\u0130nsan haklar\u0131 ihlali sorumlular\u0131na yapt\u0131r\u0131m uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak Küresel \u0130nsan Haklar\u0131 Yapt\u0131r\u0131m Rejimi (“Rejim”), Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan 2020\/1998 say\u0131l\u0131 Konsey Tüzü\u011fü ve 2020\/1999 say\u0131l\u0131 Konsey Karar\u0131 ile 7 Aral\u0131k 2020 tarihinde kabul edildi. Bu rejim ile Avrupa Birli\u011fi (“AB”) ilk kez, nerede meydana geldi\u011fine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, dünya çap\u0131nda ciddi insan haklar\u0131 ihlalleri ve suistimallerinden sorumlu olanlar\u0131 hedef alan bir yapt\u0131r\u0131m sistemi olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n
Rejimin temel amac\u0131, AB'nin ve d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n temel de\u011ferlerinden biri olan insan haklar\u0131 söz konusu oldu\u011funda AB'nin daha somut bir \u015fekilde ve do\u011frudan mücadele etmesini sa\u011flamak olarak aç\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan onuru, özgürlük, demokrasi, e\u015fitlik, hukukun üstünlü\u011fü ve insan haklar\u0131na sayg\u0131, AB'nin d\u0131\u015f eyleminin temelini olu\u015fturdu\u011fundan; soyk\u0131r\u0131m, insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 suçlar, i\u015fkence, kölelik, cinsel ve toplumsal cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddet, zorla kaybetmeler veya insan kaçakç\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi eylemler kabul edilemez nitelikte olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Yap\u0131lan de\u011ferlendirme kapsam\u0131nda, dünya çap\u0131ndaki bu insan haklar\u0131 ihlallerine ve suistimallerine son vermenin, AB için temel bir öncelik te\u015fkil etti\u011fi belirtilmi\u015f olmakla yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n tek ba\u015f\u0131na bunu gerçekle\u015ftirmek için yeterli olmasalar da AB’nin daha geni\u015f kapsaml\u0131 olan insan haklar\u0131 stratejisinin bir parças\u0131 oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir. Bu do\u011frultuda, Küresel \u0130nsan Haklar\u0131 Yapt\u0131r\u0131m Rejimi’nin <\/strong>önümüzdeki be\u015f y\u0131l için bu alandaki genel stratejiyi belirleyen 2020-2024 AB \u0130nsan Haklar\u0131 ve Demokrasi Eylem Plan\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda önemli bir unsuru oldu\u011fu söylenebilir.<\/p>\n Rejim kapsam\u0131nda yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanaca\u011f\u0131 kitlenin, ciddi insan haklar\u0131 ihlalleri ve suistimallerinden sorumlu olan, bu suçlara kar\u0131\u015fan veya bunlarla ili\u015fkili olan bireyler, kurumlar ve organlar oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Hedef kitlenin niteli\u011fi ise dünyan\u0131n neresinde olduklar\u0131 fark etmeksizin ve bu ihlalleri kendi devletlerinde, ba\u015fka eyaletlerde veya ba\u015fka devletlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131 içinde gerçekle\u015ftirip gerçekle\u015ftirmediklerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n hem devlet hem devlet d\u0131\u015f\u0131 aktörler olarak aç\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Hedef kitlenin hangi eylemlerinin bu rejim kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilip yapt\u0131r\u0131m uygulanabilece\u011fine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda dört ana ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda düzenlendi\u011fi görülmektedir. Buna göre yapt\u0131r\u0131m uygulanabilecek ciddi insan haklar\u0131 ihlali veya suistimalleri, <\/p>\n · Soyk\u0131r\u0131m;<\/p>\n · \u0130nsanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 suçlar;<\/p>\n · Ciddi insan haklar\u0131 ihlalleri: \u0130\u015fkence, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 veya a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 muamele, kölelik, yarg\u0131s\u0131z infazlar, ki\u015filerin zorla kaybedilmesi, keyfi tutuklama ve gözalt\u0131na alma;<\/p>\n · \u0130nsan kaçakç\u0131l\u0131\u011f\u0131, cinsel ve cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddet, bar\u0131\u015fç\u0131l toplanma, ifade ve din özgürlü\u011fü suistimalleri dahil ancak bunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmamak üzere, ortak d\u0131\u015f ve güvenlik politikas\u0131 (CFSP) hedefleriyle ilgili olarak yayg\u0131n, sistematik veya ba\u015fka türlü ciddi endi\u015fe yaratan di\u011fer insan haklar\u0131 ihlalleri.<\/p>\n olarak belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n Uygulanabilecek yapt\u0131r\u0131mlar bireyler bak\u0131m\u0131ndan seyahat yasa\u011f\u0131 hem bireyler hem de kurulu\u015flar bak\u0131m\u0131ndan fonlar\u0131n dondurulmas\u0131 olarak öngörülmü\u015ftür. Ayr\u0131ca, AB'deki ki\u015fi ve kurulu\u015flar\u0131n, yapt\u0131r\u0131m listesinde yer alanlara do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak fon sa\u011flamalar\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Yani hakk\u0131nda yapt\u0131r\u0131m karar\u0131 al\u0131nan ki\u015filerin, AB s\u0131n\u0131rlar\u0131 içinde seyahat etmesinin yasaklanmas\u0131, söz konusu ki\u015filerin mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dondurulmas\u0131 ve AB vatanda\u015f\u0131 herhangi bir ki\u015finin söz konusu ki\u015filere mali veya ekonomik kaynak sa\u011flamas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 söz konusudur. Bu yapt\u0131r\u0131mlar AB üyesi devletler taraf\u0131ndan uygulanacakt\u0131r.<\/p>\n Yapt\u0131r\u0131m uygulanacaklar\u0131n listesinin olu\u015fturulmas\u0131, bu listenin gözden geçirilmesi veya de\u011fi\u015ftirilmesi faaliyetlerinin Avrupa Birli\u011fi D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler ve Güvenlik Politikas\u0131 Yüksek Temsilcisi veya üye ülkelerden birinin talebi üzerine Konsey taraf\u0131ndan gerçekle\u015ftirilece\u011fi öngörülmü\u015ftür. Bu listelerde yer alan ki\u015fi ve kurumlara yapt\u0131r\u0131m uygulanmas\u0131na karar verilebilmesi için Konsey’de oybirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir aksi takdirde insan haklar\u0131 ihlali veya suistimalinden sorumlu olduklar\u0131 iddia edilenler bak\u0131m\u0131ndan bu yapt\u0131r\u0131m sistemi i\u015fletilemez. <\/p>\n Yeni rejimin, baz\u0131lar\u0131 halihaz\u0131rda insan haklar\u0131 ihlallerini ele alan mevcut co\u011frafi yapt\u0131r\u0131m rejimlerinin yerini almayaca\u011f\u0131 ancak AB'nin dünyan\u0131n herhangi bir yerindeki insan haklar\u0131 ihlalleri ve suitimallerinden sorumlu ki\u015fileri hedeflemesine daha fazla esneklik ve etkinlik sa\u011flayaca\u011f\u0131 belirtilmektedir.<\/p>\n Bu rejimin AB vatanda\u015flar\u0131 ve ekonomik aktörleri bak\u0131m\u0131ndan ne anlama geldi\u011fi sorusu, AB'nin temel de\u011ferlerinden biri insan haklar\u0131na sayg\u0131 çerçevesinde cevaplanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan haklar\u0131 ihlali sorumlular\u0131na, AB’den yasaklanmalar\u0131 ve AB'deki varl\u0131klar\u0131n\u0131n dondurulmas\u0131 \u015feklinde bir bedel ödeterek insan haklar\u0131na katk\u0131da bulunuldu\u011fu ifade edilmektedir. Rejimde belirtilen k\u0131s\u0131tlamalar ayn\u0131 zamanda AB aktörlerinin listelenen sorumlular\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131 dondurmakla yükümlü olduklar\u0131 ve kendilerine fon veya ekonomik kaynak sa\u011flamamalar\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na geldi\u011finin de alt\u0131 çizilmi\u015ftir.<\/p>\n Son olarak rejim çerçevesinde uygulanan yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n sivil nüfus üzerinde istenmeyen sonuçlar do\u011furup do\u011furmayaca\u011f\u0131 hususu gündeme getirilmi\u015ftir. Avrupa Birli\u011fi D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler servisi bu konuda tüm AB yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n, genel nüfus üzerindeki istenmeyen sonuçlar\u0131n risklerini en aza indirmeyi hedefledi\u011fini ifade ederek, rejimin yaln\u0131zca listelenen sorumlular için geçerli olan bireysel k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar içerdi\u011fini belirtmi\u015ftir.<\/p>\n Bu yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n, tüm AB yapt\u0131r\u0131mlar\u0131nda oldu\u011fu gibi, insani yard\u0131m tedarikini engellememesi için insani amaçlar kapsam\u0131nda özel istisnalar\u0131n\u0131n öngörüldü\u011fü ve bu çerçevede üye devletlerin insani yard\u0131m için ilgili aktörlere yetki verebilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Bu yetkilendirme sonucu, insani amaçlar için gerekli olmas\u0131 halinde, dondurulmu\u015f fonlar veya ekonomik kaynaklar serbest b\u0131rak\u0131labilir veya bu fonlar ve kaynaklar kullan\u0131labilir hale getirilebilir. Böylelikle sivil nüfusun uygulanacak yapt\u0131r\u0131mlardan ma\u011fdur olmamas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f olur.<\/p>\n \u015eafak Herdem, Nihan Ünal<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130nsan haklar\u0131 ihlali sorumlular\u0131na yapt\u0131r\u0131m uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak Küresel \u0130nsan Haklar\u0131 Yapt\u0131r\u0131m Rejimi (“Rejim”), Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan 2020\/1998 say\u0131l\u0131 Konsey Tüzü\u011fü ve … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7536,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-1813","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-savunma-sanayi-ve-guvenlik","masonry-post","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1813","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1813"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1813\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7548,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1813\/revisions\/7548"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}