{"id":1179,"date":"2016-08-15T00:00:00","date_gmt":"2016-08-15T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/herdemlaw.com\/?p=1179"},"modified":"2025-04-07T12:53:46","modified_gmt":"2025-04-07T12:53:46","slug":"savunma-sanayiinde-39-fms-39-foreign-military-sales-alimlari-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/explore\/savunma-sanayiinde-39-fms-39-foreign-military-sales-alimlari-1\/","title":{"rendered":"Savunma Sanayiinde ‘FMS’ (Foreign Military Sales) Al\u0131mlar\u0131"},"content":{"rendered":"

FMS, ABD taraf\u0131ndan uygulanan ve dost yabanc\u0131 ülkelere askeri malzeme ve hizmet transferine olanak sa\u011flayan ABD Güvenlik Yard\u0131m\u0131 kapsam\u0131na giren programlardan birisidir. Bahse konu programlar kapsam\u0131na göre ABD Savunma ve ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131klar\u0131 taraf\u0131ndan yürütülmektedir. FMS program\u0131n\u0131n yürütülmesi sorumlulu\u011fu ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131’nda bulunmaktad\u0131r. ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 kontrolündeki programlar\u0131n yürütülmesi görevi ise Savunma Güvenlik \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (Defence Security Cooperation Agency<\/em> – DSCA)’na verilmi\u015ftir. An\u0131lan programlar\u0131n ABD ilgili bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan uygulanabilmesi için Yabanc\u0131 Yard\u0131m Kanunu (Foreign Assistance Act<\/em> -FAA), Silah \u0130hraç Kontrol Kanunu (Arms Export Control Act<\/em> -AECA) ve ABD Milli Bütçesinden para tahsisat\u0131n\u0131 gerektiren programlar için y\u0131ll\u0131k Bütçe Kanununa dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

FMS, k\u0131saca ABD men\u015feli savunma malzemeleri ve hizmetlerin belirli ülke ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flara sat\u0131\u015f\u0131na olanak sa\u011flayan bir program olarak da tan\u0131mlanabilir.  Bu kapsamda yap\u0131lacak sat\u0131\u015flar do\u011frudan ABD mevcut stok veya kaynaklar\u0131ndan yap\u0131labilece\u011fi gibi, ilgili ülke\/kurulu\u015f ad\u0131na gerçekle\u015ftirilecek tedarik faaliyetini takiben de yap\u0131labilmektedir. FMS kapsam\u0131nda malzeme\/hizmet tedarik edilebilmesi için ABD hükümeti taraf\u0131ndan FMS mevzuat\u0131na göre haz\u0131rlanan LOA (Letter of Offer and Acceptance<\/em>) ad\u0131 verilen doküman\u0131n iki ülke temsilcileri taraf\u0131ndan imzalanmas\u0131 gerekmektedir. Bu doküman “FMS Al\u0131m Dosyas\u0131”,  “FMS Sözle\u015fmesi” ve “FMS Case” olarak da tan\u0131mlanmaktad\u0131r.  FMS kapsam\u0131nda ihtiyaç sahibi ülke\/kurulu\u015f taraf\u0131ndan ihtiyac\u0131n ABD taraf\u0131na aktar\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda özel bir talep yap\u0131lmas\u0131 ve bu talebin
\nABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan kabul edilmesi durumu haricinde, al\u0131c\u0131 ad\u0131na gerçekle\u015ftirilecek tedarik faaliyetinin tüm safhalar\u0131 ve uygulanan yöntemler ABD’nin kendi ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 durumunda takip edilecek safhalar ve yöntemler ile ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ayr\u0131ca talep edilmedi\u011fi sürece; al\u0131c\u0131, malzeme\/ihtiyac\u0131n tedarik edilece\u011fi firma\/firmalar\u0131n ABD’nin kendi ihtiyaçlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 maksad\u0131yla yürütülen tedarik faaliyetlerinde kullan\u0131lan
\ntemel esaslar kullan\u0131larak belirlenece\u011fini kabul etmi\u015f say\u0131l\u0131r. Bu nedenle, FMS tedarik yöntemi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman al\u0131m\u0131n sonuçland\u0131r\u0131lmas\u0131 maksad\u0131yla yap\u0131lacak fiyat görü\u015fmelerinin ülkemiz ad\u0131na ABD ilgili birimi taraf\u0131ndan yap\u0131laca\u011f\u0131 farz ve kabul edilmektedir.<\/p>\n

ABD devlet kurumlar\u0131n\u0131n tedarik faaliyetlerinin gerçekle\u015ftirilmesi için ba\u015fvurulan
\nilk kaynak ise ABD Tedarik Kanunu (Federal Acquisition Regulations<\/em> – FAR)’dur. ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan gerçekle\u015ftirilecek tedarik faaliyetleri de bahse konu Kanun ve bu Kanuna istinaden ç\u0131kar\u0131lan Yönetmelik (Defense Federal Acquisition Regulations Supplement<\/em> – DFARS) kapsam\u0131nda yürütülmektedir. FMS program\u0131 kapsam\u0131nda gerçekle\u015ftirilen mal ve hizmet al\u0131mlar\u0131; temel olarak Savunma Güvenlik \u0130\u015fbirli\u011fi Ajans\u0131 (Defense Security Cooperation Agency<\/em> – DSCA) taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan Güvenlik Yard\u0131m\u0131 Yönetim K\u0131lavuzu (Security Assistance Management Manual<\/em> – SAMM’da belirtilen esas ve usuller ile LOA’larda yer alan \u015fartlar çerçevesinde gerçekle\u015ftirilir.<\/p>\n

Silah, araç ve gereçlerinin modern teknik geli\u015fmelere uygun \u015fekilde yenile\u015ftirilmesi ve Türk Silahl\u0131 Kuvvetleri’nin Stratejik Hedef Plan\u0131n\u0131n gerçekle\u015fmesi için, Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131, ilgili
\nkuvvet komutanl\u0131klar\u0131 ve Washington Silahl\u0131 Kuvvetler Ata\u015feli\u011fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla FMS usul ve yöntemleri kullan\u0131larak ABD’den yap\u0131lacak tedarik hizmetleriyle ilgili esaslar a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde uygulanmaktad\u0131r. FMS kapsam\u0131ndaki projeler, ihtiyaç makamlar\u0131 taraf\u0131ndan Türk Silahl\u0131 Kuvvetleri Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi (PPBS) Yönergesi kapsam\u0131nda yay\u0131mlanan SHP\/OYTEP’e göre planlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

FMS al\u0131mlar\u0131nda uygulanan tedarik \u015fekilleri kayna\u011f\u0131na göre, yöntemine göre ve yönetim \u015fekline göre s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Kayna\u011f\u0131na göre tedarik yöntemleri kapsam\u0131nda; geri ödemeli FMS kredisi, geri ödemesiz FMS Kredisi, milli bütçe kaynakl\u0131 FMS al\u0131mlar\u0131, Savunma Sanayii Destekleme Fonu üzerinden yap\u0131lan FMS al\u0131mlar\u0131, hibe kaynakl\u0131 Askeri Yard\u0131m Program\u0131 ve Türk Savunma Fonu üzerinden yap\u0131lan FMS al\u0131mlar\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Yöntemine göre FMS al\u0131mlar\u0131 ise al\u0131m\u0131n askeri veya ticari olmas\u0131na göre “FMS Askeri” ve “FMS Sivil” olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Yönetim \u015fekline göre FMS al\u0131mlar\u0131 ise, kapsam\u0131 önceden kalem baz\u0131nda detayland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f (Defined Order<\/em>), maksad\u0131 belirli ancak kalem baz\u0131nda detayland\u0131r\u0131lamayan ve ç\u0131kacak ihtiyaca göre sipari\u015f edilen (Blanket Order<\/em>), idame-i\u015fletme deste\u011fi kapsam\u0131nda ABD'de stok seviyesi olu\u015fturmak üzere aç\u0131lan Lojistik \u0130kmal\/Tedarik Anla\u015fmas\u0131 (Cooperative Logistics Supply Support Arrangement- <\/em>CLSSA) \u015feklinde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bununla birlikte kullan\u0131lan i\u015fletim yaz\u0131l\u0131m\u0131na (STARS, MISIL, DAMES, SAMIS, vb.), ABD içi yöneticisine (NAVSEA, NAVSUP, SPAWAR, DLA, vb.), kapsam\u0131na (e\u011fitim, onar\u0131m, teknik destek vb.), ve sistem payla\u015f\u0131m felsefesine (Cooperative Logistics Support Supply Arrangement- <\/em>CLSSA) paralel olarak ortaya ç\u0131kan uygulamalar ilgili ABD resmi dokümanlar\u0131nda tan\u0131mlanm\u0131\u015f olup bu uygulama farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ve bunlar üzerinde ilgili
\nABD makamlar\u0131nca yap\u0131labilecek yenilemelere kullan\u0131c\u0131 ülkelerin uyum göstermesi gerekmektedir. Al\u0131m\u0131n FMS kanal\u0131 ile yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmayaca\u011f\u0131, yap\u0131lacaksa tedarik \u015feklinin belirlenmesi;<\/p>\n

FMS’in, ABD Devlet kurumlar\u0131n\u0131n mülkiyetindeki veya ABD Devletinin kontrolünü sürdürdü\u011fü ve tedarik \u015feklini “sadece FMS” olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 her tür mal ve hizmetin temini için tek tedarik alternatif olmas\u0131; ABD devlet organizasyonunun, kendi ihtiyaçlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 maksad\u0131yla yürüttü\u011fü, cari veya belli dönemler için yapt\u0131\u011f\u0131 genel tedarik anla\u015fmalar\u0131n\u0131n maddi avantajlar\u0131ndan istifade maksad\u0131yla FMS usulünün tercih edilebilir olmas\u0131; FMS tedarik yönteminin tek alternatif olmad\u0131\u011f\u0131 hallerde, çe\u015fitli avantaj ve dezavantajlar de\u011ferlendirilerek tedarikin FMS kanal\u0131 kullan\u0131larak yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin de\u011ferlendirme ve faktörler göz önüne al\u0131narak gerçekle\u015ftirilmektedir.<\/p>\n

Bahsedilen bu avantaj ve dezavantajlar\u0131n de\u011ferlendirilmesinde ise; FMS yönteminin do\u011frudan veya dolayl\u0131 ilave masraflar\u0131; FMS yönteminde ABD kalite kontrol mekanizmas\u0131n\u0131n geçerli olmas\u0131; FMS Al\u0131m Dosyalar\u0131nda do\u011frudan ABD hükümeti ile offset ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n yap\u0131lamamas\u0131; tedarikin ABD tedarik kanun (FAR) ve yönetmeliklerine (DFARS) göre yap\u0131lacak olmas\u0131, tedarik sürecine kat\u0131l\u0131m veya izleme imkan\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131; ABD’nin s\u0131n\u0131rl\u0131 süre için verdi\u011fi hibe kayna\u011f\u0131n bu süre zarf\u0131nda kullan\u0131lma zorunlulu\u011funun bulunmas\u0131; MTCR (Missile Technology Control Regime<\/em>), ATM (Anti-Tamper Measures<\/em>) k\u0131stas\u0131, FMS Al\u0131m Sözle\u015fmelerinde (LOA) standart terim ve \u015fartlar\u0131n yer almas\u0131 ve kabul edilmesi zorunlulu\u011fu, uyu\u015fmazl\u0131klarda nihai karar\u0131n ABD makamlar\u0131 taraf\u0131ndan verilmesi; EUM (End-use Monitoring<\/em>) uygulamas\u0131; üçüncü tarafa transfer için ABD'den onay al\u0131nma zorunlulu\u011fu; WWRS (Worldwide Warehouse Redistribution System<\/em>-Dünya Çap\u0131nda Depo Yeniden Da\u011f\u0131t\u0131m Sistemi) kullan\u0131m\u0131 ile kullan\u0131m yeri kalmayan malzemelerin elden ç\u0131kart\u0131labilmesi ve EUM uygulamas\u0131ndan istisna tutulmas\u0131; stoklardan tahsis edilecek raf ömürlü malzemenin ömründen bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131; baz\u0131 FMS al\u0131m dosyalar\u0131na ait fatura ve eklerinin (DD 645 Billing Statement and Delivery Listing<\/em>) malzeme\/hizmet detay\u0131n\u0131 içermemesi; ABD stoklar\u0131nda bulunan malzemenin k\u0131sa sürede sevk edilebilmesi; di\u011fer FMS ülkelerinin ve ABD ihtiyaçlar\u0131n\u0131n toplu tedarikinin yaratt\u0131\u011f\u0131 pazarl\u0131k gücü ve maddi avantajlardan faydalanabilme göz önüne al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Tedarik makam\u0131na gönderilecek talep yaz\u0131lar\u0131n\u0131n FMS al\u0131m yönteminin kullan\u0131lma gerekçelerini kapsamas\u0131 gerekmektedir. ABD taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ve ihtiyaç sahibi makam taraf\u0131ndan uygun görülen FMS Al\u0131m Dosyalar\u0131ndan (LOA – Teklif ve Kabul Mektuplar\u0131\/Letter of Offer and Acceptance<\/em>); ana sistem, silâh, mühimmat, araç gereç tedarik ve modernizasyon projeleri için olanlar Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan; yedek parça, i\u015fletme-bak\u0131m-onar\u0131m ve stok tamamlamaya yönelik al\u0131mlar için olanlar ile ana sistem, silâh, mühimmat, araç gereç tedarik ve modernizasyon al\u0131mlar\u0131nda yetki devri yap\u0131lanlar kuvvet komutanl\u0131klar\u0131nca imzalanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

FMS al\u0131m dosyalar\u0131 her y\u0131l Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan harcama yetkilerine uygun olarak belirlenen makam taraf\u0131ndan imzalanmal\u0131d\u0131r. Kuvvet komutanl\u0131klar\u0131 ise her y\u0131l belirlenen harcama yetkileri ve yetki s\u0131n\u0131rlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olmamak üzere tüm FMS al\u0131m sözle\u015fmelerinin belirli bir makam taraf\u0131ndan imzalanmas\u0131na yönelik düzenleme yapabilir. FMS al\u0131m dosyalar\u0131ndan bir nüshan\u0131n Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’na gönderilmesi gerekmektedir.<\/p>\n

Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n tedarik sorumlulu\u011funda bulunan FMS al\u0131mlar\u0131n\u0131n, ilgili kuvvet komutanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131nda fayda görülen durumlarda ilgili kuvvet komutanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan konunun gerekçeleri ile birlikte Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’na talepte bulunulmas\u0131 gerekmektedir. Yap\u0131lan talebe ancak Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan uygun görü\u015f verilmesi halinde Milli Savunma Bakan\u0131 taraf\u0131ndan yetki devri verilebilir.<\/p>\n

Kuvvet komutanl\u0131klar\u0131n\u0131n ihtiyac\u0131na istinaden Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan FMS kanal\u0131 ile tedariki gerçekle\u015ftirilecek projeler için ise tercihen FMS Al\u0131m Bildirim Formu (ABF)’nun al\u0131nmas\u0131 ile birlikte Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve ihtiyaç sahibi kuvvet komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilgili personelinin kat\u0131l\u0131m\u0131 ile bir tedarik koordinasyon toplant\u0131s\u0131 icra edilmektedir. Bu toplant\u0131da projenin yürütülmesine esas olarak bir Proje Yönetim Grubu olu\u015fturulmas\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131n olup\/olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmektedir. Proje Yönetim Grubu vas\u0131tas\u0131yla yönetilmesine karar verilen projeler için, ihtiyaç sahibi kuvvet komutanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yeterince uzman teknik personel tahsisi yap\u0131lmaktad\u0131r. FMS kanal\u0131yla tedarik edilen sistem cihaz al\u0131mlar\u0131 ile modernizasyon projeleri kapsam\u0131nda yedek parça ihtiyaçlar\u0131n\u0131n öncelikle listelenmesi de ilgili proje yöneticisinden talep edilir. Bahse konu listenin temin edilebilmesi halinde ihtiyaç sahibi makam tedarike esas de\u011ferlendirme yapmal\u0131 ve al\u0131m\u0131na karar verilen malzemeler ABD yetkililerine bildirilmelidir.<\/p>\n

FMS kredisi kaynakl\u0131 FMS tedarik projeleri kapsam\u0131nda al\u0131nan malzemelerin sevkinde ABD band\u0131ral\u0131 gemilerin kullan\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r. ABD yetkililerinin yaz\u0131l\u0131 olurunun al\u0131nmas\u0131 halinde % 50 ABD band\u0131ral\u0131 % 50 Türk band\u0131ral\u0131 gemiler de kullan\u0131labilmektedir. ABD yetkililerinin olurunun sadece Türk band\u0131ral\u0131 gemileri kapsamas\u0131 nedeniyle, e\u011fer malzeme sevki Türk veya ABD gemisi ile yap\u0131lam\u0131yor ise, sevkin ba\u015fka bir ülke band\u0131ral\u0131 gemi ile yap\u0131lmas\u0131 için ABD makamlar\u0131 ile yeniden koordine kurulmas\u0131 gerekmektedir. Tüm bu hususlar Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131, Washington Silahl\u0131 Kuvvetler Ata\u015feli\u011fi (VSKA) ve sözle\u015fmeli yükleme arac\u0131s\u0131 (freight forwarder<\/em>-F\/F) taraf\u0131ndan koordine yürütülmelidir.<\/p>\n

%100 ABD band\u0131ral\u0131 gemi kullanma zorunlulu\u011funun % 50'ye kadar indirilmesine olanak sa\u011flayan yaz\u0131l\u0131 müsaadenin ABD DSCA (Defense Security Cooperation Agency<\/em>)'dan al\u0131nmas\u0131, al\u0131nan müsaadenin süresinin bitimi öncesi yenilenmesi Washington Silahl\u0131 Kuvvetler Ata\u015feli\u011fi (VSKA)  taraf\u0131ndan yerine getirilmektedir. Yükleme arac\u0131s\u0131 ((freight forwarder<\/em>-F\/F)  \u015firketinin bu kapsamda yapt\u0131\u011f\u0131 sevkleri istenilen periyotlarda ABD Ula\u015ft\u0131rma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Deniz \u0130daresi (MARAD)'ne rapor etmesinin sa\u011flanmas\u0131 ve kontrol edilmesi gerekmektedir.<\/p>\n

FMS kapsam\u0131nda yap\u0131lan al\u0131mlarda gizlilik ve tedarik taahhütnamesi al\u0131nmamaktad\u0131r. FMS kapsam\u0131nda tedarik edilecek ihtiyaçlar\u0131n fiyatlar\u0131 ABD FMS makamlar\u0131 taraf\u0131ndan belirlendi\u011finden ayr\u0131ca yakla\u015f\u0131k maliyet de belirlenmemekte ve fiyat üzerinde görü\u015fme yap\u0131lmamaktad\u0131r. FMS’nin tedarik yöntemi olarak tercih edilip\/edilmedi\u011fi karar\u0131n\u0131n verilmesi a\u015famas\u0131nda eri\u015fime aç\u0131k kaynaklarda mevcut ABD katalog tedarik bilgileri ile milli veya ticari tedarik alternatifler dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. ABD’nin sözle\u015fme yönetimi ve fiyatland\u0131rma politikas\u0131 nedeniyle, FMS kapsam\u0131nda gerçekle\u015ftirilecek tedarik faaliyetlerindeki fiyatlar nihai fatura intikal eden kadar de\u011fi\u015fiklik gösterebilmektedir.  Bu nedenle FMS al\u0131m dosyas\u0131 kapsam\u0131nda tedarik edilen bir malzeme\/hizmet için 4734 Say\u0131l\u0131 Kamu \u0130hale Kanununun istisnalar 3.b maddesi kapsam\u0131nda ç\u0131kar\u0131lan Bakanlar Kurulu Karar\u0131 gere\u011fince, fiyat fark\u0131 verilebilece\u011finin onay belgesinde belirtilmesi gerekmektedir.<\/p>\n

\u0130kili veya çok tarafl\u0131 uluslararas\u0131 anla\u015fmalar gere\u011fi FMS, NSPA, BAAINBw gibi organizasyon veya te\u015fkilatlardan yap\u0131lan al\u0131mlar kapsam\u0131nda tedarik edilen ta\u015f\u0131n\u0131r mallar\u0131n kay\u0131t de\u011feri ilgili yabanc\u0131 ülke kurum\/kurulu\u015f ve birimler taraf\u0131ndan uygulanan muhasebe yönteminin gere\u011fi olarak nihai fatura veya fatura yerine geçen belge intikal edene kadar de\u011fi\u015febilmektedir. Bu kapsamdaki ta\u015f\u0131n\u0131r mallar\u0131n teslim al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda giri\u015f i\u015flemi yap\u0131lmas\u0131na esas kay\u0131t de\u011feri birim fiyat olarak malzeme ile birlikte teslim al\u0131nan faturada yer alan birim fiyat üzerinden ta\u015f\u0131n\u0131r i\u015flem belgesi düzenlenmektedir.<\/p>\n

Bunun mümkün olmamas\u0131 halinde ise tedarikin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yabanc\u0131 ülke kurum veya kurulu\u015f ve birimlerinin bilgi sistemlerinden al\u0131nacak raporlardaki faturalamaya esas birim fiyat kullan\u0131lmaktad\u0131r. Birim maliyet bedeli tespit edilemeyen ikili veya çok tarafl\u0131 uluslararas\u0131 anla\u015fmalar gere\u011fi FMS, NSPA, BAAINBw gibi organizasyon veya te\u015fkilatlardan yap\u0131lan al\u0131mlar ile Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Savunma Sanayi Müste\u015farl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yürütülen projeler kapsam\u0131nda teslim al\u0131nan ta\u015f\u0131n\u0131rlar iz bedeli üzerinden, projenin sona ermesiyle birim maliyet bedeli belirlenebilen gemi, denizalt\u0131, uçak ve benzeri ana sistemlerin olu\u015fmas\u0131 halinde ise bu ta\u015f\u0131n\u0131rlar maliyet bedeli ile kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n

 FMS Kanal\u0131yla Milli Bütçe Al\u0131mlar\u0131<\/strong><\/p>\n

Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 bütçesinden, FMS usul ve yöntemleri kullan\u0131larak ABD’den tedarik edilecek mal ve hizmet al\u0131mlar\u0131na ili\u015fkin olarak, 4734 say\u0131l\u0131 Kamu \u0130hale Kanununun istisnalar 3.b maddesi kapsam\u0131nda ç\u0131kar\u0131lan 20 Nisan 2009 tarihli ve 2009\/14973 say\u0131l\u0131 Bakanlar Kurulu Karar\u0131, 3833 say\u0131l\u0131 “Türk Silâhl\u0131 Kuvvetleri Stratejik Hedef Plan\u0131n\u0131n Gerçekle\u015ftirilmesi Maksad\u0131yla Gelecek Y\u0131llara Sari Taahhüde Giri\u015fme Yetkisi Verilmesi Hakk\u0131nda Kanun” ve özel kanunlar ile bu kanunlara göre ç\u0131kar\u0131lan veya ç\u0131kar\u0131lacak kararnameler ve yönetmelikler gere\u011fince ödeme ve mahsup i\u015flemleri gerçekle\u015ftirilmektedir.<\/p>\n

Buna göre ihtiyaçlar\u0131n bütçelenmesine esas te\u015fkil etmek üzere; FMS yöntemi kullan\u0131larak ABD’den tedariki öngörülen malzeme ve hizmet ihtiyaçlar\u0131 kuvvet komutanl\u0131klar\u0131nca tespit edilmektedir. Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan gerçekle\u015ftirilecek projeler için kuvvet komutanl\u0131klar\u0131nca FMS Al\u0131m\u0131 Bildirim Formu haz\u0131rlanmakta ve bu formlar ve Haziran ay\u0131 son haftas\u0131na kadar bilgi için Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131’na gönderilmelidir. Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ise FMS Al\u0131m Bildirim Formunda bildirilen ihtiyaçlar\u0131n bütçe limitleri ve y\u0131l\u0131 dönemindeki OYTEP’e göre haz\u0131rlan\u0131p haz\u0131rlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmekle sorumludur. Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan da  uygun bulundu\u011fu takdirde  formlar onaylanarak Temmuz ay\u0131 sonuna kadar Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve kuvvet komutanl\u0131klar\u0131na gönderilmektedir.<\/p>\n

Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 bütçesinin kesinle\u015fmesini takiben, bütçenin revize edilmesi gerekti\u011fi taktirde, Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan revize bütçe direktifi yay\u0131mlan\u0131r. Revize bütçe direktifinde belirtilen hususlara göre ihtiyaçlar yeniden gözden geçirilir ve FMS Al\u0131m\u0131 Bildirim Formu, her bir proje için o y\u0131l ödeme yap\u0131labilecek kaynak miktar\u0131 bilgisi de eklenmek suretiyle, revize edilerek Aral\u0131k ay\u0131nda Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’na gönderilir.<\/p>\n

Savunma Sanayii Destekleme Fonuna (SSDF) kaynak aktar\u0131larak milli bütçe kaynakl\u0131 FMS al\u0131mlar\u0131 yap\u0131lmas\u0131 yöntemine ise 1 Ocak 2003’den itibaren Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan son verilmi\u015ftir. Bu tarihten sonra milli bütçeden ve 3212 say\u0131l\u0131 kanun kapsam\u0131nda Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Özel Ödenek tahsis edilen ödenekler kullan\u0131larak gerçekle\u015ftirilecek FMS projelerinde kaynak planlamas\u0131 için FMS Al\u0131m Dosyas\u0131na ili\u015fkin ödeme planlar\u0131 dikkate al\u0131nmaktad\u0131r.  Bu tarihten önce imzalanan FMS Al\u0131m Dosyalar\u0131 ile ilgili ödenekler ise SSDF’ye aktar\u0131lmaya devam edilmekte ve Savunma Sanayii \u0130cra Komitesi (SS\u0130K) kararlar\u0131 gere\u011fi transfer edilen\/edilecek kaynaklar ait olduklar\u0131 projelerde kullan\u0131lmaktad\u0131r.  Milli bütçeden ayr\u0131lan kaynaklar\u0131n SSDF’ye aktar\u0131lmas\u0131 suretiyle gerçekle\u015ftirilmi\u015f FMS al\u0131mlar\u0131nda, Türk Silahl\u0131 Kuvvetleri Stratejik Hedef Plan\u0131n Gerçekle\u015ftirilmesi maksad\u0131yla yap\u0131lacak harcamalar için verilen avans ve kredi i\u015flemlerine ili\u015fkin yönetmeli\u011fin 8’inci maddesi ve 15 Haziran 1998 tarihli “MSY.:14-4 MSB Bütçesinden FMS Usulüne Göre Yap\u0131lacak Al\u0131mlara \u0130li\u015fkin Kaynak Kullan\u0131m\u0131 Uygulama Esaslar\u0131 Yönergesi” hükümleri uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu yönergeye göre; FMS yöntemi ile yap\u0131lan al\u0131mlarda proje için ayr\u0131lan kaynak, \u0130cra Komitesi karar\u0131na istinaden al\u0131nacak Milli Savunma Bakan\u0131 onay\u0131n\u0131 takiben ilgili birim taraf\u0131ndan yap\u0131lan tahakkuk neticesinde Savunma Sanayii Müste\u015farl\u0131\u011f\u0131 (SSM)’na aktar\u0131lacakt\u0131r. SSM’ye aktar\u0131lan kaynak, Washington Silahl\u0131 Kuvvetler Ata\u015feli\u011fi kanal\u0131 ile FMS Al\u0131m Dosyas\u0131 ödemesi olarak kullan\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n

FMS Al\u0131m Dosyas\u0131n\u0131n Haz\u0131rlanmas\u0131 ve Yürürlü\u011fe Girmesi<\/strong><\/p>\n

\u0130htiyaç duyulmas\u0131 halinde FMS yöntemi ile tedariki planlanan projelere ili\u015fkin olarak, FMS Al\u0131m Dosyas\u0131 öncesi ABD’den Savunma \u0130\u015fbirli\u011fi Ofisi Türkiye (ODC-T), arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile “Tahmini Fiyat ve Tedarik Edilebilirlik Bilgisi (Price and Availability – P&A<\/em>)” talep edilebilmektedir. \u0130stenilen tahmini fiyat bilgisinin gerçe\u011fe yak\u0131n olarak al\u0131nabilmesi maksad\u0131yla talebin mümkün oldu\u011funca detayland\u0131r\u0131lmas\u0131 önem arz etmektedir.  Bununla birlitke düzenlenen istek mektubu, tedarik makam\u0131 taraf\u0131ndan Savunma \u0130\u015fbirli\u011fi Ofisi Türkiye (ODC-T)'ye veya do\u011frudan ilgili ABD Güvenlik Yard\u0131m Organizasyonuna gönderilmektedir.  Ayr\u0131ca malzemelerin Türkiye'de sevk edilece\u011fi adres kodu (Mark For Code<\/em>), MAPAC (Military Assistance Aprogram Adress Code<\/em>)'ta kay\u0131tl\u0131 kullan\u0131lmas\u0131 istenen FF (Freight Forwarder<\/em>) kodu, Türkiye'de tedariki gerçekle\u015ftirecek te\u015fkilat kodu bilgileri istek mektubuna esas bilgiler ile birlikte tedarik makam\u0131na gönderilmektedir.<\/p>\n

ABD’den intikal eden FMS Al\u0131m Dosyalar\u0131 ihtiyaç makam\u0131 taraf\u0131ndan incelenerek uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 tedarik makam\u0131na bildirilir. Tedarik makam\u0131 da y\u0131ll\u0131k olarak Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan harcama yetkileri paralelinde ilgili makam\u0131n onay\u0131na sunar.
\nFMS Al\u0131m Dosyas\u0131na ait de\u011fi\u015fiklikler (amendment<\/em>) de ayn\u0131 sürece tabidir. Düzeltmeler (modification<\/em>) de incelenerek FMS Al\u0131m Dosyas\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fi olarak kaydedilir, ilgili makamlara yaz\u0131 ile bildirilir, varsa uyu\u015fmazl\u0131k\/itirazi hususlar ABD makamlar\u0131na iletilir.<\/p>\n

FMS kanal\u0131yla gerçekle\u015ftirilecek tedarik faaliyetleri için FMS al\u0131m dosyas\u0131 (LOA) onay\u0131 öncesi FMS Al\u0131m Dosyas\u0131 onay belgesi al\u0131n\u0131r. Ayr\u0131ca yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler (amendment<\/em>) ve sözle\u015fme de\u011ferini art\u0131ran düzeltmeler (modification<\/em>) için FMS al\u0131m dosyas\u0131 de\u011fi\u015fiklik onay belgesi düzenlenir. Söz konusu belgeler y\u0131ll\u0131k olarak Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan harcama yetkileri paralelinde ilgili makam\u0131n onay\u0131na sunulur.<\/p>\n

FMS al\u0131m dosyalar\u0131nda belirtilen bedeller tahminidir. FMS al\u0131m dosyas\u0131 muhteviyat\u0131 mal ve hizmetin tahmini bedelinin yan\u0131 s\u0131ra al\u0131m dosyas\u0131 hükümlerinin yerine getirilmesi ve takibi için ilgili ABD makamlar\u0131nca sarf edilecek hizmet ve ilave maliyetlerin tahmini bedellerini de içermektedir. ABD tedarik sisteminin kulland\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 FMS al\u0131m dosyas\u0131 türlerinde al\u0131m dosyas\u0131n\u0131n yürütülmesi süresince projenin ilerlemesine ba\u011fl\u0131 olarak veya FMS mü\u015fterisinin talebine istinaden güncellenmesi söz konusudur. Bu güncelleme i\u015flemi FMS al\u0131m dosyas\u0131 de\u011fi\u015fiklik veya düzeltme uygulanarak gerçekle\u015ftirilir.<\/p>\n

De\u011fi\u015fiklik (amendment) ile düzeltme (modification) aras\u0131ndaki en önemli fark; FMS Al\u0131m Dosyas\u0131 konusu malzeme veya hizmetlerin miktar\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik anlam\u0131na gelen de\u011fi\u015fikli\u011fin FMS mü\u015fterisi taraf\u0131ndan onay\u0131 gerekirken, sadece fiyat veya muhtelif sipari\u015f yönetim farkl\u0131l\u0131klar\u0131 içeren düzeltme ABD makamlar\u0131 taraf\u0131ndan tek tarafl\u0131 olarak yürürlü\u011fe konulmas\u0131 ve FMS mü\u015fterisinin onay\u0131na ihtiyaç duyulmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bütçenin onaylanmas\u0131n\u0131 müteakip, Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan belirlenen ödenek serbest b\u0131rak\u0131lma oranlar\u0131 dahilinde, FMS al\u0131m dosyalar\u0131nda belirtilen ödeme plan\u0131na göre kaynak tahsisi yap\u0131lmaktad\u0131r. Ödeme ve mahsup i\u015fleminde kullan\u0131lmak üzere FMS al\u0131m dosyas\u0131 ve ekleri (fatura vs.) bir adet as\u0131l, bir adet onayl\u0131 suret ile birlikte ödeme ve mahsup i\u015flemini yapan birime gönderilmektedir. FMS yöntemi ve uygulama usulleri kullan\u0131larak gerçekle\u015ftirilecek al\u0131mlarda avans verilebilir veya mutemetler ad\u0131na kredi açt\u0131r\u0131labilir. Toplam\u0131 sözle\u015fme bedelini geçmemek kayd\u0131yla, ayn\u0131 sözle\u015fme için birden fazla avans verilebilmekte veya kredi aç\u0131labilmektedir. Aç\u0131lan avans veya krediden Türk Silahl\u0131 Kuvvetleri Stratejik Hedef Plan\u0131nda yer alan ayn\u0131 proje kapsam\u0131nda olmas\u0131 kayd\u0131yla birden fazla sözle\u015fme için ödeme yap\u0131labilmektedir. Projenin özelli\u011fine istinaden ayn\u0131 proje kodu alt\u0131nda verilecek avans ve kredi üzerinden birden fazla sözle\u015fme için de ödeme yap\u0131labilmektedir. Verilen avans veya aç\u0131lan krediler, sözle\u015fmelerin süreleri içinde, ilgili oldu\u011fu mali y\u0131la bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n kullan\u0131labilir. Ancak uygulamada kayna\u011f\u0131n hazineden mümkün oldu\u011fu kadar geç ç\u0131kmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 esas al\u0131nmal\u0131 ve bir sonraki y\u0131la ait Mart ay\u0131 ödemeleri, tahmini döviz kurlar\u0131 ile FMS sözle\u015fmesi ödeme takvimleri de göz önünde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Verilen avans veya kredi, FMS al\u0131m dosyas\u0131 süresi içinde, ilgili oldu\u011fu mali y\u0131la bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n kullan\u0131labilir. Her bir FMS al\u0131m dosyas\u0131 için aç\u0131lan tüm avans veya kredilerin mahsuba esas belgeler ile; Sözle\u015fmenin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan ABD taraf\u0131nca nihai kapan\u0131\u015f bildirimi gönderilinceye kadar olan süre zarf\u0131nda k\u0131smi olarak; ABD taraf\u0131ndan gönderilecek nihai kapan\u0131\u015f bildiriminin al\u0131nmas\u0131n\u0131 takip eden y\u0131l\u0131n sonuna kadar ise, icmal edilerek bir defada veya k\u0131smi olarak temini sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n

Kapan\u0131\u015f a\u015famas\u0131na kadar FMS al\u0131m dosyalar\u0131nda belirtilen birim fiyatlar, ödeme planlar\u0131 ve ödenecek tutarlar tahminidir. ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131nca üç ayda bir yay\u0131mlanan faturalarda (DD Form 645-Billing Statement<\/em>), projenin yürütülebilmesi için daha önce gönderilen ödeneklerin tutarlar\u0131, dönem içi toplam ve müteakip dönem tahmini ödenek ihtiyaçlar\u0131 belirtilmektedir.<\/p>\n

FMS al\u0131m dosyalar\u0131na ait ödemelerin, ABD FMS makamlar\u0131ndan temin edilen periyodik harcama raporlar\u0131na, DD Form 645’teki müteakip dönem ödenek ihtiyaçlar\u0131na göre veya bu formda FMS al\u0131m dosyas\u0131 hakk\u0131nda herhangi bir bilgi bulunmuyorsa FMS al\u0131m dosyas\u0131n\u0131n tahmini ödeme plan\u0131nda belirtilen tutara göre; ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ABD Merkez Bankas\u0131 (Federal Reserve Bank<\/em>) bünyesinde Türkiye ad\u0131na aç\u0131lm\u0131\u015f ilgili hesaba ödeme yap\u0131lan FMS al\u0131m dosyas\u0131 detay\u0131 ile birlikte aktar\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu i\u015flem, do\u011frudan veya bu hesaba ödenmek üzere, projenin ihtiyaç makam\u0131 olan kuvvet komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Washington Silahl\u0131 Kuvvetler Ata\u015feli\u011fi’nde görevli ilgili kuvvet ikmal ata\u015fesi ve\/veya yard\u0131mc\u0131lar\u0131 ad\u0131na, her bir modernizasyon ve\/veya idame-i\u015fletme projesi için imzalanan FMS al\u0131m dosyalar\u0131 ödemelerinin yap\u0131labilmesi maksad\u0131yla aç\u0131lacak avans\/kredi hesaplar\u0131na gönderilmek suretiyle gerçekle\u015ftirilmektedir.<\/p>\n

FMS al\u0131mlar\u0131 için aç\u0131lan avans\/krediler, yaln\u0131z ait oldu\u011fu proje kapsam\u0131nda yer alan malzeme ve hizmet ihtiyaçlar\u0131 için imzalanan FMS al\u0131m dosyas\u0131n\u0131n planl\u0131 ödemeleri için kullanabilmektedir. Ancak, aç\u0131lm\u0131\u015f olan FMS al\u0131m dosyas\u0131nda birden fazla ekonomik kod kapsam\u0131nda yer alan ihtiyaçlar\u0131n giderilmesi; ABD mevzuat\u0131 gere\u011fi ya da tedarikin en ekonomik \u015fekilde gerçekle\u015ftirilmesi için zorunlu oldu\u011funda, FMS al\u0131m dosyas\u0131n\u0131n planl\u0131 ödemeleri ve ileride buna ba\u011fl\u0131 olarak gerçekle\u015ftirilecek mahsup i\u015flemleri, al\u0131m dosyas\u0131n\u0131n toplam bedelinin en büyük yüzdesini olu\u015fturan proje ve\/veya ekonomik koddan aç\u0131lm\u0131\u015f\/aç\u0131lacak kredilerden yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Finans ve Muhasebe Servisi (Defense Finance Accounting Service<\/em> -DFAS) taraf\u0131ndan üç ayl\u0131k dönemlerde (31 Mart, 30 Haziran, 30 Eylül ve 31 Aral\u0131k ) üretilen DD Form 645 (Billing Statement<\/em>) ile sevk\u0131yat listeleri (Delivery Listing<\/em>) Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve kuvvet komutanl\u0131klar\u0131nda belirtilen makamlara gönderilmelidir. Tedarik makamlar\u0131 taraf\u0131ndan FMS sözle\u015fmelerinin kullan\u0131labilir kaynak tutarlar\u0131 düzenli olarak takip edilmeli ve ilgili birimlerle payla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancak yap\u0131lan iste\u011fe kar\u015f\u0131l\u0131k fiyat, miktar ve teslim süresi gibi ABD makamlar\u0131n\u0131n ülke onay\u0131 istedi\u011fi istekler ihtiyaç makam\u0131n\u0131n teklifi ile "FMS sipari\u015f onay\u0131"n\u0131 onaylayan makam taraf\u0131ndan onaylanmakta veya iptal edilmektedir. Maksad\u0131 belirli ancak kalem baz\u0131nda detayland\u0131r\u0131lamayan malzeme\/hizmet ihtiyaçlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 maksad\u0131yla kullan\u0131lan, FMS al\u0131m dosyas\u0131 kapsam\u0131nda, ABD taraf\u0131na iletilecek talepler ihale yetkilisi veya tayin edece\u011fi yöneticisinin onay\u0131n\u0131 müteakiben aktar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ödeme ve mahsup i\u015flemlerine esas olmak üzere tedarik veya ihtiyaç makamlar\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ata\u015fe kredisi aç\u0131l\u0131\u015f onay\u0131 avans\/kredi aç\u0131labilmesi amac\u0131yla iki suret olarak tahakkuk birimine gönderilmelidir. Tahakkuk birimi taraf\u0131ndan yap\u0131lacak inceleme sonucunda, varsa eksik hususlar\u0131n tamamlanmas\u0131 maksad\u0131yla tedarik birimine iade edilir. Belgelerin tamamlanmas\u0131n\u0131 müteakip,  tahakkuk birimi taraf\u0131ndan muhasebe i\u015flem fi\u015fi düzenlenmektedir. Noksans\u0131z olarak muhasebe i\u015flem fi\u015fi MT\u0130Y Bütçe \u015eubesi Müdürlü\u011fünce veya ilgili birimince, harcama yetkilisine imzalat\u0131lmal\u0131 ve takiben bu belgeler ilgili saymanl\u0131k müdürlü\u011füne gönderilmelidir. \u0130lgili saymanl\u0131k taraf\u0131ndan kesilen “Gönderme Emri” Merkez Bankas\u0131’na intikal ettirilmesini takiben Merkez Bankas\u0131 gönderme emri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 dövizi 3833 Say\u0131l\u0131 kanun hükümleri gere\u011fince öncelikle sat\u0131n al\u0131r ve bildirilen avans\/kredi hesab\u0131na aktar\u0131r. Ödemeler; ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n üç ayda bir yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131, ön ödeme ihtiyaçlar\u0131 ve tahmini maliyetleri de ihtiva eden, fatura icmali (DD Form 645<\/em>) veya bu ödeme plan\u0131n\u0131n alt\u0131nda kalmak kayd\u0131yla, FMS al\u0131m dosyalar\u0131 kapsam\u0131ndaki mal ve hizmet al\u0131mlar\u0131n\u0131n ilerleme durumuna göre yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Faturalama i\u015flemlerinde yap\u0131lacak de\u011fi\u015fikliklerin FMS sl\u0131m dosyalar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. Mahsuba esas belgeleri,  FMS al\u0131m sözle\u015fmesi ana onay belgesi ve varsa FMS al\u0131m sözle\u015fmesi de\u011fi\u015fiklik onaylar\u0131,  FMS al\u0131m sözle\u015fmesi (LOA) ve varsa FMS al\u0131m sözle\u015fmesi de\u011fi\u015fiklikleri, nihai durum belgesi (Final Statement<\/em>), faturalama raporu (Billing Statement)<\/em> ve Sevk listesi (DD Form 645-Delivery Listing<\/em>), aç\u0131lan avans veya kredi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda al\u0131nan döviz sat\u0131m belgesi olu\u015fturmaktad\u0131r. Artan avans\/kredi olmas\u0131 halinde bu belgelere kayna\u011f\u0131n hazineye iade edildi\u011fine dair belge de ilave edilmektedir. Bu belgeler mahsubun yap\u0131lmas\u0131 için ilgili tedarik birimi taraf\u0131ndan tahakkuk birimine gönderilir. \u0130lgili tahakkuk birimi taraf\u0131ndan yap\u0131lacak inceleme sonucunda varsa eksik ve hatal\u0131 belgelerin tamamlanmas\u0131 veya düzeltilmesi maksad\u0131yla, gönderen tedarik birimine iade edilir. Belgelerin tamamlanmas\u0131na müteakip, tahakkuk birimi taraf\u0131ndan ödeme emri belgesi düzenlenir. Harcama yetkilisinin ödeme emri belgesini onaylamas\u0131n\u0131 müteakip, mahsup i\u015flemi dosyas\u0131 ilgili saymanl\u0131k müdürlü\u011füne gönderilir. Mahsup evraklar\u0131 aras\u0131nda, yukar\u0131da belirtilen evraklar haricinde belge aranmamaktad\u0131r. SSDF, TSF vb. bütçe d\u0131\u015f\u0131 kaynaklardan yap\u0131lan ödemelere ili\u015fkin mahsup i\u015flemi yap\u0131lamamaktad\u0131r. Geri ödemeli FMS kredisi ile geri ödemesiz FMS kredisi kaynakl\u0131 FMS al\u0131m dosyalar\u0131na ili\u015fkin olarak da mahsup i\u015flemi yap\u0131lamamaktad\u0131r.<\/p>\n

FMS Kanal\u0131yla Yap\u0131lan Geri Ödemesiz FMS Kredisi Kaynakl\u0131 Ticari Al\u0131mlarda Takip Edilecek Esaslar<\/strong><\/p>\n

Normal \u015fartlarda ticari al\u0131m sözle\u015fmeleri, ABD Hükümeti'nin taraf olmad\u0131\u011f\u0131 sözle\u015fmelerdir. Ancak bu tip bir sözle\u015fmede ABD taraf\u0131ndan tahsis edilen “Geri Ödemesiz FMS Kredisi”nin kaynak olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n istendi\u011fi durumlarda ilk \u015fart olarak her bir al\u0131m\u0131n Savunma Güvenlik \u0130\u015fbirli\u011fi Ajans\u0131 taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131 gerekmektedir. Ancak ABD makamlar\u0131n\u0131n  gerekli \u015fartlar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 durumunda dahi bu onay\u0131 verme zorunlulu\u011fu bulunmamaktad\u0131r. Bu sözle\u015fmelere taraf olan ana yüklenici ve alt yüklenicilerin ABD devlet ihalelerine girme \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ve Savunma Güvenlik \u0130\u015fbirli\u011fi Ajans\u0131na yap\u0131lan ba\u015fvuru s\u0131ras\u0131nda yasakl\u0131 olmayan ABD firma\/firmalar\u0131 olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, ilk k\u0131stas olarak NATO stok numaras\u0131 olmayan standart d\u0131\u015f\u0131 malzemelerin “Geri Ödemesiz FMS Kredisi” kaynakl\u0131 ticari al\u0131mlar kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi göz önünde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Ancak, NATO stok numaras\u0131 bulunan bir malzeme de Savunma Güvenlik \u0130\u015fbirli\u011fi Ajans\u0131ndan ilaveten al\u0131nacak bir onay ile bu kapsamda tedarik edilebilir. “Geri Ödemesiz FMS Kredisi” kayna\u011f\u0131n\u0131n kullan\u0131labilmesi maksad\u0131yla Savunma Güvenlik \u0130\u015fbirli\u011fi Ajans\u0131na gönderilecek sözle\u015fmelere, e\u011fer kapsam\u0131nda NATO Stok Numaras\u0131na sahip malzeme varsa, daha önce al\u0131nan istisna onay\u0131 da eklenmektedir.<\/p>\n

ABD makamlar\u0131nca, bu kapsamda tedarik edilecek malzeme\/hizmetler için ödenecek paran\u0131n tamam\u0131n\u0131n ABD içinde kalmas\u0131 amaçland\u0131\u011f\u0131 için, herhangi bir \u015fekilde do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak yabanc\u0131 bir firmaya yap\u0131lacak ödemelerde “Geri Ödemesiz FMS Kredisi” kayna\u011f\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 kabul edilmemektedir. Bu nedenle önceden öngörülemeyen ve milli kayna\u011f\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilece\u011fi de ayr\u0131ca göz önünde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Temel olarak, toplam tutar\u0131 belirli bir miktar ABD Dolar\u0131n\u0131n alt\u0131nda bulunan sözle\u015fmeler için “Geri Ödemesiz FMS Kredisi” kaynak olarak kullan\u0131lamaz. Ayr\u0131ca bahse konu kayna\u011f\u0131n kullan\u0131laca\u011f\u0131 ticari sözle\u015fmelerin yürütülmesi s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lacak tüm sözle\u015fme de\u011fi\u015fikliklerinin de onay için Savunma Güvenlik \u0130\u015fbirli\u011fi Ajans\u0131na gönderilmesi gerekmektedir. Ayr\u0131ca mümkün oldu\u011fu kadar fazla ABD firmas\u0131 ile irtibat kurularak rekabetin sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir. En dü\u015fük fiyat veren firman\u0131n seçilmemesi durumunda bunun nedeni gerekli destekleyici bilgiler ile birlikte yaz\u0131l\u0131 olarak ABD makamlar\u0131na bildirilmelidir.<\/p>\n

Baz\u0131 durumlarda, ABD ilgili birimleri taraf\u0131ndan sözle\u015fmeye taraf olan firman\u0131n yeterlili\u011finin kontrol edilip uygun bulunduktan, “Geri Ödemesiz FMS Kredisi”nin kaynak olarak kullan\u0131lmas\u0131 onaylanabilmektedir. Sözle\u015fme kapsam\u0131nda firmaya yap\u0131lacak her türlü ödemeye kar\u015f\u0131l\u0131k gerekli teminat\u0131n al\u0131nmas\u0131 sorumlulu\u011fu bu kapsamda ülkemize verilmi\u015f olup, bu tür al\u0131mlarda sözle\u015fme toplam tutar\u0131n\u0131n %15’ini geçmemek kayd\u0131yla avans verilebilmektedir. Bu tür al\u0131mlarda milli kaynak kullan\u0131lmamas\u0131 nedeniyle offset al\u0131nmas\u0131 da söz konusu de\u011fildir ve sözle\u015fme kapsam\u0131nda firmaya yap\u0131lan ödemelerden hangi nedenle olursa olsun (ceza vb.) geri dönecek ödemelerin tamam\u0131n\u0131n ABD ilgili birimine aktar\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. FMS kredisi kaynakl\u0131 FMS tedarik projeleri kapsam\u0131nda al\u0131nan malzemelerin sevkinde ABD band\u0131ral\u0131 gemilerin kullan\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011funun bulundu\u011fu da göz önünde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Bununla birlikte bu kaynak kullan\u0131larak sigorta yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 halinde ise bir ABD sigorta \u015firketi kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/u><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

FMS, ABD taraf\u0131ndan uygulanan ve dost yabanc\u0131 \u00fclkelere askeri malzeme ve hizmet transferine olanak sa\u011flayan ABD G\u00fcvenlik Yard\u0131m\u0131 kapsam\u0131na giren programlardan birisidir. Bahse konu programlar kapsam\u0131na g\u00f6re ABD Savunma ve ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7802,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27,31],"tags":[],"class_list":["post-1179","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gelisen-teknoloji","category-podcast-turkce","masonry-post","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1179"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7812,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1179\/revisions\/7812"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7802"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}