer verilmektedir, sat\u0131m belli bölgeler d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lamamaktad\u0131r. Lisans konusunda ise yeniden sat\u0131m anla\u015fmalar\u0131n\u0131n iki seçene\u011fi bulunmaktad\u0131r;<\/p>\n \u0130lki, sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n yeniden sat\u0131c\u0131ya lisans vermesi ve daha sonra yeniden sat\u0131c\u0131n\u0131n as\u0131l kullan\u0131c\u0131 ile bir alt lisans sözle\u015fmesi yapmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u0130kinci olarak ise, kullan\u0131c\u0131n\u0131n sa\u011flay\u0131c\u0131 ile direkt olarak bir lisans anla\u015fmas\u0131 yapmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Yeniden sat\u0131m anla\u015fmalar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f ve pazarlama yönünden aç\u0131k düzenlenmi\u015f olmas\u0131 gerekir, böylelikle hiçbir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve yanl\u0131\u015f anlamaya yer b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015f olunur. Ayn\u0131 zamanda ürün geli\u015ftirme ve deste\u011fin kimler taraf\u0131ndan sa\u011flanaca\u011f\u0131, ürünlerin geli\u015ftirmesine yönelik güncellemeler ve teknik deste\u011fin nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131 ve yeniden sat\u0131c\u0131n\u0131n sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 düzenleme hakk\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131na yönelik konular\u0131n dikkatlice dü\u015fünülerek haz\u0131rlanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n Uluslararas\u0131 yeniden sat\u0131m anla\u015fmalar\u0131n\u0131n, ba\u015fka ülkelerin hukukuna uygun olmas\u0131 ve al\u0131\u015f-sat\u0131\u015f yap\u0131lacak ülkelerin gümrük ve vergi kurallar\u0131n\u0131 da dikkate almas\u0131 gerekmektedir.Sözle\u015fmeye konulacak tan\u0131ml\u0131 terimlerin çok dikkatli bir \u015fekilde incelenmesi ve bu terimler baz\u0131 haklar\u0131n çat\u0131\u015fmas\u0131 veya k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 sonucuna yol açabilecekleri için s\u0131k\u0131 bir biçimde düzenlenmeleri gerekmektedir.<\/p>\n Yeniden sat\u0131c\u0131lar\u0131n ürünleri kendi markalar\u0131 alt\u0131nda satacaklar ise sa\u011flay\u0131c\u0131dan bu konu hakk\u0131nda bir garanti talep edebileceklerdir, ancak yeniden sat\u0131c\u0131 bir arac\u0131 konumu görüyor ise garanti kapsam\u0131 daha dü\u015fük olacakt\u0131r. Sa\u011flay\u0131c\u0131 servis sa\u011flayacak ise, yeniden sat\u0131c\u0131 servisin kalitesi hakk\u0131nda bir garanti talep edebilece\u011fi gibi sa\u011flay\u0131c\u0131, yeniden sat\u0131c\u0131 servis kalitesi performans\u0131 hakk\u0131nda bir garanti de talep edebilir. Daha büyük i\u015flemlerde talep edilebilecek baz\u0131 garantiler; belgelemede yeterlilik, di\u011fer ürünlerle uyumluluk, gelecek güncellemelere olan taahhütler, minimum zamanlarda yap\u0131lmas\u0131 gereken bak\u0131mlar, vb. olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n Yeniden sat\u0131c\u0131n\u0131n alt lisans verece\u011fi durumlarda, yeniden sat\u0131c\u0131n\u0131n kullan\u0131c\u0131 ile yapaca\u011f\u0131 anla\u015fmalardaki garantilerin, sa\u011flay\u0131c\u0131 ile yeniden sat\u0131c\u0131 aras\u0131ndaki garanti kapsam\u0131 ile örtü\u015fmesi büyük önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.Fikri mülkiyet haklar\u0131 konusunda halihaz\u0131rda bulunan yaz\u0131l\u0131mlar için sa\u011flay\u0131c\u0131lar genellikle tüm fikri mülkiyet haklar\u0131n\u0131 elinde bulundururlar, yeniden sat\u0131c\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 kendilerine lisans ile verilmi\u015f haklar d\u0131\u015f\u0131nda pek bir \u015fey elde edemezler.<\/p>\n Bulut Bili\u015fim ve Programlama Servis Anla\u015fmalar\u0131<\/strong><\/p>\n Bulut bili\u015fim i\u015f hayat\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131k ve h\u0131z ile yepyeni bir döneme girilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r, ayn\u0131 zamanda kullan\u0131c\u0131lar bu bili\u015fim sistemini özel hayatlar\u0131nda da kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Bulut bili\u015fim esnekli\u011fi, güvenilirli\u011fi, h\u0131z\u0131 ve az güçle yüksek performans sa\u011flamas\u0131 ve daha bunun gibi nedenler dolay\u0131s\u0131 ile fazlas\u0131yla tercih edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bulut bili\u015fim sayesinde kullan\u0131c\u0131lar yeni teknolojilere ve geli\u015fen ekonomiye ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Bulut bili\u015fim sistemi kullan\u0131m\u0131 h\u0131zla artmaya devam etse de hukukun bu h\u0131za tam olarak ayak uyduramamas\u0131ndan ötürü, sistem ile ilgili hukuki sorunlar olu\u015fmaya devam etmektedir.<\/p>\n Bulut bili\u015fim sisteminin her yerde kullan\u0131labilece\u011fi iddia edilse de yap\u0131lan dikkatli incelemeler sistemin öncelikli kullan\u0131m mekanizmas\u0131n\u0131n ana servislerden ziyade destek servisleri oldu\u011funu göstermektedir, hukuki yönden de hala geli\u015fmekte oldu\u011fu da göz önüne al\u0131n\u0131rsa kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bulut kullan\u0131m\u0131nda daha dikkatli olmalar\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n Bulut bili\u015fim sistemlerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n sebebi riskleri azaltt\u0131\u011f\u0131ndan de\u011fil ça\u011f\u0131m\u0131z\u0131n internet odakl\u0131 süreçlerden olu\u015fmas\u0131ndan kaynakl\u0131d\u0131r. Her i\u015flemin internet üzerinden halledilmesi bulut bili\u015fim sistemlerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n da önünü açm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015flemlerini tek bir tu\u015fla halletmeye al\u0131\u015fan kullan\u0131c\u0131lar aç\u0131s\u0131ndan bulut sistemlerin kullan\u0131m\u0131 geleneksel yaz\u0131l\u0131 anla\u015fma sisteminin önüne geçmi\u015ftir. Bulut bili\u015fim sistemlerin ço\u011funda elektronik anla\u015fma imzalanma yöntemi kullan\u0131lmaktad\u0131r, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n " kabul ediyorum" kutusunu i\u015faretlemeleri ile elektronik sözle\u015fmeleri haz\u0131rlanmaktad\u0131r. Böylesine h\u0131zl\u0131 olan bulut bili\u015fim sistemlerinde yap\u0131lan anla\u015fmalarda gerekli özeninin dikkatli bir \u015fekilde gösterilmesi gerekmektedir çünkü kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bir kere bulut sisteme konulan bilgileri ve verileri üzerinde çok fazla kontrol sa\u011flanamamaktad\u0131r.<\/p>\n Bulut Bili\u015fim her bilgisayardan kendi kendine ula\u015f\u0131labilen, servis sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n minimum eforunu ve etkile\u015fim sa\u011flamas\u0131n\u0131 gerektiren sistemdir. Genellikle bu ula\u015f\u0131m kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kendi bili\u015fim sistemi altyap\u0131s\u0131ndan de\u011fil, bu altyap\u0131 ve \u015fifreleme hizmetini sa\u011flayan farkl\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan verilir. Bulut bili\u015fim sistemlerinde kullan\u0131c\u0131n\u0131n taleplerine ve farkl\u0131 yap\u0131land\u0131rma konumlar\u0131na göre dört adet farkl\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m modeli bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n Özel Bulut Bili\u015fim : Bu modelde tek bir tane kullan\u0131c\u0131 vard\u0131r ve bulut bili\u015fimi onun kullan\u0131m\u0131na özel olarak entegre edilmektedir. Böylelikle kullan\u0131c\u0131, di\u011fer kullan\u0131c\u0131lardan izole edilmi\u015f olur. Özel bulut bili\u015fim servisi sa\u011flayan bulut bili\u015fim altyap\u0131s\u0131n\u0131n anahtar özelliklerini gizlilik, mülkiyet ya da yönetim sorumlulu\u011fu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n Genel Bulut Bili\u015fim : Bu modelde ortak bir altyap\u0131 bulunmakla birlikte uygulamalar ve kullan\u0131c\u0131 verileri farkl\u0131l\u0131k göstermektedir. Kaynaklar ortak ve payla\u015f\u0131lan bir platformda sa\u011flanmaktad\u0131r. Genel bulut bili\u015fim sistemleri ekonomik yönden en iyi performans\u0131 sa\u011flasa da ki\u015fiselle\u015ftirmeye olanak sa\u011flamayan yap\u0131s\u0131 nedeniyle s\u0131k\u0131nt\u0131 ç\u0131karmaktad\u0131r, dolay\u0131s\u0131 ile ciddi i\u015f uygulama ve verilerinde kullan\u0131lmaktan ziyade sosyal medya hesaplar\u0131 ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n hassas verilerini i\u015flemeyen uygulamalarda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Kamu Bulut Bili\u015fim : Bu model ortak bir menfaati olan ortak bir grup taraf\u0131ndan çok kullan\u0131c\u0131l\u0131 payla\u015f\u0131ml\u0131 bir sistemde kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Karma Bulut Bili\u015fim : Bu model özel ve genel bulut bili\u015fim sistemlerinin özelliklerini karma \u015fekilde kulland\u0131rmaktad\u0131r. Genellikle sosyal medyada payla\u015f\u0131lan veri ve bilgilerin depolanmas\u0131 amac\u0131 ile kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Bulut bili\u015fim sistemlerinde servis sa\u011flanmas\u0131 için yerle\u015ftirme sistemi olarak dört farkl\u0131 model kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Servis olarak Yaz\u0131l\u0131m (SaaS): En çok bilinen ve kullan\u0131lan sistemdir. "SaaS" sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 internet üzerinden eri\u015filebilen yaz\u0131l\u0131m uygulamalar\u0131 sa\u011flar ve kullan\u0131c\u0131lar ölçümlü olarak yaz\u0131l\u0131ma ula\u015f\u0131m\u0131 sat\u0131n al\u0131rlar.<\/p>\n Servis olarak Platform (PaaS): Bu model bir bili\u015fim platformu sa\u011flamaktad\u0131r. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bilgisayar a\u011flar\u0131na yüklü i\u015fletim sisteminden ziyade, internet üzerinden eri\u015fim sa\u011flanabilecek kullan\u0131c\u0131ya entegre edilmi\u015f uygulamalar ile ula\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flanmaktad\u0131r. Genellikle yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 test etmek için bir yere ihtiyaç duyan geli\u015ftiriciler taraf\u0131ndan kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kendilerine verilmi\u015f uygulama d\u0131\u015f\u0131nda hiçbir \u015fey üzerinde kontrolleri yoktur, kalan her \u015fey için kontrol "PaaS" sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n Servis olarak Altyap\u0131 (IaaS): Bu model bilgisayar sistemlerinde "IaaS" sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan internet üzerinden sa\u011flanan bir yap\u0131d\u0131r. Kullan\u0131c\u0131; i\u015fletim sistemi, uygulamalar ve özel yaz\u0131l\u0131mlar üzerinde kontrole sahip iken, "IaaS" sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 kalan bütün yönetimsel i\u015flemler üzerinde kontrole sahiptir.<\/p>\n Servis olarak \u0130\u015fletme Süreci (BPaaS) : Bu model kullan\u0131c\u0131n\u0131n tüm i\u015fletme sürecine; faturalama, muhasebe, e-ticaret hizmetleri gibi, internet üzerinden ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n Fazlas\u0131 ile seçim imkan\u0131 ve model sunmakta olan bulut bili\u015fim sistemleri seçilirken kullan\u0131c\u0131n\u0131n talepleri ve ihtiyaçlar\u0131 göz önünde bulundurulmal\u0131d\u0131r ancak do\u011fru bulut bili\u015fim sisteminin seçimi a\u015famas\u0131nda güvenlik ve gizlilik riskleri de unutulmamal\u0131 ve mutlaka dikkatli ve özenli bir \u015fekilde gözden geçirildikten ve denetim sa\u011fland\u0131ktan sonra seçim yap\u0131lmal\u0131 ve anla\u015fmalar bu yönde olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Teknoloji Lisanslar\u0131 ve Fikri Mülkiyet Haklar\u0131 (IP) Odakl\u0131 \u0130\u015f Ortakl\u0131klar\u0131<\/strong><\/p>\n Teknoloji ve fikri mülkiyetten do\u011fan haklar zamanla geli\u015ferek bir i\u015fbirli\u011fi içerisinde çal\u0131\u015fmaktad\u0131rlar, dolay\u0131s\u0131 ile bu i\u015fbirli\u011finde yap\u0131lacak anla\u015fmalarda her taraf\u0131n ayr\u0131ca belirtilmesi ve düzgün bir \u015fekilde ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu noktada müzakere ve sözle\u015fme haz\u0131rlanmas\u0131 a\u015famas\u0131 büyük bir önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.Teknoloji lisanslar\u0131 yaz\u0131l\u0131m lisanslar\u0131 gibi kullan\u0131c\u0131 ve sa\u011flay\u0131c\u0131 ili\u015fkisinden ziyade daha i\u015fbirli\u011fi ve i\u015f ortakl\u0131\u011f\u0131 modeline benzemektedir.<\/p>\n Lisans verilirken taraflar\u0131n lisans ile verecekleri haklar\u0131 kapsaml\u0131 bir \u015fekilde belirlemeleri gerekmektedir, özellikle fikri mülkiyet haklar\u0131n\u0131n mülkiyeti ve kullan\u0131m\u0131 konular\u0131n\u0131n ayr\u0131ca belirlenmesi gerekmektedir. Bu haklar\u0131n mülkiyeti taraflar\u0131n ili\u015fkilerinin türlerine göre farkl\u0131 seçeneklerle sa\u011flanabilir.<\/p>\n Dikey \u0130li\u015fki : E\u011fer taraflar i\u015fbirli\u011fi içerisinde çal\u0131\u015fmayacaksa ve ili\u015fkileri dikey bir ili\u015fkiden ibaret ise, bu durumda lisanslanm\u0131\u015f bir fikri mülkiyet hakk\u0131ndan üretilmi\u015f bile olsa, yeni üretilen fikri mülkiyet haklar\u0131 lisans sahibinin olur. Ancak bunun aksinin de kararla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 mümkündür. Bu durumda mülkiyet taraflardan birinin olmaktad\u0131r.<\/p>\n Ortak \u0130li\u015fki: Bu durumda fikri mülkiyet haklar\u0131n\u0131n mülkiyetinin kime ait olaca\u011f\u0131 birçok \u015fekilde kararla\u015ft\u0131r\u0131labilir, taraflar genellikle fikri mülkiyet haklar\u0131n\u0131 birlikte yaratacaklar\u0131 bir i\u015f ortakl\u0131\u011f\u0131na verirler.<\/p>\n Taraflar ayn\u0131 zamanda fikri mülkiyet haklar\u0131na birlikte malik olmaya da karar verebilirler ancak pratikte ç\u0131kabilecek sorunlar nedeniyle bu ortakl\u0131k pek tavsiye edilmemektedir.<\/p>\n Teknoloji Emanet Sözle\u015fmeleri<\/strong><\/p>\n Teknoloji emanet sözle\u015fmelerinde amaç teknolojileri (fikri mülkiyet odakl\u0131) korumakt\u0131r, bu sözle\u015fme ile taraflar\u0131n ortak menfaatleri göz önünde bulundurulur.Bu sözle\u015fmelerde genellikle üç taraf bulunmaktad\u0131r; sa\u011flay\u0131c\u0131, kullan\u0131c\u0131 ve nötr üçüncü taraf yani emanetçi (escrow).<\/p>\n Sa\u011flay\u0131c\u0131lar kullan\u0131c\u0131lara yaz\u0131l\u0131m sa\u011flad\u0131klar\u0131nda bu yaz\u0131l\u0131mlar uygulanabilir "hedef kodu" (object code) \u015feklinde haz\u0131rlan\u0131r. Hedef kodu \u015feklinde olan bir yaz\u0131l\u0131m bilgisayarlar\u0131n i\u015fleyebilece\u011fi haldedir ancak okunabilecek, düzeltilebilecek, yükseltilebilecek ve sürdürülebilecek bir hale gelebilmesi için kullan\u0131c\u0131lar\u0131n "kaynak koduna"(source code) ihtiyaçlar\u0131 vard\u0131r. Sa\u011flay\u0131c\u0131lar bu kaynak kodunu kullan\u0131c\u0131larla payla\u015fmay\u0131 pek istemezler; çünkü sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n kaynak koduna sahip kötü niyetli bir ki\u015finin benzer ama rakip bir yaz\u0131l\u0131m üretmesinin önü aç\u0131lacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile sa\u011flay\u0131c\u0131lar yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 koruma amac\u0131 ile kullan\u0131c\u0131larla sadece uygulanabilir hedef kodunu payla\u015f\u0131rlar. Ancak yaz\u0131l\u0131mda tek menfaati olan sa\u011flay\u0131c\u0131lar de\u011fildir, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n da yaz\u0131l\u0131mda menfaatleri bulunmaktad\u0131r. Yaz\u0131l\u0131mlar genellikle bozulabilirler ve bu durumda kullan\u0131c\u0131lar\u0131n yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 tamir ettirebilmesi gerekmektedir, sa\u011flay\u0131c\u0131lar iflas edebilir, yaz\u0131l\u0131m\u0131 tamir etmek istemeyebilir, bu ve benzeri durumlarda kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ellerinde bir güvence olmas\u0131 gerekmektedir. Sa\u011flay\u0131c\u0131 ve kullan\u0131c\u0131n\u0131n menfaatlerini gözeten teknoloji emaneti sistemi de burada devreye girmektedir.<\/p>\n Teknoloji emanetleri belirli \u015fekillerde gerçekle\u015febilir ancak genel olarak ; sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n kaynak kodunu bir sözle\u015fme ile belirli üçüncü taraf emanet kurumuna (escrow) b\u0131rakmas\u0131 ve sonras\u0131nda bu emanet kurumunun ise sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n kaynak kodunu herhangi bir \u015fekilde kullanamamas\u0131 durumlar\u0131nda, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n geçerli sebepleri do\u011frultusunda ihtiyaçlar\u0131na göre kaynak kodunun kullan\u0131c\u0131ya sa\u011flanmas\u0131 \u015feklinde i\u015flemektedir.Bu ili\u015fki her iki taraf\u0131n da menfaatine olmaktad\u0131r çünkü sa\u011flay\u0131c\u0131lar asl\u0131nda kaynak kodunu belirli geçerli sebepler d\u0131\u015f\u0131nda aç\u0131klamam\u0131\u015f olurlar ve kullan\u0131c\u0131lar ise yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n sürdürülebilirli\u011fi için gerekli kaynak koda ula\u015famamalar\u0131na kar\u015f\u0131 bir güvence alm\u0131\u015f olurlar.<\/p>\n <\/p>\n Görüldü\u011fü üzere teknoloji transferleri birçok yolla yap\u0131labilmektedir; ancak bu yollardan hangisi seçilirse seçilsin sözle\u015fmenin yap\u0131m a\u015famas\u0131nda dikkatlice her konunun alt\u0131 çizilmelidir, böylelikle hem kullan\u0131c\u0131lar hem sa\u011flay\u0131c\u0131lar hem de di\u011fer ki\u015filer korunmu\u015f olacakt\u0131r. Teknolojinin hayat\u0131n her alan\u0131nda yer almaya ba\u015flamas\u0131 ve her gün yeni bir bulu\u015fun ortaya ç\u0131kmas\u0131 ile günümüzde teknolojiye yönelik her türlü anla\u015fman\u0131n ve düzenlemenin önemi de gün be gün artmaktad\u0131r. Teknoloji transferi anla\u015fmalar\u0131 ve düzenlemeler de gün geçtikçe \u015fekil de\u011fi\u015ftirmekte, teknolojinin geli\u015fmesi ile kendilerini geli\u015ftirmekte ve daha da ciddi düzenlemelere yer vermektedirler.Bu anla\u015fmalar ve düzenlemeler birçok ki\u015fiye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n sadece yaz\u0131l\u0131m olarak kalmaktan öteye geçmesini ve ilerde kullan\u0131\u015fl\u0131 bir ürün , insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak bir araç haline gelmesini görme imkan\u0131 vermekte ve ürettikleri her türlü teknolojinin korunma güvencesini sa\u011flayabilmektedir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ara\u015ft\u0131rma merkezleri, hastaneler, \u00fcniversiteler, sa\u011flay\u0131c\u0131lar, m\u00fchendisler ve daha bir\u00e7ok kurum ve ki\u015fi hayat\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirecek bir\u00e7ok teknoloji \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":7754,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-1168","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gelisen-teknoloji","masonry-post","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1168"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7764,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1168\/revisions\/7764"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7754"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}