{"id":8478,"date":"2026-09-15T06:33:32","date_gmt":"2026-09-15T06:33:32","guid":{"rendered":"https:\/\/herdemlaw.com\/explore\/\/"},"modified":"2026-09-15T06:33:35","modified_gmt":"2026-09-15T06:33:35","slug":"abde-uretilmis-sorusu-ve-turk-otomotiv-uretimi-acisindan-sonuclari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/explore\/abde-uretilmis-sorusu-ve-turk-otomotiv-uretimi-acisindan-sonuclari\/","title":{"rendered":"AB’de \u00dcretilmi\u015f\u201d Sorusu ve T\u00fcrk Otomotiv \u00dcretimi A\u00e7\u0131s\u0131ndan Sonu\u00e7lar\u0131"},"content":{"rendered":"\n

Br\u00fcksel, yeni otomobiller i\u00e7in 2035 emisyon hedefini yumu\u015fatt\u0131. Ancak paketin en de\u011ferli imk\u00e2nlar\u0131n\u0131, hen\u00fcz yazmad\u0131\u011f\u0131 bir AB men\u015fe tan\u0131m\u0131na ba\u011flad\u0131. AB’nin g\u00fcmr\u00fck alan\u0131 i\u00e7inde \u00fcretim yapan, ancak AB \u00fcyesi olmayan bir sekt\u00f6r i\u00e7in bu bo\u015fluk teknik bir ayr\u0131nt\u0131dan \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Avrupa Komisyonu 16 Aral\u0131k 2025 tarihinde Otomotiv Paketini a\u00e7\u0131klad\u0131 ve yeni otomobiller i\u00e7in 2035 y\u0131l\u0131na ait tam s\u0131f\u0131r emisyon hedefini, 2021 seviyelerine k\u0131yasla y\u00fczde 90 azalt\u0131m hedefiyle de\u011fi\u015ftirdi. Haberlerin oda\u011f\u0131, anla\u015f\u0131l\u0131r bi\u00e7imde, bu ba\u015fl\u0131k oldu. Paketin en sonu\u00e7 do\u011furan h\u00fck\u00fcmlerinde yer alan bir ko\u015ful ise \u00e7ok daha az ilgi g\u00f6rd\u00fc: paketteki uyum kredilerinin ve filo te\u015fviklerinin bir k\u0131sm\u0131 yaln\u0131zca AB’de \u00fcretilmi\u015f ara\u00e7lara, pillere ve malzemelere tan\u0131n\u0131yor. Komisyon bu ifadenin ne anlama geldi\u011fini hen\u00fcz a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f de\u011fil. Yan\u0131t \u015fu anda ayr\u0131 bir mevzuat metni \u00fczerinden m\u00fczakere ediliyor ve AB pazar\u0131 i\u00e7in \u00fcretim yapan T\u00fcrk otomotiv sanayii a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011frudan mali sonu\u00e7lar ta\u015f\u0131yor. T\u00fcrkiye bu \u00fcretimi, AB’nin her zaman \u00fcyelikle e\u015fde\u011fer saymad\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcmr\u00fck birli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu sorunun T\u00fcrkiye \u00f6zelinde son derece somut kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 var. T\u00fcrk fabrikalar\u0131 otuz y\u0131la yakla\u015fan bir g\u00fcmr\u00fck d\u00fczenlemesi alt\u0131nda Avrupal\u0131 al\u0131c\u0131lar i\u00e7in \u00fcretim yap\u0131yor, bir \u00c7inli \u00fcretici Manisa’da bir milyar dolarl\u0131k fabrikay\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a AB’ye g\u00fcmr\u00fcks\u00fcz eri\u015fim amac\u0131yla duyurdu (yat\u0131r\u0131m\u0131n 2026 itibar\u0131yla seyri belirsizle\u015fmi\u015f olsa da) ve AB’nin kendi mahkemesi, yer de\u011fi\u015ftiren bir \u00fcretim hatt\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten bulundu\u011fu yerde men\u015fe kazan\u0131p kazanmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin testi yak\u0131n zamanda sertle\u015ftirdi. \u00dc\u00e7 ba\u015fl\u0131k da ayn\u0131 a\u00e7\u0131k soruda birle\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n

Otomotiv Paketi ger\u00e7ekte neyi de\u011fi\u015ftirdi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Resm\u00ee olarak COM(2025) 995 final say\u0131l\u0131 ve 2025\/0420(COD) dosya numaras\u0131yla ola\u011fan yasama usul\u00fcnde ilerleyen teklif, (AB) 2019\/631 say\u0131l\u0131 T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc de\u011fi\u015ftiriyor. Temel de\u011fi\u015fiklik, 2035 filo hedefini 2021 referans y\u0131l\u0131na k\u0131yasla y\u00fczde 100 azalt\u0131mdan y\u00fczde 90 azalt\u0131ma indiriyor. \u00dcreticiler kalan y\u00fczde 10’luk fark\u0131, her biri kendi s\u0131n\u0131r\u0131na tabi \u00fc\u00e7 mekanizma \u00fczerinden kapatabiliyor: \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 y\u00fczde 3 olan yenilenebilir yak\u0131t kredileri, ki bunun i\u00e7inde biyoyak\u0131t ve biyogaz en fazla y\u00fczde 1’lik paya sahip olabiliyor; \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 y\u00fczde 7 olan ve AB’de \u00fcretilmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu \u00e7elik; ve 4,2 metrenin alt\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck, AB’de montajlanm\u0131\u015f elektrikli ara\u00e7lar i\u00e7in 2034’e kadar uyum hesab\u0131nda 1,3 ara\u00e7 say\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan s\u00fcper kredi.<\/p>\n\n\n\n

Bunun yan\u0131nda hafif ticari ara\u00e7lar i\u00e7in 2030 hedefi y\u00fczde 50’den y\u00fczde 40’a \u00e7ekiliyor ve COM(2025) 994 final say\u0131l\u0131 tamamlay\u0131c\u0131 teklif Temiz Kurumsal Ara\u00e7lar T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc getiriyor: 2030’dan itibaren \u015firket ara\u00e7 filolar\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131 s\u0131f\u0131r ve d\u00fc\u015f\u00fck emisyon hedefleri, AB’nin \u201cb\u00fcy\u00fck i\u015fletme\u201d \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc (250’den fazla \u00e7al\u0131\u015fan, 50 milyon avroyu a\u015fan net ciro ve 25 milyon avroyu a\u015fan bilan\u00e7o b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fctlerinden en az ikisi) kar\u015f\u0131lamayan \u015firketler kapsam d\u0131\u015f\u0131nda. 2028’den itibaren \u00fcye devletlerin s\u0131f\u0131r ve d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu olmayan \u015firket ara\u00e7lar\u0131n\u0131 s\u00fcbvanse etmesi tamamen yasaklan\u0131yor; filolara y\u00f6nelik kamu deste\u011finin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hallerde ise uygunluk giderek arac\u0131n AB’de \u00fcretilmi\u015f say\u0131l\u0131p say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na ba\u011flan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Bunlar\u0131n hi\u00e7biri hen\u00fcz y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte de\u011fil. Avrupa Parlamentosu \u00c7evre Komisyonu, \u0130talyan milletvekili Massimiliano Salini raport\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde taslak raporunu 17 Nisan 2026’da yay\u0131mlad\u0131 ve genel kurul oylamas\u0131n\u0131n y\u0131l bitmeden yap\u0131lmas\u0131 bekleniyor. Konseyin \u00e7evre \u00e7al\u0131\u015fma grubu dosyay\u0131 ocak ay\u0131ndan bu yana g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyor, mart ay\u0131nda bakanlar d\u00fczeyinde bir politika tart\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131ld\u0131. M\u00fczakere 2026’n\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131 boyunca s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6NEML\u0130 TAR\u0130HLER VE REFERANSLAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1 Oca 1996<\/strong><\/td>AT-T\u00fcrkiye G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi (1\/95 say\u0131l\u0131 Karar) y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi<\/td><\/tr>
16 Ara 2025<\/strong><\/td>Otomotiv Paketi teklif edildi, COM(2025) 995 final<\/td><\/tr>
4 Mar 2026<\/strong><\/td>Sanayi H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Yasas\u0131 teklif edildi, COM(2026) 100 final<\/td><\/tr>
17 Mar 2026<\/strong><\/td>Konseyde Otomotiv Paketi \u00fczerine politika tart\u0131\u015fmas\u0131<\/td><\/tr>
17 Nis 2026<\/strong><\/td>Parlamento ENVI Komisyonu taslak raporu yay\u0131mland\u0131<\/td><\/tr>
1 Tem 2026<\/strong><\/td>AB \u00e7elik korunma \u00f6nlemi reformu y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi<\/td><\/tr>
23 Kas 2026<\/strong><\/td>Parlamento genel kurul oylamas\u0131 bekleniyor<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Paketin en kritik, ama h\u00e2l\u00e2 tan\u0131ms\u0131z ifadesi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

AB’de \u00fcretilmi\u015f ifadesi paketin kredi ve te\u015fvik h\u00fck\u00fcmleri boyunca tekrar tekrar ge\u00e7iyor; ancak teklifin kendisi bunu tan\u0131mlam\u0131yor. Bu metodolojinin, Komisyonun 4 Mart 2026’da COM(2026) 100 final say\u0131l\u0131 belgeyle teklif etti\u011fi Sanayi H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Yasas\u0131 \u00fczerinden gelmesi bekleniyordu. Yasa h\u00e2len ortak karar s\u00fcrecinde; Konsey ve Parlamento, \u00fc\u00e7l\u00fc m\u00fczakerelere ba\u015flanabilmesi i\u00e7in kendi pozisyonlar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n

Tasla\u011f\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi \u015fu: Br\u00fcksel tek bir test \u00fczerinde karar k\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil. Ula\u015ft\u0131rma uygulamalar\u0131nda kullan\u0131lan \u00e7elik, nerede \u00fcretildi\u011fine de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fck karbon performans\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendiriliyor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ara\u00e7larda kullan\u0131lan al\u00fcminyum, kamu finansman\u0131 devreye girdi\u011finde hem d\u00fc\u015f\u00fck karbon hem de men\u015fe \u015fartlar\u0131na tabi tutuluyor. Ayn\u0131 sanayiyi besleyen iki malzeme, ayn\u0131 teklifin i\u00e7inde iki farkl\u0131 mant\u0131kla ele al\u0131n\u0131yor. Bu tutars\u0131zl\u0131k tesad\u00fcfi olmay\u0131p AB’nin, AB’de \u00fcretilmi\u015f ifadesini co\u011frafi bir test olarak m\u0131, karbon yo\u011funlu\u011fu testi olarak m\u0131, yoksa ikisinin bir bile\u015fimi olarak m\u0131 kurgulayaca\u011f\u0131na hen\u00fcz karar veremedi\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

Br\u00fcksel’in b\u00f6yle bir metodolojiyi s\u0131f\u0131rdan kurmas\u0131 ilk kez olmuyor. 2023’ten bu yana y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan AB Pil T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc, AB pazar\u0131na sunulan elektrikli ara\u00e7 pilleri i\u00e7in karbon ayak izi beyan\u0131 zorunlulu\u011fu getiriyor; ayr\u0131nt\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u0131llar s\u00fcren ve h\u00e2len kademeli olarak devreye al\u0131nan bir \u00e7al\u0131\u015fma. Sanayi H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Yasas\u0131n\u0131n \u00e7elik i\u00e7in \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc performansa dayal\u0131 test de ayn\u0131 mant\u0131\u011f\u0131 izliyor: \u00f6l\u00e7\u00fct, \u00fcretimin yeri de\u011fil, karbon yo\u011funlu\u011fu. Ara\u00e7larda kullan\u0131lan al\u00fcminyum i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen men\u015fe temelli test ise bunun tam kar\u015f\u0131t\u0131 bir mant\u0131\u011fa dayan\u0131yor. Hangisinin galip gelece\u011fi Konsey ve Parlamentoda h\u00e2l\u00e2 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcye devletler yan\u0131t konusunda a\u00e7\u0131k\u00e7a ayr\u0131\u015f\u0131yor. Bas\u0131na yans\u0131yan tutumlara g\u00f6re Fransa kat\u0131 bi\u00e7imde yaln\u0131zca AB27 standard\u0131n\u0131 savunuyor. Almanya, entegre tedarik zincirlerine sahip g\u00fcvenilir ortak \u00fclkeleri de kapsayacak bir AB ile \u00fcretilmi\u015f yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6neriyor. Hollanda ise a\u015f\u0131r\u0131 k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir testin DT\u00d6 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleriyle \u00e7at\u0131\u015fma riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131yla temkin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131yor. \u00dcreticiler de kendi aralar\u0131nda hemfikir de\u011fil: Avrupa Otomobil \u00dcreticileri Derne\u011fi ACEA, Komisyona d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu \u00e7elik ve al\u00fcminyum metodolojisi dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli kritik tan\u0131mlar\u0131n h\u00e2l\u00e2 eksik oldu\u011funu, AB27 standard\u0131n\u0131n ara\u00e7 montaj\u0131na uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131n\u0131n dahi belirsiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi; zira kendi \u00fcyesi \u015firketler co\u011frafi kapsam konusunda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip. \u00dcreticileri temsil eden kurulu\u015f kimin uygun say\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 hen\u00fcz s\u00f6yleyemiyorsa, soru her iki y\u00f6nde de pe\u015finen kapanm\u0131\u015f de\u011fil, ger\u00e7ekten a\u00e7\u0131k demektir.<\/p>\n\n\n\n

Br\u00fcksel’in elindeki mevcut hukuk\u00ee ara\u00e7lar<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Br\u00fcksel’in men\u015fe kavram\u0131n\u0131 s\u0131f\u0131rdan icat etmesi gerekmiyor. AB, Birlik G\u00fcmr\u00fck Kodunun 60(2) maddesi uyar\u0131nca h\u00e2lihaz\u0131rda tercihli olmayan men\u015fe kurallar\u0131 rejimini i\u015fletiyor; bu rejim bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn men\u015feini, son esasl\u0131 ve ekonomik olarak hakl\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi \u00fclkeye ba\u011fl\u0131yor. \u00dcr\u00fcn bazl\u0131 testler Kodun Delege T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcne ekli 22-01 say\u0131l\u0131 Ekte yer al\u0131yor ve Sanayi H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Yasas\u0131n\u0131n AB’de \u00fcretilmi\u015f amac\u0131yla benimseyece\u011fi metodoloji, bo\u015f bir sayfaya yazmak yerine bu mevcut \u00e7er\u00e7evenin yan\u0131nda konumlanmak ya da ondan bilin\u00e7li bi\u00e7imde ayr\u0131lmak zorunda kalacak.<\/p>\n\n\n\n

Ekonomik olarak hakl\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir kayd\u0131, ilk bak\u0131\u015fta san\u0131landan \u00e7ok daha belirleyici. Harley-Davidson’\u0131n, AB’nin Amerikan men\u015feli motosikletlere misilleme g\u00fcmr\u00fck vergisi uygulamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan motosiklet montaj\u0131n\u0131 Amerika Birle\u015fik Devletleri’nden Tayland’a ta\u015f\u0131mas\u0131na ili\u015fkin davada Adalet Divan\u0131, bir \u00fcretim naklinin as\u0131l veya bask\u0131n amac\u0131 bir ticaret \u00f6nleminden ka\u00e7\u0131nmaksa bunun son esasl\u0131 i\u015flem say\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 teyit etti. B\u00f6yle bir tespit halinde men\u015fe ikincil bir teste geri d\u00f6n\u00fcyor: malzemelerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn men\u015fe kazand\u0131\u011f\u0131 \u00fclke. \u0130spat y\u00fck\u00fc de \u015firkete ge\u00e7iyor; \u015firketin, nakil karar\u0131n\u0131n vergiden ka\u00e7\u0131nman\u0131n ya da bir te\u015fvikten yararlanman\u0131n \u00f6tesinde ger\u00e7ek bir ekonomik gerek\u00e7esi oldu\u011funu ortaya koymas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu test, uyum kredileri i\u00e7in de\u011fil, g\u00fcmr\u00fck vergisinden ka\u00e7\u0131nma uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirildi. Ancak altta yatan hukuk\u00ee mant\u0131k ikisini birbirinden net bi\u00e7imde ay\u0131rm\u0131yor. \u00d6zellikle bir AB te\u015fvik program\u0131ndan yararlanmak amac\u0131yla AB d\u0131\u015f\u0131nda montajlanan bir ara\u00e7, \u00fcreticilerin varsayd\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha fazla bu olgu \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcne yak\u0131n duruyor. Bu da, Sanayi H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Yasas\u0131n\u0131n nihayetinde benimseyece\u011fi men\u015fe metodolojisinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, yeni kurulacak \u00fcretim kapasitesinin kendi yat\u0131r\u0131m gerek\u00e7esini nas\u0131l belgeledi\u011fi sorusunu \u015fimdiden g\u00fcndeme getiriyor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye nerede duruyor ve G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi neden bu sorunu \u00e7\u00f6zm\u00fcyor<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

1\/95 say\u0131l\u0131 Ortakl\u0131k Konseyi Karar\u0131 ile kurulan ve 1 Ocak 1996’dan itibaren i\u015fleyen AT-T\u00fcrkiye G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi, otomotiv \u00fcr\u00fcnleri dahil sanayi mallar\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye ile AB aras\u0131nda serbest dola\u015f\u0131ma tabi k\u0131l\u0131yor. T\u00fcrkiye, bu d\u00fczenlemenin bir ko\u015fulu olarak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelerle ticarette d\u0131\u015f tarife cetvelini AB’nin Ortak G\u00fcmr\u00fck Tarifesine uyumla\u015ft\u0131rd\u0131. T\u00fcrkiye’de montajlanan ve AB pazar\u0131na sunulan bir ara\u00e7, prensip olarak iki AB \u00fcye devleti aras\u0131nda hareket eden bir ara\u00e7la ayn\u0131 stat\u00fcde, g\u00fcmr\u00fck vergisi \u00f6demeden dola\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Ama tam da burada bir ayr\u0131m yapmak gerekiyor. G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi kapsam\u0131ndaki serbest dola\u015f\u0131m pazara eri\u015fimi d\u00fczenler; yani bir mal\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131 g\u00fcmr\u00fck vergisi \u00f6demeden ge\u00e7me hakk\u0131n\u0131. Bu, o mal\u0131n Br\u00fcksel’in kendi sanayi politikas\u0131 yetkisi alt\u0131nda tasarlad\u0131\u011f\u0131 bir i\u00e7 AB destek program\u0131ndan yararlan\u0131p yararlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 tek ba\u015f\u0131na belirlemez. S\u00f6z konusu program ister bir uyum s\u00fcper kredisi, ister bir vergi te\u015fviki, isterse bir filo s\u00fcbvansiyonu olsun. T\u00fcrkiye bu i\u00e7 ara\u00e7lar\u0131n kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 masada uzun s\u00fcredir yer alm\u0131yor; T\u00fcrkiye’nin kendi AB kurumlar\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011ferlendirmeler bunu ili\u015fkinin yap\u0131sal bir \u00f6zelli\u011fi olarak kabul ediyor. Otomotiv Paketi ve Sanayi H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Yasas\u0131 ise tam olarak bu bo\u015flu\u011fun diplomatik bir soyutlama olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p bilan\u00e7oya yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 t\u00fcrden i\u00e7 d\u00fczenlemeler.<\/p>\n\n\n\n

AB’nin bu konuda izledi\u011fi \u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc g\u00f6steren, h\u00e2lihaz\u0131rda tamamlanm\u0131\u015f bir \u00f6nlem de var. 1 Temmuz 2026’da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren \u00e7elik korunma \u00f6nlemi reformunda T\u00fcrkiye s\u0131radan bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke muamelesi g\u00f6rmedi, ancak AB i\u00e7i bir akt\u00f6r olarak da kabul edilmedi. Serbest ticaret anla\u015fmas\u0131 havuzu i\u00e7inde kendine \u00f6zg\u00fc \u00fclke kotas\u0131 ald\u0131; s\u0131cak haddelenmi\u015f yass\u0131 \u00e7elikte yakla\u015f\u0131k 642.000 ton ve di\u011fer \u00fcr\u00fcnlerde ayr\u0131 tahsisler. Bu, \u00f6nceki eri\u015fim d\u00fczeyine g\u00f6re kayda de\u011fer bir daralma anlam\u0131na geliyor ve bu tavan\u0131n \u00fczerindeki hacimler yeni y\u00fczde 50’lik vergiye a\u00e7\u0131k kalmaya devam ediyor. AB’nin tamamlanm\u0131\u015f bir \u00f6nlemde T\u00fcrkiye i\u00e7in benimsedi\u011fi muamele buysa, otomotivde men\u015fe testi kesinle\u015fti\u011finde T\u00fcrkiye’de \u00fcretilen ara\u00e7 ve par\u00e7alar\u0131n da benzer bir ara kategoriye, yani ne tam AB men\u015feli ne de s\u0131radan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke stat\u00fcs\u00fcne yerle\u015fmesi  emsale dayal\u0131 makul bir beklenti olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

H\u00e2lihaz\u0131rda kurulmu\u015f olan\u0131n \u00f6l\u00e7e\u011fi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bu politika tart\u0131\u015fmas\u0131, az\u0131msanmayacak \u00f6l\u00e7ekte bir \u00fcretim taban\u0131n\u0131n \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcyor. Ford Otosan, \u015firketin kendi ifadesiyle Ford’un Avrupa’daki en b\u00fcy\u00fck ticari ara\u00e7 \u00fcretim merkezini i\u015fletiyor; grup genelinde toplam y\u0131ll\u0131k kapasite 935.000 araca yakla\u015f\u0131yor. \u015eirket 2025’te 700.000’in \u00fczerinde ara\u00e7 \u00fcretti, bunun 600.000’den fazlas\u0131n\u0131 ihra\u00e7 etti ve yurt d\u0131\u015f\u0131 gelirlerinde 15 milyar dolar\u0131 a\u015ft\u0131. Bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda, 2030’a kadar uzanan 364 milyon avroluk net yat\u0131r\u0131m dahil olmak \u00fczere 460 milyon avroyu, AB’nin s\u0131k\u0131la\u015fan do\u011frudan g\u00f6r\u00fc\u015f, emisyon ve g\u00fcvenlik gerekliliklerini kar\u015f\u0131lamak \u00fczere tasarlanan yeni nesil kamyon kabini program\u0131na ay\u0131rd\u0131. Bu taahh\u00fct, burada tart\u0131\u015f\u0131lan men\u015fe sorusu \u00e7\u00f6z\u00fclmeden \u00e7ok \u00f6nce AB d\u00fczenleyici beklentilerine kar\u015f\u0131 halihaz\u0131rda ba\u011flanm\u0131\u015f sermayenin somut bir g\u00f6stergesi.<\/p>\n\n\n\n

Oyak Renault’nun Bursa fabrikas\u0131, Bat\u0131 Avrupa d\u0131\u015f\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck Renault tesisi; y\u0131ll\u0131k 286.000 ile 360.000 aras\u0131nda kapasiteyle Clio, Duster ve Megane \u00fcretiyor, ayr\u0131ca kendi motor ve \u015fanz\u0131man hatlar\u0131n\u0131 i\u015fletiyor ve \u00fcretimin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc tarihsel olarak ihra\u00e7 ediliyor. \u0130zmit’teki Hyundai Assan y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 210.000 ara\u00e7 kapasitesiyle a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak ihracata y\u00f6nelik i20 ve Bayon \u00fcretiyor. Bursa’daki Stellantis ortak giri\u015fimi Tofa\u015f ve Toyota’n\u0131n Sakarya fabrikas\u0131 ise bu tabloyu tamaml\u0131yor. Birlikte ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu \u00fcretim taban\u0131, AB27 d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir yerde bulunan en b\u00fcy\u00fck AB’ye y\u00f6nelik otomotiv kapasite yo\u011funla\u015fmalar\u0131ndan birini temsil ediyor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’nin kendi elektrikli ara\u00e7 program\u0131, bu tabloya ayr\u0131 bir boyut daha kat\u0131yor. Togg’un Farasis Energy ile kurdu\u011fu ve Siro ad\u0131yla bilinen pil ortak giri\u015fimi, 2023’te Gemlik’te pil mod\u00fcl\u00fc ve paketi \u00fcretimine ba\u015flad\u0131 ve Togg’un Avrupa pazarlar\u0131na sat\u0131\u015f hedefinin merkezinde yer al\u0131yor. Otomotiv Paketindeki Battery Booster mekanizmas\u0131, 1,5 milyar avrosu faizsiz kredi olmak \u00fczere toplam 1,8 milyar avroyu, de\u011fer zinciri boyunca AB’de \u00fcretilmi\u015f pillere ay\u0131r\u0131yor. AB’ye giden ara\u00e7lar\u0131 besleyen bir T\u00fcrk pil ortak giri\u015fiminin bu mekanizmaya eri\u015fip eri\u015femeyece\u011fi, yoksa tamamen d\u0131\u015f\u0131nda m\u0131 kalaca\u011f\u0131, bu yaz\u0131n\u0131n tamam\u0131nda dola\u015fan ayn\u0131 tan\u0131ms\u0131z ifadeye ba\u011fl\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 sorunun ikinci ve daha zor hali<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

\u00c7inli \u00fcreticiler tabloya girince men\u015fe sorusu daha da \u00e7etrefilli bir h\u00e2l al\u0131yor. BYD, Manisa yak\u0131nlar\u0131nda y\u0131ll\u0131k 150.000 ara\u00e7 kapasiteli bir milyar dolarl\u0131k bir fabrika duyurdu. Hem T\u00fcrk yetkililer hem de \u015firket a\u00e7\u0131klamalar\u0131, tesisin Avrupa’ya hizmet etmek \u00fczere kurulaca\u011f\u0131n\u0131 ve burada \u00fcretilecek ara\u00e7lar\u0131n G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi kapsam\u0131nda AB’ye ihra\u00e7 edilirken g\u00fcmr\u00fck vergisiyle kar\u015f\u0131la\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etti. Bununla birlikte, 2026 itibar\u0131yla bas\u0131na yans\u0131yan haberler projenin ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve BYD’nin \u00f6ncelikli Avrupa yat\u0131r\u0131m\u0131 olarak 4 milyar avroluk Szeged (Macaristan) fabrikas\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor; dolay\u0131s\u0131yla yat\u0131r\u0131m\u0131n nihai takvimi ve \u00f6l\u00e7e\u011fi \u015fu a\u015famada belirsizli\u011fini koruyor. Chery’nin T\u00fcrkiye yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n da ilerledi\u011fi bildiriliyor, ancak ko\u015fullar\u0131 kamuoyunda daha az netlik ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte bu, AB’de \u00fcretilmi\u015f sorusunun ikinci ve daha zor hali. Onlarca y\u0131ll\u0131k entegre \u00fcretim ge\u00e7mi\u015fine sahip bir Avrupal\u0131 \u00fcreticinin T\u00fcrkiye’de \u00fcretti\u011fi ara\u00e7la, zamanlamas\u0131 ve \u00f6l\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a AB g\u00fcmr\u00fck vergisi maruziyetine g\u00f6re kurgulanm\u0131\u015f bir \u00c7inli \u00fcreticinin T\u00fcrkiye’de \u00fcretti\u011fi ara\u00e7 ayn\u0131 kefeye konamaz. \u0130kincisi, Adalet Divan\u0131n\u0131n Harley-Davidson davas\u0131nda ele ald\u0131\u011f\u0131 olgu \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcne, Avrupa sermayeli T\u00fcrk \u00fcretiminin \u00e7o\u011fundan \u00e7ok daha yak\u0131n durur. Elbette bu, BYD’nin T\u00fcrkiye yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flam bir ekonomik temelden yoksun oldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor; b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00f6yle bir temeli a\u00e7\u0131k\u00e7a var. Buradan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 \u015fudur: Sanayi H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Yasas\u0131 AB men\u015feini nas\u0131l tan\u0131mlarsa tan\u0131mlas\u0131n, T\u00fcrkiye’deki yabanc\u0131 sermayeli \u00fcretim, k\u00f6kl\u00fc Avrupal\u0131 gruplar\u0131n T\u00fcrk i\u015ftiraklerine k\u0131yasla bu testin \u00e7ok daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir uygulamas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131 beklemelidir.<\/p>\n\n\n\n

Fiilen ne risk alt\u0131nda<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Nihai metodoloji Fransa’n\u0131n savundu\u011fu kat\u0131 AB27 standard\u0131nda karar k\u0131larsa, T\u00fcrkiye’de \u00fcretilen ara\u00e7 ve par\u00e7alar g\u00fcmr\u00fcks\u00fcz pazar eri\u015fimini korur, ancak AB i\u00e7indeki karde\u015f fabrikalara a\u00e7\u0131k olan kredilerden ve te\u015fvik deste\u011finden yararlanma hakk\u0131n\u0131 kaybeder. Bu dezavantaj g\u00fcmr\u00fck kap\u0131s\u0131nda de\u011fil, arac\u0131n birim maliyetinde ortaya \u00e7\u0131kar. Almanya’n\u0131n AB ile \u00fcretilmi\u015f yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsenirse, k\u00f6kl\u00fc Avrupal\u0131 \u00fcreticilerin T\u00fcrkiye’deki \u00fcretimi, bu fabrikalar\u0131n ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 gruplar\u0131n AB a\u011flar\u0131na ne kadar derinlemesine entegre oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla uygun say\u0131labilir; ayn\u0131 kural \u00e7er\u00e7evesinde \u00c7in sermayeli kapasite daha yak\u0131ndan incelenirken. Bundan ayr\u0131 olarak, paket \u00e7eli\u011fi performans esas\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirdi\u011fi i\u00e7in, uyum fark\u0131n\u0131n y\u00fczde 7’si ile s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu \u00e7elik kredisi, ara\u00e7 men\u015fei sorusu nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrse \u00e7\u00f6z\u00fcls\u00fcn karbon yo\u011funlu\u011fu e\u015fi\u011fini kar\u015f\u0131layan T\u00fcrkiye kaynakl\u0131 \u00e7eli\u011fe prensipte a\u00e7\u0131k kalabilir. Bu da yine tamamen delege tasarrufun nihai metnine ba\u011fl\u0131.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk \u00fcreticilerin ve hukuk m\u00fc\u015favirlerinin \u015fimdi yapmas\u0131 gerekenler<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Yasama s\u00fcrecinin sonucu ger\u00e7ekten belirsiz. Ancak \u015fimdi yan\u0131tlanmas\u0131 gereken sorular, bu sonucu \u00f6nceden bilmeye ba\u011fl\u0131 de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’de AB’ye y\u00f6nelik \u00fcretimi olan \u015firketler, Sanayi H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Yasas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7l\u00fc m\u00fczakere s\u00fcrecini ve Otomotiv Paketinin kendi delege tasarrufunu ayr\u0131 ayr\u0131 takip etmelidir; hi\u00e7bir \u015fey ikisinin ayn\u0131 takvimde ilerleyece\u011fini ya da ayn\u0131 tan\u0131mda bulu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 garanti etmiyor. Otomatik AB muamelesi ya da otomatik d\u0131\u015flanma varsayan tedarik s\u00f6zle\u015fmeleri, yat\u0131r\u0131m planlar\u0131 ve finansman d\u00fczenlemeleri, bu varsay\u0131mlardan biri \u00fczerinden de\u011fil, bu belirsizlik kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir. ACEA’n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 Avrupa kanallar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrk sekt\u00f6r kurulu\u015flar\u0131 \u00fczerinden do\u011frudan temsil de de\u011ferlendirilmelidir; zira men\u015fe \u00e7izgisi \u00e7izildi\u011finde ayn\u0131 \u00fcretici grup i\u00e7indeki AB merkezli ve T\u00fcrkiye merkezli \u00fcretimin \u00e7\u0131karlar\u0131 her zaman \u00f6rt\u00fc\u015fmeyecektir. Son olarak, bir AB g\u00fcmr\u00fck vergisi, korunma \u00f6nlemi veya te\u015fvik de\u011fi\u015fikli\u011fine zaman bak\u0131m\u0131ndan yak\u0131n al\u0131nan her yeni yat\u0131r\u0131m karar\u0131nda, altta yatan ekonomik gerek\u00e7enin bu zamanlamadan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak belgelenmesi art\u0131k bir formaliteden ibaret olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na hukuk\u00ee bir meseleye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Adalet Divan\u0131n\u0131n bir \u00fcretim naklinin beyan edilen amac\u0131n\u0131n arkas\u0131na bakmaya ne kadar istekli oldu\u011funu g\u00f6stermesi bunu gerektiriyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131, Eyl\u00fcl 2026 itibar\u0131yla kamuya a\u00e7\u0131k yasama teklifleri ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf analizlerini yans\u0131tmaktad\u0131r. Otomotiv Paketi, Temiz Kurumsal Ara\u00e7lar T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc ve Sanayi H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Yasas\u0131 aktif m\u00fczakere s\u00fcrecinde olup kabul edilmeden \u00f6nce de\u011fi\u015fikli\u011fe tabidir. \u00dcretim ve yat\u0131r\u0131m rakamlar\u0131 yukar\u0131da at\u0131f yap\u0131lan \u015firket a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve sekt\u00f6r haberlerinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yaz\u0131 genel bilgilendirme ama\u00e7l\u0131 olup herhangi bir somut mesele hakk\u0131nda hukuk\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015f te\u015fkil etmez.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Br\u00fcksel, yeni otomobiller i\u00e7in 2035 emisyon hedefini yumu\u015fatt\u0131. Ancak paketin en de\u011ferli imk\u00e2nlar\u0131n\u0131, hen\u00fcz yazmad\u0131\u011f\u0131 bir AB men\u015fe tan\u0131m\u0131na ba\u011flad\u0131. … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8479,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-8478","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-industrial-cooperation","masonry-post","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8478"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8478\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8480,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8478\/revisions\/8480"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}