2018 y\u0131l\u0131n\u0131n üçüncü çeyre\u011finde dünyada kaydedilen toplam internet alan adlar\u0131 say\u0131s\u0131 342 milyonu a\u015farken, bu rakamla birlikte sektörün büyümesi bir önceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 dönemine göre yüzde 3,5 art\u0131\u015f göstermektedir. Son dönemlerde, internet alan adlar\u0131 sektöründeki bu ivmeli büyüme özellikle haks\u0131z rekabet gibi birçok hukuki sorunu da beraberinde getirmi\u015f ve hak sahiplerinin alan ad\u0131 haklar\u0131na internete mahsus farkl\u0131 yöntemlerle tecavüz edilmi\u015ftir. Bu hususta, önde gelen hukuki sorunlardan biri olan “Typosquatting”, ay\u0131rt edici ve ünlü markalar\u0131n kas\u0131tl\u0131 olarak yanl\u0131\u015f yaz\u0131m\u0131 olan alan adlar\u0131n\u0131n tescil edilmesini ifade eden bir siber korsanc\u0131l\u0131k faaliyeti olarak kar\u015f\u0131m\u0131za ç\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
“Typosquatting” Kavram\u0131 ve Uyu\u015fmazl\u0131klar <\/strong><\/p>\n Genel anlam\u0131yla “Typosquatting” veya “Klavye korsanl\u0131\u011f\u0131”, ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na tescilli olan alan adlar\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131n veya benzerinin üzerinde küçük de\u011fi\u015fiklikler yaparak veya eksik harflerle internet alan ad\u0131 olarak tescil ettirilip bir web sitesinde kullan\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Klavye korsanlar\u0131n\u0131n bahsi geçen siber korsanc\u0131l\u0131k faaliyetiyle özünde amaçlad\u0131klar\u0131; internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yazma veya heceleme hatas\u0131 sonucunda istemedikleri veya hedeflemedikleri bir web sitesini ziyaret etmelerini sa\u011flamakt\u0131r. Özellikle internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n dikkatsizli\u011finden ve bilgisizli\u011finden istifade eden klavye korsanlar\u0131, Typosquatting eylemleri ile internet trafi\u011fini kendi web sitelerine yönlendirmekte ve yönlendirmelerinin ard\u0131l sonucu olarak web sitesine ald\u0131klar\u0131 reklam, ilan, duyuru gibi gelir getirici faaliyetlerle haks\u0131z ticari kazanç elde etmektedirler.<\/p>\n Typosquatting eylemleri genellikle iki yöntem kullan\u0131larak gerçekle\u015ftirilir: (i) mousetrapping (“fare kapan\u0131na tutulma”), (ii) tescil edilen marka ad\u0131 hakk\u0131nda olumsuz görü\u015flerin payla\u015f\u0131lmas\u0131. \u015eöyle ki, klavye korsanlar\u0131 taraf\u0131ndan gelir elde etmek amac\u0131yla s\u0131kl\u0131kla tercih edilen yöntemlerden olan “mousetrapping”, internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n internet alan ad\u0131n\u0131 yazarken yaz\u0131m hatas\u0131 yapmas\u0131 sonucu yönlendirildi\u011fi web sayfas\u0131ndan yo\u011fun bir reklamla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p bu reklam\u0131 görüntülemeden sayfadan ç\u0131kmas\u0131na izin verilmemesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n Klavye korsanlar\u0131 taraf\u0131ndan tercih edilen bir di\u011fer yöntem ise, siber korsanlar\u0131n kötü niyetle bir markan\u0131n yaz\u0131m hatas\u0131 yap\u0131larak alan ad\u0131 olarak tescil edilmesinin ard\u0131ndan, bu alan adlar\u0131na ili\u015fkin web sayfalar\u0131nda bu marka aleyhinde olumsuz ele\u015ftiri ve yorumlar\u0131n yo\u011fun olarak payla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Konuya aç\u0131kl\u0131k getirmek üzere, Typosquatting faaliyetini; alan ad\u0131 gasb\u0131 olarak ifade edilen “Cybersquatting” faaliyetlerinden ay\u0131rmak gerekir. Yap\u0131sal olarak Typosquatting faaliyetine benzeyen Cybersquatting faaliyeti; yine siber korsanlar\u0131n kendilerine ait olmayan bilinen ve popüler olan markalar\u0131 hak sahiplerinden önce internet alan ad\u0131 olarak tescil ettirerek bu alan adlar\u0131ndan menfaat sa\u011flama amac\u0131 gütmeleri anlam\u0131na gelmektedir. O halde, Cybersquatting faaliyetinden bahsetmek için söz konusu bilinen ve güçlü markan\u0131n henüz internet alan ad\u0131 olarak kaydettirilmemi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. \u015eayet, www.facebook.com vs. www.faxebook.com örne\u011finden a\u015fikâr oldu\u011fu gibi, bilinen markan\u0131n internet alan ad\u0131 olarak tescili önceden gerçekle\u015fmi\u015f fakat söz konusu alan ad\u0131ndaki harf kombinasyonlar\u0131nda küçük de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015f ve söz konusu alan ad\u0131na çok benzer yeni bir internet alan ad\u0131 tescil i\u015flemi yap\u0131lm\u0131\u015fsa; bu faaliyet Typosquatting olarak nitelendirilecektir.<\/p>\n Alan Ad\u0131 Hakk\u0131n\u0131n Korunmas\u0131 ve “Typosquatting” Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n Çözümü<\/strong><\/p>\n Ekonomik rekabet içerisinde bulunan birçok \u015firketin pazarlama ve reklamc\u0131l\u0131k faaliyetleri ile mü\u015fteri potansiyelini art\u0131rmak ve profilini zenginle\u015ftirmek amac\u0131yla interneti kullanmalar\u0131 vazgeçilmezdir. \u0130nternet üzerinden, birçok \u015firketin hatta gerçek ki\u015filerin web sayfalar\u0131 ve web sayfalar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 alan adlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bir üçüncü ki\u015finin markas\u0131n\u0131n alan ad\u0131 olarak haks\u0131z bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 ise marka hakk\u0131na tecavüze yol açmaktad\u0131r. Konu özelinde, klavye korsanl\u0131\u011f\u0131 faaliyetlerine konu alan ad\u0131, marka hakk\u0131na dayal\u0131 de\u011fil ise haks\u0131z rekabet hükümlerine göre korunacak aksi halde ise marka hükümlerine göre korunacakt\u0131r. \u0130kinci halin söz konusu olmas\u0131 durumunda taraflar hem mahkemeye hem de UDRP kurallar\u0131 taht\u0131nda tahkim yoluna ba\u015fvurulabilecektir.<\/p>\n Typosquatting fiillerinin varl\u0131\u011f\u0131 hâlinde marka sahibi, mahkemeden \u015fu taleplerde bulunabilir:<\/p>\n (i) Fiilin tecavüz olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti için tespit talebi,<\/p>\n (ii) Tecavüzün durdurulmas\u0131 ve giderilmesi davas\u0131,<\/p>\n (iii) Maddi ve manevi tazminat talebi,<\/p>\n (iv) El koyma, ürünler üzerinde mülkiyet hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131, markan\u0131n silinmesi, imhas\u0131,<\/p>\n (v) Cezai müeyyide,<\/p>\n (vi) Hükmün ilgililere tebli\u011fi ve kamuya yay\u0131n yoluyla duyurulmas\u0131.<\/p>\n Özellikle belirtmek gerekir ki, alternatif uyu\u015fmazl\u0131k çözüm yolu olan UDRP tahkim yolu mahkemelere göre oldukça h\u0131zl\u0131 ve ucuzdur. Konu özelinde, mahkemelerde birkaç y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n sürede çözümlenen uyu\u015fmazl\u0131klar, UDRP tahkim mekanizmas\u0131nda ortalama k\u0131rk be\u015f günlük bir sürede çözümlenmektedir. \u015eüphesiz, internet alan hakk\u0131 sahibi ile siber korsanc\u0131l\u0131k faaliyetine taraf \u015fikâyet olunan\u0131n farkl\u0131 ülkelerden olmas\u0131 durumunda ortaya ç\u0131kabilecek milletleraras\u0131 yetki ihtilaflar\u0131, alternatif çözüm yolu mekanizmalar\u0131nda ya\u015fanmamaktad\u0131r. Ancak belirtmek gerekir ki, UDRP kurallar\u0131na dayanarak yap\u0131lan bir uyu\u015fmazl\u0131k çözüm yönteminde, hakem heyeti yaln\u0131zca uyu\u015fmazl\u0131k konusu alan ad\u0131n\u0131n, alan ad\u0131 hak sahibine devredilmesi veya tescilin hükümsüzlü\u011füne karar verebilmektedir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, hakem heyeti tazminat ve sair hususlarda karar veremeyecek yukar\u0131da izah edilen mahkeme nezdinde mümkün olan talepler UDRP tahkim yolunda mümkün olamayacakt\u0131r. (UDRP Uygulamalar\u0131 ve Tahkim ile ilgili detayl\u0131 bilgi için: <\/em>https:\/\/herdem.av.tr\/cybersquatting-udpr-uygulamalari-ve-tahkim<\/em><\/a> )<\/em><\/p>\n Sonuç olarak, internetin h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131 siber i\u015fgaller ve siber korsanc\u0131l\u0131k faaliyetleri gibi birçok hukuki uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 da beraberinde getirdi\u011finden internet ekosisteminin yap\u0131s\u0131 ve i\u015fleyi\u015fi gere\u011fi söz konusu uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n çözümü de bir hayli güçle\u015fmektedir. Özellikle, h\u0131z ve maliyet hak sahiplerinin mahkeme ile alternatif çözüm yolu mekanizmalar\u0131 aras\u0131nda seçim yapmalar\u0131n\u0131 belirleyen faktörler olmakta ve bu nedenle, alternatif uyu\u015fmazl\u0131k çözüm yollar\u0131 s\u0131kl\u0131kla tercih edilir hale gelmektedir.<\/p>\n Ezgi Ceren Aydo\u011fmu\u015f<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"