{"id":1153,"date":"2019-03-11T00:00:00","date_gmt":"2019-03-11T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/herdemlaw.com\/?p=1153"},"modified":"2025-04-07T12:18:36","modified_gmt":"2025-04-07T12:18:36","slug":"dogrudan-yabanci-yatirimlar-ve-turkiye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/kesfetmek\/dogrudan-yabanci-yatirimlar-ve-turkiye\/","title":{"rendered":"Do\u011frudan Yabanc\u0131 Yat\u0131r\u0131mlar ve T\u00fcrkiye"},"content":{"rendered":"

Dünyada Do\u011frudan Yabanc\u0131 Yat\u0131r\u0131m<\/span><\/strong><\/h2>\n

2008 y\u0131l\u0131nda ABD'de ba\u015flay\u0131p, daha sonra küresel bir maiyet kazanan finansal kriz ile birlikte, dünya çap\u0131nda do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n sekteye u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bir döneme girilmi\u015fti. Fakat dünya ekonomisinin yava\u015fta olsa toparlanma sinyalleri vermesiyle birlikte, do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m miktarlar\u0131 da 2008 krizi öncesi seviyelere geri dönmeye ba\u015flad\u0131. Birle\u015fmi\u015f Milletlerin yay\u0131nlam\u0131\u015f oldu\u011fu veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m seviyelerindeki toparlanman\u0131n sinyallerini görmek mümkün. Özellikle 2013 y\u0131l\u0131nda %11 gibi önemli bir art\u0131\u015f kaydeden küresel yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m miktar\u0131, 1.46 trilyon dolar\u0131 bulmu\u015f ve 2008 küresel ekonomik krizi öncesi ortalama yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m miktar\u0131 olan 1.49 trilyon dolarl\u0131k seviyeye yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bu dönemde geli\u015fmi\u015f ekonomilere yap\u0131lan do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m oran\u0131 %12 artarak 576 milyar dolara ula\u015fm\u0131\u015f olsa da, bu rakam geli\u015fmi\u015f ekonomilerin dünya çap\u0131nda yap\u0131lan toplam yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlardan sadece %39'luk bir pay alarak, tarihlerinin en dü\u015fük do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m çektikleri dönemlerini ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 ve do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n giderek geli\u015fmekte olan ekonomilere kaymakta oldu\u011fu gerçe\u011finin üzerini kapatmamakta.  Ayn\u0131 dönemde geli\u015fmekte olan ekonomilere yap\u0131lan do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m miktar\u0131 rekor k\u0131rarak 759 milyar dolar olarak gerçekle\u015fmi\u015ftir.  Geli\u015fmekte olan ekonomiler aras\u0131nda en yüksek miktarda do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m giri\u015fi ya\u015fayan bölge ise Asya bölgesi olarak öne ç\u0131kmakta, Asya'y\u0131 Güney Amerika, Karayipler ve Afrika takip etmektedir.<\/span><\/p>\n

Türkiye'de Do\u011frudan Yabanc\u0131 Yat\u0131r\u0131m<\/span><\/strong><\/h2>\n

Do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m miktarlar\u0131 Türkiye'de de küresel e\u011filimlere paralel bir seyir izlemektedir. Küresel ekonomik krizin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 sene olan 2008 y\u0131l\u0131nda, Cumhuriyet tarihinin en yüksek do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m giri\u015flerinden bir tanesini ya\u015fayan Türkiye, 2008 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 20 milyar dolar seviyesinde do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m\u0131 ekonomisine çekmeyi ba\u015fard\u0131. Ancak 2008 kriziyle beraber dünya genelinde dü\u015fmeye ba\u015flayan do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m miktarlar\u0131 kendisini Türkiye ekonomisinde de gösterdi. 2009 y\u0131l\u0131nda Türkiye'ye giren do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m miktar\u0131 8.6 milyar dolar civar\u0131nda gerçekle\u015firken, 2010 senesi için do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m rakam\u0131 9 milyar dolar seviyesinde gerçekle\u015fti. Dünya ekonomisindeki toparlanmaya paralel olarak 2011 y\u0131l\u0131nda tekrardan ciddi bir yükseli\u015f gösteren Türkiye'deki do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m miktar\u0131, söz konusu senede 16 milyar dolar olarak gerçekle\u015fti. 2012 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan 3 milyar dolarl\u0131k dü\u015fü\u015fün ard\u0131ndan, Türkiye'de 2013 senesi do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m miktar\u0131 10.1 milyar dolar olarak kay\u0131tlara geçti.<\/span><\/p>\n

2014 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren küresel ekonomide tekrardan toparlanma sinyallerinin gelmesi Türkiye'de 2014 y\u0131l\u0131n ilk çeyrek do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m oranlar\u0131na da yans\u0131d\u0131. 2014 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk çeyre\u011fi ile ilgili olarak yay\u0131nlanan veriler, do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m oran\u0131nda bir önceki seneye göre önemli bir art\u0131\u015f\u0131n meydana geldi\u011fini ortaya koyuyor. Bu dönemde Türkiye'ye giri\u015f yapan do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m miktar\u0131 4.2 milyar dolar olarak kaydedilmi\u015f durumda. Bu rakam içerisinde do\u011frudan sermaye giri\u015finin 3 milyar dolar, do\u011frudan yat\u0131r\u0131m giri\u015finin ise 1.2 milyar dolar civar\u0131nda oldu\u011funu tahmin ediliyor. Her ne kadar 2014 y\u0131l\u0131n\u0131n geri kalan\u0131 için \u015fimdiden ön görüde bulunma imkan\u0131 olmasa da, bu rakamlar\u0131n söz konusu sene için do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m beklentileri aç\u0131s\u0131ndan olumlu bir beklenti yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 çizmek gerekiyor. Ancak tabi ki, senenin geri kalan\u0131nda do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m rakamlar\u0131n\u0131n nas\u0131l \u015fekillenece\u011fini sadece ulusal ekonomik göstergeler de\u011fil, ayn\u0131 zamanda küresel piyasalarda meydana gelen ve yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m yapma karar\u0131 verecek olan \u015firketlerin durumlar\u0131 belirleyecek.<\/span><\/p>\n

Yasal Düzenleme: Te\u015fvik Mekanizmas\u0131<\/span><\/strong><\/h2>\n

Son dönemlerde Türkiye'ye giri\u015f yapan do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m oran\u0131ndaki art\u0131\u015f, küresel ekonomide ki geli\u015fmeler ve ulusal ekonominin yükselen performans\u0131na ba\u011fl\u0131 olsa da, bu yükseli\u015fe önemli bir katk\u0131 yapan üçünü bir faktörün de vurgulanmas\u0131 gerekmektedir; te\u015fvik mekanizmas\u0131. Son yap\u0131lan yasal düzenlemelerle yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lara ciddi avantajlar sa\u011flayan yeni te\u015fvik mekanizmas\u0131 Türkiye'ye yönelik do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m\u0131n artmas\u0131nda önemli bir rol oynamaktad\u0131r. Ülkeyi toplam olarak 6 farkl\u0131 bölgeye ay\u0131ran bu te\u015fvik mekanizmas\u0131, her bölge için farkl\u0131 oranlarda KDV indirimleri ve gümrük vergisi muafiyetlerinin yan\u0131 s\u0131ra, belirli \u015fartlar\u0131 sa\u011flayan yat\u0131r\u0131mlar için, sosyal güvenlik ödemeleri muafiyetleri ve indirimleri ve kurumlar vergisi muafiyetleri de getirmektedir. Bunlara ek olarak Türk ekonomisi için önem te\u015fkil etti\u011fi dü\u015fünülen baz\u0131 sektörlerde yap\u0131lacak olan yat\u0131r\u0131mlar için AR-GE te\u015fviklerinin de öngörüldü\u011fü te\u015fvik mekanizmas\u0131nda baz\u0131 özel \u015fartlarda, daha fazla yat\u0131r\u0131m çekmesi arzulanan 5. ve 6. bölgenin yüksek te\u015fvik bazl\u0131 sistemi di\u011fer bölgelerde yat\u0131r\u0131m yapan \u015firketler için de uygulanabilmektedir.<\/span><\/p>\n

Sonuç<\/span><\/strong><\/h2>\n

 <\/p>\n

Türkiye'de son dönemde do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar konusunda ya\u015fanmakta olan olumlu geli\u015fmeler önemli bir gerçe\u011fi ortaya koymaktad\u0131r. Do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ne sadece yerel ekonominin performans\u0131na ba\u011fl\u0131 ne de sadece küresel ekonominin gidi\u015fat\u0131 ile belirlenmektedir. Türkiye'nin son dönemde ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu tecrübenin de göstermi\u015f oldu\u011fu gibi, do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m olarak kullan\u0131labilecek olan sermayenin var olmas\u0131na olanak sa\u011flayacak bir küresel ekonomik iklimin yan\u0131 s\u0131ra, son dönemde Türk ekonomisinin göstermi\u015f oldu\u011fu gibi yüksek bir ekonomik büyüme de yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 ilgisini çekmekte faydal\u0131 olacakt\u0131r. Ancak önemle belirtilmesi gereken bir noktada, sadece ekonomik performans\u0131n do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m çekmeye yetmeyece\u011fi, bunu tamamlay\u0131c\u0131 olarak, Türkiye'nin de gerçekle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu gibi, yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lara vergi ya da prosedürel i\u015flemlerde kolayl\u0131klar sa\u011flayabilecek yasal düzenlemelerin yap\u0131lmas\u0131 ve bunlar\u0131n tutarl\u0131 bir te\u015fvik mekanizmas\u0131yla desteklenmi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fcnyada Do\u011frudan Yabanc\u0131 Yat\u0131r\u0131m
\n2008 y\u0131l\u0131nda ABD’de ba\u015flay\u0131p, daha sonra k\u00fcresel bir maiyet kazanan finansal kriz ile birlikte, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n sekteye u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6neme girilmi\u015fti.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":7730,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-1153","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kisisel-veri","masonry-post","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1153"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7744,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1153\/revisions\/7744"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/tr-tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}