{"id":1150,"date":"2019-02-18T00:00:00","date_gmt":"2019-02-18T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/herdemlaw.com\/?p=1150"},"modified":"2025-04-07T12:26:08","modified_gmt":"2025-04-07T12:26:08","slug":"abd-savunma-sanayi-mevzuatina-genel-bakis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/herdemlaw.com\/en-us\/explore\/abd-savunma-sanayi-mevzuatina-genel-bakis\/","title":{"rendered":"ABD Savunma Sanayi Mevzuat\u0131na Genel Bak\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"

Kamu Al\u0131mlar\u0131<\/strong><\/p>\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde savunma ve güvenli\u011fe ili\u015fkin kamu al\u0131mlar\u0131n\u0131n büyük k\u0131sm\u0131 federal düzeyde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, ilgili alan daha çok federal yasa ve düzenlemelerle yönetilmektedir. Eyalet ve yerel kamu al\u0131mlar\u0131na ili\u015fkinse standart bir uygulama bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan uygulama eyaletler aras\u0131nda büyük farkl\u0131l\u0131klar gösterebilmektedir.<\/p>\n

Federal \u0130ktisap Yönetmeli\u011fi (F\u0130Y) savunma ve güvenlik dâhil olmak üzere, Birle\u015fik Devletler yürütme organ\u0131n\u0131n kurum ve departmanlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan kamu al\u0131mlar\u0131na ili\u015fkin temel düzenlemedir. Bunun yan\u0131nda Savunma Federal \u0130ktisap Yönetmeli\u011fi Ekleri (DFARS) Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n kamu al\u0131mlar\u0131na ili\u015fkin ek kurallar getirmektedir. Savunma departman\u0131n\u0131n hizmet birimleri ve belirli komutanl\u0131klar, kamu al\u0131mlar\u0131na ili\u015fkin buna ek düzenlemeler de uygulayabilmektedir. Bu durumun düzenlemeler aras\u0131nda bir çat\u0131\u015fma yaratmas\u0131 halinde hiyerar\u015fik olarak üstün olan norm dikkate al\u0131nacakt\u0131r. Lakin genelde bahsedilen ek düzenlemeler daha küçük ve özel hususlar\u0131 netle\u015ftirmek için kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Savunma ve güvenli\u011fe ili\u015fkin kamu al\u0131mlar\u0131 geni\u015f bir aral\u0131k te\u015fkil etmekle birlikte ilgili al\u0131mlara ili\u015fkin sivil kamu al\u0131mlar\u0131ndan farkl\u0131 bir prosedür uygulanmas\u0131 gerekmemektedir. Bu husustaki temel fark savunma ve güvenli\u011fe dair kamu al\u0131mlar\u0131nda uygulanan Savunma Federal \u0130ktisap Yönetmeli\u011fi Ekleri (DFARS) ve ilgili kurumun ilave düzenlemeleridir. Kamu al\u0131mlar\u0131na uygulanan prosedür söz konusu mebla\u011fa göre de de\u011fi\u015fkenlik göstermektedir. Örne\u011fin, 10.000 Amerikan Dolar\u0131’na kadar olan al\u0131mlarda sadele\u015ftirilmi\u015f bir prosedür uygulan\u0131rken 250.000 Amerikan Dolar\u0131’n\u0131 a\u015fan kamu al\u0131mlar\u0131 ehliyet gerekliliklerine karar verme, bütçeleme ve al\u0131m gibi a\u015famalardan olu\u015fan kompleks bir süreçten geçmektedir.<\/p>\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri, Hükümet Tedarik Antla\u015fmas\u0131’n\u0131 (GPA) imzalam\u0131\u015ft\u0131r ve antla\u015fman\u0131n gereklilikleri Federal \u0130ktisap Yönetmeli\u011fi’ne dâhil edilmi\u015ftir. Lakin birçok ülke gibi ABD de sosyo-ekonomik tercihler sebebiyle milli güvenli\u011fe ili\u015fkin tedarikler gibi birtak\u0131m hususlar\u0131 antla\u015fma kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tutmu\u015ftur.<\/p>\n

Uluslararas\u0131 Ticaret<\/strong><\/p>\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde savunma sanayine yönelik e\u015fya ve\/veya hizmet ihracat\u0131, geçici ithalat\u0131 gibi hususlar söz konusu oldu\u011funda öncelikle incelenmesi gereken mevzuat ITAR<\/em> (Uluslararas\u0131 Silah Trafi\u011fi Düzenlemeleri) ve EAR<\/em>’d\u0131r (\u0130hracat Yönetimi Düzenlemeleri). Bahsedilen düzenlemelerin ikisi de belirli tipteki teknolojileri ve bunlarla ilgili verilere ula\u015f\u0131m\u0131 kontrol ederek yabanc\u0131 uyruklulara hassas bilgilerin if\u015fa edilmesi ihtimalini önlemek gibi ulusal güvenli\u011fe hizmet eden amaçlar bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan, pek çok noktada benzerlik gösterebilmektedir. Bu düzenlemelerden hangisinin geçerli olaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirilirken faaliyetin yahut buna ili\u015fkin lisanslama, gözetim ve onay i\u015fleminin hangi devlet kurumunun yetkisi içerisinde bulundu\u011fu, söz konusu ürünler ve bunlar\u0131n nihai kullan\u0131m amac\u0131 gibi faktörler etkili olacakt\u0131r.<\/p>\n

Ulusal mevzuat\u0131n yan\u0131nda hem Türkiye hem de ABD’nin taraf oldu\u011fu Geleneksel Silahlar\u0131n ve \u0130kili Kullan\u0131ma Aç\u0131k Mal ve Teknolojilerin \u0130hracat\u0131n\u0131n Kontrolüne ili\u015fkin Wessenaar Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n hükümlerine de gerek duyuldu\u011fu takdirde ba\u015fvurulabilece\u011fini söylemek gerekir.<\/p>\n

ITAR<\/strong><\/p>\n

ITAR do\u011frudan savunma sanayi kapsam\u0131ndaki ticari faaliyetleri esas alan temel hukuki metindir ve ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ilgili yönetmeli\u011fi Silah \u0130hracat\u0131n\u0131 Kontrol Kanunu (Arms Export Control Act<\/em>) ve D\u0131\u015f Yard\u0131m Kanunu (Foreign Assistant Act<\/em>) kapsam\u0131nda uygulamaktad\u0131r. Ticari faaliyete uygulanacak mevzuat\u0131n tespitinde de\u011ferlendirilecek ilk hususlardan biri de yetkili kurumdur. ITAR’\u0131n uygulanmas\u0131nda özel yetkili idare Savunma Ticareti Kontrol Müdürlü\u011fü’dür (Directorate of Defense Trade Control<\/em>).<\/p>\n

ITAR’\u0131n dönemlik yay\u0131m\u0131 her sene 1 Nisan’da yap\u0131lmaktad\u0131r. Lakin bu yay\u0131n dönemler aras\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikleri içermemektedir. \u0130lgili de\u011fi\u015fiklikler ABD Resmi Gazetesi’nde (Federal Register<\/em>) yay\u0131nlanmaktad\u0131r. ITAR’\u0131n düzenli güncellenen gayr\u0131 resmi kay\u0131tlar\u0131na Elektronik Federal Düzenlemeler Kanunu (e-CFR<\/em>) internet sitesi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filebilmektedir.<\/p>\n

ITAR’\u0131n kapsam\u0131na giren kalemler Birle\u015fik Devletler Mühimmat Listesi’nde (USML) say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. USML ate\u015fli silahlardan koruyucu aletlere özel olarak askeri kullan\u0131m amac\u0131yla tasarlanan ve geli\u015ftirilen pek çok ürünü kapsad\u0131\u011f\u0131ndan, savunma sanayini ilgilendiren bir donan\u0131m, teknik bilgi, savunma hizmetine ili\u015fkin ihracat yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dü\u015fünüldü\u011fünde ITAR’\u0131n uygulanmas\u0131 gerekip gerekmedi\u011finin tespitinde öncelikle bu listenin kontrol edilmesi isabetli olacakt\u0131r.<\/p>\n

ITAR ihracat\u0131 savunmaya dair bir mal\u0131n sevkiyat\u0131 veya iletimiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmay\u0131p geni\u015f yorumlayarak ABD’de bir yabanc\u0131ya teknik bilgi nakli yahut bir yabanc\u0131 ad\u0131na\/yarar\u0131na ABD veya yurtd\u0131\u015f\u0131nda savunma hizmeti sa\u011flanmas\u0131 gibi hususlar\u0131 da dahil etmi\u015ftir. Lakin bu durum kamuya arz edilmi\u015f temel ara\u015ft\u0131rma ve bilgileri kapsamamaktad\u0131r.<\/p>\n

ITAR’\u0131n üretici\/ithalatç\u0131lara getirdi\u011fi yükümlülükler ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Savunma Ticaret Kontrolü Müdürlü\u011fü’ne kay\u0131t olmak, mevzuatta belirtilen kay\u0131tlar\u0131n tutulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, ihracat, geçici ithalat yahut komisyonculuk faaliyetlerine ba\u015flamadan önce gerekli onaylar\u0131 yahut lisanslar\u0131 edinmektir. Uyumlulu\u011fun sa\u011flanmas\u0131 için yaz\u0131l\u0131 bir \u015fekilde belgelenmi\u015f, sektöre uygun hale getirilmi\u015f, düzenli olarak denetlenip güncellenen ve yönetim taraf\u0131ndan tamamen desteklenen bir programa sahip olunmas\u0131 önerilmektedir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca ihracatç\u0131n\u0131n, geçici ithalatç\u0131 ve komisyonculardan i\u015fleme ba\u015flamadan evvel<\/p>\n