{"id":1309,"date":"2021-01-24T00:00:00","date_gmt":"2021-01-24T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/herdemlaw.com\/?p=1309"},"modified":"2025-04-07T10:20:09","modified_gmt":"2025-04-07T10:20:09","slug":"abden-magnitsky-yasasina-dogru-bir-yaklasim-insan-haklarina-ozgu-yeni-yaptirim-rejimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/explore\/abden-magnitsky-yasasina-dogru-bir-yaklasim-insan-haklarina-ozgu-yeni-yaptirim-rejimi\/","title":{"rendered":"AB\u2019den Magnitsky Yasas\u0131na Do\u011fru Bir Yakla\u015f\u0131m: \u0130nsan Haklar\u0131na \u00d6zg\u00fc Yeni Yapt\u0131r\u0131m Rejimi"},"content":{"rendered":"

Avrupa Birli\u011fi (“AB-Birlik”) küresel insan haklar\u0131 ihlallerinden sorumlu olan ki\u015fi ve kurulu\u015flara kar\u015f\u0131 seyahat yasaklar\u0131 ve mal varl\u0131klar\u0131n\u0131n dondurulmas\u0131 gibi birtak\u0131m k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 önlemler dahilinde yapt\u0131r\u0131mlar benimsemektedir. Günümüze dek AB’nin ço\u011funlukla tek tek ülkeleri hedef alan yapt\u0131r\u0131m rejimini benimsedi\u011fi de\u011ferlendirilmektedir. Bununla birlikte, AB’nin art\u0131k yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n bir ülkeden ziyade belirli bir tür soruna odakland\u0131\u011f\u0131 daha tematik bir yakla\u015f\u0131ma geçi\u015f döneminde oldu\u011fu gözlemlenmektedir. AB’nin bu görüngedeki yeni yapt\u0131r\u0131m rejimi önerisi, 2018 y\u0131l\u0131nda Hollanda taraf\u0131ndan masaya yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong>Gerekli mevzuat ise, 7 Aral\u0131k 2020 tarihinde Birle\u015fmi\u015f Milletler (“BM”) \u0130nsan Haklar\u0131 Günü’ne k\u0131sa bir süre kala, Avrupa Birli\u011fi Bakanlar Konseyi (“Konsey”) taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri’nin (“ABD”), ad\u0131n\u0131 üst düzey yetkililerin yolsuzluklar\u0131n\u0131 aç\u0131\u011fa ç\u0131kard\u0131ktan sonra hapishanede hayat\u0131n\u0131 kaybeden ihbarc\u0131 Rus as\u0131ll\u0131 Sergey Magnitsky ‘den alan 2016 Küresel Magnitsky Yasas\u0131, gelecekteki AB insan haklar\u0131na özgü yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n nas\u0131l i\u015fleyece\u011fine dair \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r.<\/p>\n

ABD Magnitsky Yasas\u0131 <\/strong><\/p>\n

Sergey Magnitsky, rü\u015fvetçi vergi memurlar\u0131n\u0131n ve suç örgütlerinin dahil oldu\u011fu büyük çapl\u0131 doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k olaylar\u0131n\u0131 ortaya ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden bir Rus vergi uzman\u0131d\u0131r. Ancak 2008 y\u0131l\u0131nda, Magnitsky’nin kendisi vergi kaç\u0131rma ile suçlanm\u0131\u015f ve tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun üzerine hapis cezas\u0131na hükmedilen Magnitsky, hapishanede nitelikli yaralamaya u\u011framas\u0131 ve t\u0131bbi tedaviden yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n üzerine bir y\u0131l içinde hapishanede ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015ftir. 2016 y\u0131l\u0131nda Magnitsky’nin hayat\u0131n\u0131 konu alan bir belgesel üzerine, olay\u0131n ciddi insan hakk\u0131 ihlalleri içerdi\u011fi tekrar gündeme gelmi\u015ftir.<\/p>\n

2012 y\u0131l\u0131nda, ABD taraf\u0131ndan, Magnitsky’nin ölümüyle ve Rusya’daki a\u011f\u0131r insan hakk\u0131 ihlallerinden sorumlu olan ki\u015filere kar\u015f\u0131 malvarl\u0131klar\u0131n\u0131n dondurulmas\u0131, vize yasaklar\u0131 ve finansal k\u0131s\u0131tlamalar içeren yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 öngören Magnitsky Yasas\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Bunu, 2016 y\u0131l\u0131nda, Rusya’daki yapt\u0131r\u0131mlardan tüm dünyaya kar\u015f\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fleten Küresel Magnitsky Yasas\u0131 izlemi\u015ftir. ABD Küresel Magnitsky Yasas\u0131’n\u0131n ard\u0131ndan Kanada, Estonya, Cebelitar\u0131k, Jersey, Kosova, Letonya, Litvanya ve Birle\u015fik Krall\u0131k olmak üzere yedi ülke ve bölge, bu konuda ba\u011f\u0131ms\u0131z kanunlar kabul etmi\u015f veya mevzuatlar\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

AB \u0130nsan Haklar\u0131na Özgü Yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n Mevcut Yakla\u015f\u0131m\u0131 <\/strong><\/p>\n

Birli\u011fin kurucu anla\u015fmas\u0131nda kabul edildi\u011fi üzere, “\u0130nsan haklar\u0131n\u0131n ve temel özgürlüklerin evrenselli\u011fini ve bölünmezli\u011fini savunmak ve insan onuruna sayg\u0131”, AB'nin d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n temel ilkelerinden biridir. AB, önlemlerin yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 durumlarda insan hakk\u0131 ihlallerinin faillerine baz\u0131 birtak\u0131m yapt\u0131r\u0131mlar öngörebilmektedir. Genel olarak, AB yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 iki kategoriye ayr\u0131lmaktad\u0131r: BM kararlar\u0131n\u0131n uygulamas\u0131 ve uluslararas\u0131 düzeyde fikir birli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, AB'nin kendi özerk önlemleri. BM yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 ço\u011funlukla silahl\u0131 çat\u0131\u015fma ve kitle imha silahlar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n önlenmesi gibi güvenlik konular\u0131 ile ili\u015fkilidir. Di\u011fer taraftan, insan hakk\u0131 ihlallerine özgü yapt\u0131r\u0131m ise AB özerk yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n oda\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Bu hususta al\u0131nan en yayg\u0131n önlemler ise insan haklar\u0131 faillerine kar\u015f\u0131 vize yasaklar\u0131 ve mal varl\u0131klar\u0131n\u0131n dondurulmas\u0131d\u0131r. Bu k\u0131s\u0131tlamalara genellikle AB \u015firketleri ve bireyleri ile ülkeye iç bask\u0131 için kullan\u0131lan silah ve teçhizat\u0131n sat\u0131\u015f\u0131na dair i\u015flemlere ambargolar e\u015flik etmektedir. <\/strong>Hedef al\u0131nan ki\u015filer aras\u0131nda hükümet görevlileri ve bakanlar, üst düzey ordu, polis ve istihbarat görevlileri, savc\u0131lar ve seçim yetkilileri ve isyanc\u0131 milisler gibi devlet d\u0131\u015f\u0131 aktörler bulunmaktad\u0131r. AB, yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra insan haklar\u0131 ve demokrasiye yönelik sald\u0131r\u0131lara, kalk\u0131nma yard\u0131m\u0131n\u0131 ask\u0131ya alarak da yan\u0131t verebilmektedir.  <\/p>\n

Bununla birlikte, AB'nin ülke ihracat\u0131na geli\u015ftirmeye yönelik ihraç tarifelerini azaltan veya ortadan kald\u0131ran genelle\u015ftirilmi\u015f tercihler \u015femas\u0131 da insan haklar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r ve insan haklar\u0131n\u0131n sistematik suiistimal edildi\u011fi durumlarda ask\u0131ya al\u0131nabilir. <\/strong>Ayn\u0131 \u015fekilde, bu durum, ço\u011funun insan haklar\u0131na yönelik hükümler içerdi\u011fi AB serbest ticaret anla\u015fmalar\u0131na da uygulanmaktad\u0131r. Bununla birlikte, AB insan haklar\u0131 endi\u015feleri nedeniyle ticaret ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131 nadiren geri çekmektedir. \u015eu anda ilgili olan tek ülke, AB taraf\u0131ndan ana muhalefet partisini yasaklad\u0131\u011f\u0131 için ve i\u015fçi haklar\u0131na k\u0131s\u0131tlamalar getirdi\u011fi ve usulsüz kamula\u015ft\u0131rma yapt\u0131\u011f\u0131 için ele\u015ftirilen Kamboçya’d\u0131r. A\u011fustos 2020'de Kamboçya, ihracat\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 için “Silah Hariç Her \u015eey” program\u0131 kapsam\u0131nda AB pazarlar\u0131na gümrüksüz eri\u015fimini kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n

Co\u011frafik Yapt\u0131r\u0131mlardan Sorun Odakl\u0131 Yapt\u0131r\u0131m Kararlar\u0131na Do\u011fru <\/strong><\/p>\n

Geçmi\u015fte, AB yapt\u0131r\u0131m programlar\u0131 her zaman co\u011frafi olarak tek tek ülkeleri hedef almaktayd\u0131. Sorun ve konu odakl\u0131 yakla\u015f\u0131ma yönelik ilk ad\u0131m, 2001 y\u0131l\u0131nda, co\u011frafi kapsam\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131z olan AB ve BM terörle mücadele yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n kabulü ile gerçekle\u015fmi\u015ftir. Bunlar\u0131 kimyasal silah yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 cezaland\u0131ran AB 2018 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 ve siber sald\u0131r\u0131lar\u0131 cezaland\u0131ran 2019 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 izlemi\u015ftir. ABD yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n da benzer bir e\u011filim içerisinde oldu\u011fu de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n

Sorun odakl\u0131 yapt\u0131r\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n co\u011frafik yapt\u0131r\u0131mlara nazaran baz\u0131 avantajlar\u0131 bulunmaktad\u0131r.  Ne yaz\u0131k ki insan haklar\u0131 halihaz\u0131rda hedef al\u0131nan 14 ülke haricindeki birçok ülkede de suiistimal edilmektedir. Ancak yapt\u0131r\u0131mlar program\u0131na yeni ülkeler eklemek her durumda tamamen yeni bir yasal çerçevenin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 gerektiren külfetli bir prosedürdür. Bu durum genellikle yaln\u0131zca silahl\u0131 bir çat\u0131\u015fma veya ilgili ülkede gerileme yaratacak demokratik çat\u0131\u015fma gibi büyük bir krize yan\u0131t olarak gerçekle\u015fmektedir. Öte yandan, Sergey Magnitsky’nin ölümü gibi ülkelerden ziyade bireyleri konu alan durumlar, ne kadar ciddi boyutta olursa olsun nadiren yapt\u0131r\u0131mlarla sonuçlanmaktad\u0131r. Sorun odakl\u0131 insan haklar\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131, her ülke için ayr\u0131 bir yapt\u0131r\u0131m listesine gerek duyulmaks\u0131z\u0131n tek bir listeye Konsey taraf\u0131ndan yeni isimlerin eklenmesini içeren oldukça esnek bir seçenek olarak kar\u015f\u0131m\u0131za ç\u0131kmaktad\u0131r. Co\u011frafik yapt\u0131r\u0131mlar ise öte yandan, ikili ili\u015fkiler üzerinde zarar verici etkisi olabilecek a\u011f\u0131r bir jeopolitik yük ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu durum, AB'nin müttefiklere ve müttefik ekonomik ortaklara yönelik yapt\u0131r\u0131mlardan ço\u011funlukla geri çekilmesinin alt\u0131ndaki gerekçe olarak gösterilebilir.<\/p>\n

Baz\u0131 AB üye devletleri ulusal düzeyde zaten Magnitsky Yasas\u0131 tarz\u0131 yapt\u0131r\u0131mlara sahip olsa da önlemlerin AB düzeyinde kabul edildi\u011finde daha etkili olaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Nisan 2018'de Hollanda Parlamentosu hükümetin AB düzeyinde bir Magnitsky Yasas\u0131 için bir öneri sunmas\u0131n\u0131 gerektiren bir önergeyi kabul etmi\u015ftir. Buna göre hareket eden Hollanda, Kas\u0131m 2018'de bu fikri AB, ABD ve Kanadal\u0131 diplomatlar ve bir ay sonra Konsey’de gündeme getirmi\u015ftir. Bunun üzerine Yüksek Temsilci, AB’nin bu konuda çal\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015f ve Mart 2020'de Avrupa Komisyonu ve Yüksek Temsilcisi dünya çap\u0131nda insan haklar\u0131 ihlallerinin üstesinden gelmek için yatay bir yapt\u0131r\u0131m rejimi içeren insan haklar\u0131 ve demokrasi konusundaki ortak AB eylem plan\u0131nda mutab\u0131k kalm\u0131\u015flard\u0131r. Neticeten, 7 Aral\u0131k 2020 tarihinde, 2020\/1998 say\u0131l\u0131 ciddi insan haklar\u0131 ihlallerine ve suiistimallerine kar\u015f\u0131 k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 tedbirlerle ilgili yönetmelik yürürlü\u011fe girmi\u015ftir.<\/p>\n

\u015eafak Herdem, Ezgi Ceren Aydo\u011fmu\u015f<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Avrupa Birli\u011fi (“AB-Birlik”) küresel insan haklar\u0131 ihlallerinden sorumlu olan ki\u015fi ve kurulu\u015flara kar\u015f\u0131 seyahat yasaklar\u0131 ve mal varl\u0131klar\u0131n\u0131n dondurulmas\u0131 gibi … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7513,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-1309","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gelisen-teknoloji","masonry-post","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1309"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7520,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1309\/revisions\/7520"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}